X
تبلیغات
رایتل

مدیریت و برنامه ریزی کلاس های چند پایه- حشمت الله مرتضوی زاده/ تهیه و تدوین : محمود مشکی ماجلان -  چاپ

تاریخ : دوشنبه 25 بهمن‌ماه سال 1395 در ساعت 06:54 ق.ظ

کلاس های چند سنی

باید کلاس های چند پایه را از کلاس های چند سنی متمایز کرد.مفهوم کلاس درس چند سنی یک ایده جدیدو یا یک تغییر انقلابی در نظام آموزشی امروز نیست .در واقع ،کلاس درس چند سنی یکی از اولین اشکال

آموزش رسمی است و از زمان معرفی آموزش و پرورش چند پایه یکی از روش های آموزشی ایالت متحده بوده است(کینسی[1] ، 1:2001).

در کلاس های چند سنی دانش آموزان سنین مختلف در یک پایه حضور دارند و معلم هم زمان به همه آن ها آموزش می دهد ،طرفداران این کلاس ها معتقدند که این روش پیشرفته تر از تدریس تک پایه و چند پایه است(انجمن مدیران آمریکا ، 1990).

در ایران آموزش به صورت غیر رسمی ، با کلاس های چند سنی ،در خانه و بعد در مکتب خانه ها شروع شد به گونه ای که در مکتب خانه ها محدودیت سنی وجود نداشت و شاگرد چهار ساله با شاگرد چهارده ساله زانو به زانوی یک دیگر روی حصیر می نشستند (فخرایی ، 1353)و به تحصیل می پرداختند.

امروزه آموزش چند سنی در ایران هم وجود دارد . برای مثال آموزش های ضمن خدمت کارکنان به خصوص در آموزش و پرورش ،معلم با شاگرد قدیمی خود که اکنون همکار او محسوب می شود یا در دانشگاه ها استاد و دانشجو به صورت فراگیر در یک دوره مشترک شرکت می کنند . هم چنین آموزشیاران نهضت سواد آموزی و کلاس های زبان های خارجی که در موسسات خصوصی تشکیل می شوند را می توان نمونه هایی از کلاس های چند سنی نام برد.

آموزش چند پایه قرآنی

گرچه آموزش چند پایه قرآنی[2] به مدت ها قبل بر میگردد ولی هنوز هم در بسیاری از جوامع در آفریقا و آسیا در کمال تعجب وجود دارد . برای مثال بسیاری از بچه های مراکشی به این نوع مدارس می رفتند. علاوه بر آن ، این آموزش ها امروزه جنبه های مثبت توسعه جامعه را به شکل افزایش درصد مربیان زن در بر می گیرد. طبق گزارش های یونیسف حدود نیمی از بچه های سنگال در مدارس قرآنی شرکت می کردند(بویل[3] ، 2004).

در شمال نیجریه آموزش قرانی در حال رقابت با مدارس عمومی است . مدارس چند پایه قرآنی در بسیاری از جوامع به دلیل پیوستگی های اخلاقی ، هزینه کم و کاربردهای فرهنگی ترجیح داده می شوند . برای مثال در مصر از مدت ها قبل این نوع آموزش جزو لاینفک ساختارهای اجتماعی روستا و آداب و رسوم قدیمی روستایی را تشکیل می داد (ریزک[4] ،2001) .

با توجه به ریشه های فرهنگی و اجتماعی مصر ،آموزش قرآنی بیش تر از آموزش رسمی با شرایط انسان سازگار بود . این نوع آموزش چند پایه ای از ارزشیابی های غیر رسمی استفاده می کردند و به سرعت شخصی دانش آموز بستگی داشت . بعضی از والدین در تونس ،هند و ترکیه بچه های خود را به مدارس به سبک غربی می فرستادند که به عقیده خودشان بچه ها

را برای فرصتهای شغلی بهتر در این دوره آماده می کرد . از طرف دیگر در آفریقا مخالف این مدارس به سبک غربی بودند بلکه مدارس قرآنی را به عنوان مرکزی برای حفظ فرهنگ ، سنت ها  و هویت های خودشان در برابر انحرافات استعماری و تشدید غرب زدگی می دانستند . امروزه این مدارس از برنامه های درسی توسعه یافته تری استفاده می کنند که شاخه های مختلف دانش را پوشش می دهد . نمونه هایی از این مدارس را می توان در موریتانی ، مالی و کامرون مشاهده کرد (کامل ،2010).

تاریخچه کلاس های چند پایه

اتفاق نظر گسترده ای در رابطه با تاریخ ظهور مدارس چند پایه وجود دارد ، سوابق تاریخی نشان می دهد که آموزش و پرورش سنتی در سراسر جهان اساسا چند پایه بوده است (کامل ، 2012 ). تدریس چند پایه یک رویکرد جدید برای تدریس نیست و در بسیاری از نظام های آموزشی در سراسر جهان یافت می شود (کمبرینک[5] ،2011 ). تدریس در قرون وسطی با توجه به توانایی های فردی نه سن و پایه برگزار می شود (همیلتون[6] ، 1998 ).

کلاس های چند پایه بخش قابل توجهی از تحصیل در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را تشکیل می دهد . در واقع تعداد دانش آموزان در کلاس های چند پایه در حال افزایش است.

در کشورهای در حال توسعه ، افزایش کلاس های چند پایه در نتیجه تلاش برای میزان افزایش دسترسی به آموزش ابتدایی به خصوص برای دختران با تاسیس مدارس نزدیک به جوامع روستایی است (توماس وشاو[7] ،1992).

بنابر این تدریس در کلاس های چند پایه ، برای هیچ یک از کشورها پدیده ی تازه ای نیست . تعداد زیادی از معلمان سراسر دنیا در کلاس های چند پایه تدریس می کنند ، زیرا تدریس چند پایه در اکثر نظام های آموزشی دنیا رواج دارد و شمار کلاس های چند پایه در حال افزایش است (ماسن و استیمسن[8] ،1996).تا زمانی که روستا به عنوان جایگاه سکونت وجود دارد ،ادامه می یابد (ککلو[9] ،2000). در گشورهای پیشرفته ،کلاس های چند پایه نقش به سزایی در آموزش مناطق روستایی دارند (لیتل ،2001،وینمن[10] ،1995). این کلاس ها در قسمت هایی از آسیا و هم چنین در آفریقا ، مخصوصا در مناطق دور افتاده ی روستایی رواج دارد ، دفتر همکاری علمی بین المللی ، آموزش های اولیه ویژه کلاس های چند پایه را در مقیاس وسیعی گسترش داد (یونسکو ،2001).

در پرو در سال (1998) هفتاد و هشت درصد کلاس های ابتدایی ، چند پایه بودند هارگیوز [11]،2001). در سال (1994)هشتاد و چهار درصد مدارس ابتدایی هند چند پایه بودند (گابتا وبلا [12]،1996). در سال (1984) بیست و شش درصد از مدارس زامبیا ،مدارس چند پایه بودند .

طبق مطالعه برنامه ی نوآوری آموزشی آسیا اقیانوسیه در سال 2003 حدود 40 درصد کلاس های مرزهای شمالی استرالیا ، 20 درصد مدارس فرانسه ، 35 درصد از مدارس سوئد 30 درصد از مدارس ولز چند پایه بودند (اوچاک[13] ،2005) .

تدریس چند پایه در آفریقای جنوبی هم در دوره ابتدایی و هم دبیرستان اجرا شد . اما بیشتر موارد در مقطع ابتدایی بود . در آفریقای جنوبی مانند بسیاری از کشور های دیگر مدارس چند پایه بیشتر در مناطق روستایی یافت می شود (برون ، 2010 ) . در بورکینافاسو در سال (2000)36 درصد از مدارس و 20 درصد از کلاس های ابتدایی چند پایه بودند . در لائوس در سال (2003) حدود 4/64 درصد از همه مدارس ابتدایی کلاس های چند پایه بودند . همچنین در موریتانی در سال (2002)39/3 درصد دانش آموزان در کلاس چند پایه بودند که 82 درصد از آن ها در مناطق روستایی حضور داشتند (لیتل ، 2006 ).

در سال های (2001) و (2002) حدود 1434 کلاس چند پایه در ترکیه وجود داشت که شامل 53 درصد از کل مدارس ابتدایی را تشکیل می داد . آمار (2004) و (2005) نشان می دهد که کلاس های چند پایه در هریک از 81 استان ترکیه وجود دارد (وزارت آموزش و پرورش ترکیه ، 2005 ) .

در برخی از کشور ها ، به ویژه کشورهای اسلامی ، چندین قرن از این روش آموزشی در مدرسه های مذهبی استفاده می شود . در کشورهایی مثل چین و نپال ،پیش از اجباری شدن آموزش ابتدایی و نیز در کشورهایی که تحت سلطه استعمار قرار داشتند ، تدریس در کلاس های چند پایه از قدمت یک صد ساله برخوردار است . آمار این کلاس ها در کشور ما در سال تحصیلی (93-92) در حدود 51247 کلاس بوده است .

صدیق (1342) قدمت آموزش چند پایه را در ایران در محدوده سال های (250) تا (256) هجری _شمسی می داند . او به مکتب به عنوان یکی از موسسات تربیتی قدیم اشاره کرده و می نویسد مکتب موسسه ای بود که برای تعلیم قرآن و آموختن سواد به وجود آمد و کلاس ها عموما به صورت چند پایه و چند سنی برگزار می شد . توجه به دانش و آموزش از دوره های باستان در ایران زمین وجود داشت . به عبارت دیگر مکتب خانه ، مکانی بود که در آن کودکان به یادگیری درس و سواد می نشستند و زن یا مردی به نام «ملاباچی» و «ملا مکتب دار» در قبال دریافت اجرت ماهانه ای ، کودکان را سرپرستی نموده و به آنان سواد می آموختند .

پس از ورود اسلام و توصیه دین آسمانی بر لزوم علم اندوزی ،بر خلاف این که آموزش در سطح پایین ، متصدی حکومتی و پشتوانه ای مالی نداشت ، اما علاقه مسلمانان در این امر آنان را به تشکیل واحد های کوچک و پراکنده آموزشی در قالب مکتب خانه با هزینه شخصی واداشت . گاهی دانش آموزان هم سن و سال در مکتب خانه حاضر می شدند و گاهی هم بزرگسالان در سنین مختلف در کلاس ملای مکتب می نشستند و به تحصیل می پرداختند .

پیدا کردن اطلاعت در مورد آموزش چند پایه  بسیار سخت است و اغلب اطلاعات به روز نیست و در بسیاری از کشورها اطلاعات ، درباره آموزش چند پایه به صورت منظم جمع آوری نمی شود (لیتل،2006). بدین ترتیب تحقیقات در زمینه آموزش چند پایه تقریبا پراکنده انجام شده ، برخی از آن ها ماهیت داستانی یا کیفیت پایینی دارند . ابهام در تعاریف مختلف تدریس چند پایه ، مشکل را پیچیده تر کرده است . با این حال می توان  مطالعات متعددی را یافت که بررسی دقیقی را متناسب با کیفیت شان ارایه دادند (وینمن ،1997) .

یافته های این مطالعات بینش جالبی نسبت به زندگی در کلاس های درس چند پایه و نیاز ها و آرزوهای معلمان چند پایه ارائه دادند . بیشتر مطالعات بر پیامدهای شناختی و غیر شناختی کودکان در کلاس های چند پایه ، در مقایسه با همتایان خود در کلاس های تک پایه متمرکز شده اند . برخی از مطالعات نیز اطلاعاتی در مورد شیوه های تدریس معلمان چند پایه ارایه داده اند .

وینمن (1995) بررسی جامعی از تحقیق بر روی آموزش چند پایه در طیف گسترده ای از کشورها انجام داد . وی پس از بررسی و تجزیه و تحلیل گزارش کرد که هیچ تفاوتی در پیامد های شناختی و غیر شناختی بین شرایط کلاس های چند پایه و تک پایه وجود ندارد . با توجه به درک عمومی که آموزش چند پایه سخت تر از آموزش تک پایه است ، این یافته ها ممکن است تعجب آور به نظر برسد . برخی از شواهد نشان می دهد که هر چند کیفیت تدریس در کلاس چند پایه می تواند بالا باشد اما شیوه های تدریس در کلاس های چند پایه اغلب به دور از شرایط ایده آل هستند (مولرین [14]،2007).

برای استفاده مناسب از زمانی که دراختیار دارید اقدامات زیر را انجام دهید:

1-دانش آموزان را گروه بندی کنید و وظایف افراد را مشخص نمایید.

2-از تکنیک های متفاوت ارزش یابی توصیفی نظیر: خودسنجی، همسال سنجی و ارزش یابی گروهی استفاده کنید.

3- از دانش آموزان و والدین و سایر افراد جامعه محلی به عنوان معلم یار کمک بگیرید.

4-طرح درس سالانه و روزانه طراحی کنید.

5-به صورت شفاهی و کتبی بازخورد مناسب بدهید.

6-از اولیای دانش آموزان دعوت کنید تا متناسب با موضوع درس، تجارب خود را در کلاس ارائه نمایند.

7-از روش ها و راهبردهای متنوع استفاده کنید و دانش آموزان را فعال کنید.

کمبود اطلاعات و تجارب معلمان چندپایه

با توجه به اینکه معلمان نقش تعیین کننده ای در آسان کردن کل فرایند یاددهی- یادگیری دارند، عدم آموزش آنها و یا آماده سازی برای موقعیت های چندپایه یکی دیگر از چالش های کلاسهای چندپایه است (کامل،2010). یونسکو(2007) چالش هایی که مانع توسعه آموزش و پرورش چندپایه میشوند را ناکافی بودن معلمان آموزش دیده، کمبود مواد آموزشی، فقدان یک برنامه درسی انعطاف پذیر، ناکافی بودن امکانات مدرسه و فقدان انگیزه در معلمان معرفی میکند. در کشور ایران معلمانی که برای تدریس در کلاس های چندپایه به کار گرفته می شوند، اغلب سربازمعلم، خرید خدمتی، حق التدریس و فارغ التحصیلان مراکز تربیت معلم هستند که سال های اولیه ی خدمت خود را تجربه می کنند.

تحقیقات نشان داده است که تدریس در کلاس های چندپایه پرزحمت و طاقت فرسا است و بیشتر معلمان برای تدریس کلاس های تک پایه آموزش دیده اند، آنها فاقد دانش و توانایی های کافی برای اداره موثر کلاس های چندپایه هستند( نواب و رحیم بیگ،2010). بنابراین این کلاس ها برای معلمان بی تجربه و آموزش ندیده مناسب نیست( میلر،1991). نبود حمایت و پشتیبانی مدیران مناطق و معلمان راهنما سبب می شود که در این وضعیت، معلم شتاب زده و سردرگم شود، اعتماد به نفس و انگیزه ی خود را از دست دهد و در بدترین وضعیت ممکن، آموزشی با کمترین کیفیت ارائه دهد.

مسئولیت های زیاد معلم چندپایه

مدیر آموزگار نقش ها و مسئولیت های چندگانه ی پرورشی، آموزشی، خدماتی، دفتری، اداری، عمرانی، مدیریت و رهبری را بر عهده دارد. انجام این نقش ها زمان زیادی را هدر می دهد و باعث خستگی و سردرگمی او می شود و در نتیجه، اثربخشی کار در مدرسه و کلاس درس کاهش پیدا می کند. با این حال چگونه می تواند به طور همزمان این نقش ها را ایفا کند؟ براساس مصاحبه و بحث و گفتگو با معلمان با تجربه، راه های زیر جهت انجام این مسئولیت ها پیشنهاد می شود، هنگام استراحت، زنگ ورزش و درساعت درس هایی که نیاز کمتری به نظارت مستقیم دارند این اعمال را انجام دهد. همچنین میتواند نامه های اداری را به خانه ببرد و آن ها را در دفتر رسید نامه ها ثبت کند و پاسخ آنها را آماده کند. زمان مشخصی برای پاسخ به ارباب رجوع و اولیای دانش آموزان وجود ندارد اما میتوان در جلسات انجمن اولیا و حتی به صورت حضوری به تک تک والدین اعلام کند که در چه روزهایی و در چه ساعاتی جهت بررسی امور مربوط به فرزندان خود به مدرسه بیایند. می توان به آنها اعلام کرد که در ساعات پایان وقت اداری صبح و بعدازظهر به مدرسه بیایند. زیرا در ساعات آخر، معلم درسهایی را در برنامه قرار می دهد که نیاز کمتری به نظارت مستفیم دارند، اگر در غیر از این ساعات، والدین در مدرسه حضور پیدا کردند، می توان کلاس را به یکی از دانش آموزان ارشد و توانمند سپرد و خود به گونه ای به ارباب رجوع پاسخ داد که زمان زیادی تلف نشود و در فرایند فعالیت های یاددهی- یادگیری مشکلی ایجاد نشود. گاهی یکی از دانش آموزان پایه های بالاتر را که در محور تدریس نیستند در دفتر مدرسه نگه دارید و از او بخواهید تا هنگام مراجعه ی والدین او را هدایت کند تا زنگ کلاس تمام شود، معلم در پایان کلاس می تواند به او پاسخ دهد.

غیبت مکرر معلم و دانش آموزان

برخی از دانش آموزان بدون اطلاع از والدین خود و برخی دیگر با هماهنگی آنان جهت انجام کارهای مربوط به کشاورزی، دامپروری و... به طور مکرر غیبت می کنند. پس در برنامه های آموزشی مدرسه اخلال ایجاد می شود و معلم مجبور می شود، بخشی از وقت خود را جهت آموزش دروس عقب مانده ی این دانش آموزان اختصاص دهد. گاهی هم معلم به دلیل شرکت در دوره های آموزشی، مشکلات خانوادگی، دوری راه، رسیدگی به امور اداری مدرسه و... در کلاس درس حضور پیدا نمیکند.

استفاده ازشیوه ی آزمایش و خطا

شاید در بسیاری از شغل ها، آزمایش و خطا، برای یادگیری و تجربه کردن مسائل، همراه با خطرات و زیان های غیرقابل جبران نباشد، اما در تعلیم و تربیت، هر آزمایش و خطایی همراه با زیان های جبران ناپذیری خواهد بود، این امر در واحدهای کوچک آموزشی، به خصوص کلاس های چندپایه، اهمیت زیادی دارد، زیرا اغلب این مدارس در مناطق دورافتاده هستند. معلمان این کلاس ها آموزش خاصی ندیده اند بنابراین مجبور می شوند از شیوه ی آزمایش و خطا استفاده کنند.

ضعف دانش و اطلاعات دانش آموزان

اغلب دانش آموزان روستایی در کلاس های چندپایه، به دلیل محدودیت و نداشتن تنوع در محیط زندگی، عدم دسترسی به فناوری های نوین از جمله اینترنت، عدم دسترسی به کتابخانه، مجلات، روزنامه ها، دوزبانه بودن، بی سوادی یا کم سوادی والدین، کم توجهی به آنان به سبب زیاد بودن جمعیت خانواده، حضور آنها در صحنه های کار و تلاش در روستا، دانش . اطلاعات زمینه ای لازم را کسب نمی کنند. این دانش آموزان گنجینه ی لغات محدودی دارند و به همین دلیل برای درک مطالب و بیان اندیشه و احساسات خود با مشکلات بسیاری مواجه می شوند.

پیچیدگی در کلاس های چندپایه

مدیریت کلاس درس چندپایه، به سبب ترکیب سنی و جنسی مختلف دانش آموزان، مشکل تر از مدیریت در کلاس های عادی است. برخورداری دانش آموزان از توانایی ها و استعدادهای گوناگون و رویدادها و فعالیت های متنوعی که در یک جلسه از کلاس درس با سرعت قابل توجهی اتفاق می افتد، برنامه ریزی تدریس، مدیریت کلاس درس و ارزش یابی در کلاس های چندپایه را پیچیده تر می کند( کوکسکان،2011). مدیر آموزگاران و معلمان این کلاس ها با توجه به تجربه های خود، وضعیت محیطی و عاطفی کلاس درس، شناخت فراگیران و بهره گیری از مطالعات خود، از شیوه های خاصی برای اداره کلاس درس، استفاده می کنند که بسیاری از این روش ها متناسب با شرایط کلاس های چندپایه نیستند.

سازماندهی کلاس های چندپایه

سازمان دهی کلاس درس شامل جنبه هایی مانند آرایش فیزیکی نشستن، تنظیم موقعیت کار دانش آموزان، فضای کافی در کلاس درس برای انجام فعالیت ها، کتابخانه های موجود در کلاس درس و دو یا چند تخته است. همه ی این جنبه ها برای همراهی کردن و تدریس پایه های مختلف در یک کلاس درس مهم است. سازمان دهی کلاسهای چندپایه به مراتب حساس تر از سازمان دهی کلاس های عادی است. به طوری که توانایی معلمان جهت برنامه ریزی و سازمان دهی کلاس های چندپایه مهم ترین عامل موفقیت آن ها است( باندی1980). به همین دلیل معلم کلاس درس چندپایه، باید فعالیت های دانش آموزان، چگونگی آرایش کلاس( شیوه ی نشستن آنها). کف اتاق، نحوه ی استفاده از تابلو و حتی دیوارهای کلاس را سازمان دهی کند. بدین صورت بخشی از وقت کلاس را به انجام این کارها هدر می دهد و اگر با تهیه طرح درس به سازمان- دهی و مدیریت یادگیری درکلاس درس اقدام کند با مشکلات کمتری روبه رو خواهد شد.

نامناسب بودن ترکیب سنی و جنسی مختلف و دروس متفاوت

به دلیل وجود پایه های مختلف در یک کلاس، دانش آموزان دختر و پسر در این کلاس ها حضور دارند و دوره های مختلف رشد جسمی و ذهنی متفاوتی را با نیازهای متفاوت می گذرانند که این تفاوت ها مشکلات متعددی را به دنبال دارد. گاهی عدم سازگاری دختران و پسران با هم دیگر، دعوا و مشاجره بین آنها را به دنبال دارد. این مشکل به اطلاع خانواده ها می رسد و آنها معلم را مسبب این مشکل می دانند. در برخی از کلاس ها وجود یک دانش آموز دختر در یک پایه و چند دانش آموز پسر در پایه های دیگر و برعکس، سبب می شود تا کار معلم سخت تر شود.

جهت تبدیل نمودن ترکیب سنی و جنسی مختلف و دروس متفاوت به یک فرصت، اقدامات زیر را انجام دهید:

1)برنامه هفتگی متناسب با شرایط و ویژگی های کلاس های چندپایه تهیه کنید و در هر جلسه ابتدا پایه های محور و خود آموز را مشخص کنید بعد به پایه هایی که در محور تدریس نیستند، تکالیف هدفمند بدهید و از دانش آموزان دیگر به عنوان خلیفه یا معلم یار برای نظارت بر پایه های خودآموز استفاده کنید.

2) متناسب با برنامه ی هفتگی و طرح درس خود ارزشیابی کنید. قبل از ورود به کلاس درس، نوع ابزار ارزشیابی خود را برای هر درس در هر پایه مشخص کنید، سپس آن را آماده کنید و وقتی وارد کلاس درس شدید به دانش آموزان بدهید.

3)خودتان دانش آموزان پایه های اول و دوم را تدریس کنید و از واگذاری این پایه ها به دانش آموزان دیگر خودداری کنید.

4) گاهی بصورت گروهی دانش آموزان پایه های مختلف را مورد ارزشیابی قرار دهید. دروس کم حجم یک پایه را در کنار دروس دارای حجم بالا قرار دهید. همواره آمادگی علمی و روحی- روانی لازم را برای تدریس داشته باشید. گاهی دروس هم نام را در یک جلسه تدریس کنید.

5) گاهی دانش آموزان را براساس جنسیت گروه بندی کنید، برای دانش آموزان دختر و پسر فعالیت ها و تکالیف جداگانه ای مشخص کنید و گاهی هم به دانش آموزان دختر و پسر یک پایه تکالیف مشترک بدهید تا بصورت گروه های زوجی( دختر و پسر)  و گاهی گروه های سه یا چهار نفری( دختر و پسر) با هم دیگر انجام دهند.

6) به دانش آموزان دختر و پسر کمک کنید تا روابط دوستانه و سالمی با همدیگر برقرار کنند و به دیگر احترام بگذارند، گاهی دانش آموزان دختر در یک ردیف و دانش آموزان پسر در ردیف دیگر کلاس حضور پیدا کنند و گاهی هم در کنار هم بنشینند.

کمبود امکانات، تجهیزات و وسایل آموزشی

تجهیزات آموزشی و امکانات وسایلی هستند که در کلاس درس، کتابخانه، آزمایشگاه، کارگاه، مراکز دیداری و شنیداری و مرکز رایانه وجود دارند. آدنور(2011) فقدان منابع و مواد یاددهی- یادگیری را یکی از محدودیت های این کلاس ا می داند. مدارس چندپایه فاقد تجهیزات و وسایل آموزشی هستند، زیرا اغلب این کلاس ها در مدارس دور افتاده، گلی، خشتی و چادری تشکیل می شوند و اغلب آنها بسیار کوچک هستند و سرایدار هم ندارند و در نبود معلم کسی نیست که از این مدرسه ها مواظبت کند، بنابراین بسیاری از آنها مواد و وسایل آموزشی و همچنین امکانات مورد نیاز این کلاس ها را ندارند.

عدم همکاری والدین

والدین به دلایل گوناگونی از جمله: کم سوادی یا بی سوادی، عدم آگاهی از روش های تدریس و یادگیری نمی توانند به پیشرفت تحصیلی فرزندان خود کمک کنند. بیلر(2008) عدم حمایت والدین و نگرش منفی آنها نسبت به آموزش و پرورش را از محدودیت های کلاس های چندپایه می داند. برخی از والدین از فرزندان خود در کارهای کشاورزی و دامداری استفاده می کنند و ناخودآگاه زمینه ی عقب ماندگی تحصیلی آنها را فراهم می نمایند. چگونه می توان مشارکت اولیا و سایر اعضای جامعه محلی را جلب کرد؟ چگونه می توانند با معلمان کلاس های چندپایه همکاری کنند؟ اولیا و سایر اعضای جامعه محلی می توانند به عنوان کمک معلم با مهارت های گوناگون به معلم کمک کنند. 

زمینه های مشارکت والدین در کلاس های چند پایه:

1)نظارت بر کار دانش آموزان وقتی معلم مشغول تدریس به گروه دیگری است.               

2)تشکیل گروههای کوچک کاری با دانش آموزان در زمینه موضوعاتی که درآن توانایند        

3)نظارت بر انجام تکالیف منزل                                                                  

4)تسهیل فعالیت های عملی مانند: باغبانی، ورزش، هنر و ...                                   

5)آموزش به دانش آموزان درباره فرهنگ و آداب و رسوم جامعه                             

6)جمع آوری اطلاعات درمورد پیشینه دانش آموزان

والدین حتی می توانند برخی از وسایل آموزشی را تهیه کرده و در اختیار معلمان قرار دهند. اما برای تحقق این امر معلم باید نشست مشترکی با آنان برگزار نماید و در مورد اینکه آنان چه وقت می توانند به مدرسه بیایند و چگونه کمک کنند، چه وسایلی در طبیعت و محل زندگی آنان پیدا می شود بحث و گفتگو کنند. برای همکاری اولیای دانش آموزان معلم باید مهارت های آنان را شناسایی کند سپس از آنان بخواهد تا متناسب با موضوع درس مهارت خود را به دانش آموزان اموزش دهند. والدین باسواد می توانند در انجام کارهای اداری همچون : دسته بندی کردن بخشنامه ها و قرار دادن آنها در پوشه جداگانه، ثبت نمرات در دفتر مخصوص، همکاری در اجرای اردوها، جشن ها و... به معلم کمک کند.

کمبود فضای آموزشی

فضای آموزشی دارای دو بعد فیزیکی و فرهنگی است. بعد فیزیکی آموزشی شامل: محوطه مدرسه، فضای سبز، کلاس ها،ازمایشکاه ، کارگاه و مراکز دیداری و شنیداری و ... است. اغلب مدارس چند پایه فضای آموزشی مناسب ندارند و گاهی فضای فیزیکی این کلاس ها شباهتی با کلاس درس ندارد حتی معلم با مشکل روبرو است.

بعد فرهنگی به توانایی ها و شایستگی های معلمان، کارکنان مدرسه، رفتار و منش انان، نحوه برقراری ارتباط و مسئولیت شناسی افراد مدرسه بستگی دارد. فضای فرهنگی مثبت بر میزان کارایی معلمان، میزان درگیر شدن والدین در امور مدرسه و نیز میزان پیشرفت تحصیلی فرزندان تاثیر گزار است

کمبود نیروی خدماتی

یکی دیگر از مشکلات مدارس چند پایه چگونگی نظافت و رسیدگی به امور بهداشتی مدرسه می باشد زیرا محیط پاکیزه و شاداب بر تعلیم و تربیت تاثیر بسزایی دارد. با توجه به تعداد کم دانش اموزان در این مدارس، سرایدار یا خدمتگزار برای رسیدگی به امور بهداشتی و فضای این گونه مدارس تعلق نمی گیردو ما بر اساس اندیشه هایی که با معلمان داشتیم راههای زیر را پیشنهاد می کنیم:

الف)نظافت توسط معلم و دانش آموزان

معلم در روزهای اولیه مدریه به عنوان ارائه الگویی مناسب به نظافت مدرسه و کلاس درس اقدام می کند. بدین طریق دانش آموزان نسبت به رسیدگی امور بهداشتی مدرسه ترغیب می شوند. سپس به صورت فردی یا گروهی اقدام به نظلفت مدرسه می کنند. اما در روزها یا هفته های بعد فراموش می کنند. بنابراین معلم می تواند دانش آموزان را نسبت به نقش نظافت در سلامت روحی و روانی و جسمانی خودشان اگاه نماید و سپس برنامه تنظیم کند تا دانش آموزان مدرسه و کلاس را نظافت کنند.

ب)زنگ نظافت

گاهی معلم در ساعت اخر روزهای پایانی هفته یک جلسه را بعنوان زنگ نظافت تعیین می کندو همه دانش آموزان با شنیدن صدای زنگ با همکاری یکدیگر به نظافت مدرسه اقدام می کنند. بهتر است معلم بر کارشان نظافت کند و انان را راهنمایی کند.

مدیر اموزگار با مکاتبه با اداره می تواند شخصی را به صورت پاره وقت برای رسیدگی به این امور تعیین کند و برای تامین حقوق و مزایای آن به سه شکل عمل کند:

1)انتخاب یک نفر از طرف آموزش و پرورش یا مدیر مدرسه، و دریافت حقوق از اداره.

2)تامین نیروی پاره وقت با مشورت انجمن اولیای مدرسه و پرداخت مبلغی توافقی       

3)نظافت هفته ای مدرسه توسط افراد محلی و به صورت داوطلبانه بدون دریافت حقوق

      حواس پرتی دانش اموزان

وجود پایه های های متفاوت و نامناسب بودن محیط فیزیکی کلاس درس و ... سبب می شود گاهی معلم، هر پایه را جداگانه آموزش دهد و سایر پایه ها ممکن است با هم بحث و گفتگو کنند.

برای جلوگیری از حواس پرتی دانش آموزان اقدامات زیر مفید است:

1)آموزش شیوه های صحیح مطالعه و کار گروهی و آرام صحبت کردن                                 

2)با یادآوری نمایش فیلم کمدی به آنان بگویید که چگونه با حرکات غیر کلامی پیام را رد و بدل کنند 

3)تدریس به صورت پایه به پایه                                                                        

4)استفاده از رویکرد تلفیقی در تدریس و درخواست از دانش آموزان دیگر به منظور بررسی پوشه

کار یکدیگر.                                                                                            

وجود اختلالات یادگیری

برخی از دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری هستند و معلمان چند پایه توانایی و تخصص لازم جهت اصلاح این مشکل را ندارند و حتی برخی ازمدارس دانش آموزان عقب مانده ذهنی  را در این کلاس ها ثبت نام می کنند که وجود این دانش آموزان مشکلات معلم و دانش آموزان را چند برابر می کند.

دو زبانه بودن دانش آموزان

در روستاهای دوزبانه که کودکان در منزل با زبان یا لهجه محلی خود سخن می گویند و در مدرسه زبان فارسی معیار حاکم است، شرایط تدریس برای معلم مشکل است. معلم برای رفع این مشکل باید وقت زیادی را صرف کند که از اجرای سایر فعالیت های یاددهی یادگیری عقب می افتد بدین ترتیب زمینه افت تحصیلی دانش آموزان فراهم می شود.

ضرورت تشکیل کلاس های چند پایه

شرایط مختلف منجر به اتخا تدریس چند پایه می شود. در برخی مناطق به خصوص در مناطقی با جمعیت کم مدارس بسیار پراکنده هستند و به دلیل تعداد کم دانش آموزان یک یا دو معلم مسئولیت تدریس دانش آموزان را در سطوح مختلف به عهده می گیردوتدریس چند پایه به عنوان ابزاری برای غلبه بر تاثیر کمبود معلم و کمک به دستیابی به آموزش و پرورش برای همه اغاز شد. اموزش و پرورش برای همه، یک حرکت جهانی است که به دنبال ارتقای کیفیت و دسترسی به اموزش و پرورش برای هر فردی بدون توجه به سن، رنگ و یا نژاد تا سال 2015 است. این جنبش شش هدف دارد که عبارتند از:

1-دسترسی و بهبود مراقبت های اولیه دوران کودکی و آموزش و پرورش

2-دسترسی و اتمام اموزش ابتدایی رایگان و اجباری با کیفیت خوب برای همه، به خصوص دختران، کودکان در شرایط سخت و کسانی که متعلق به اقلیت های قومی هستند.

3-برنامه های مناسب و مهارت های زندگی برای همه جوانان و بزرگسالان

4-بهبود سطح سواد بزرگسالان

5-حذف نابرابری های جنسیتی

6-بهبود تمام جنبه های کیفیت اموزش و پرورش  

با تدریس چندپایه فرصتی برای تعامل یادگیرندگان با سنین مختلف ،مراحل رشد و توانایی های مختلف وجود دارد زیرا تنوع وتفاوت ها بین یادگیرندگان در کلاس چند پایه و مراحل تعامل و ابعاد آموزشی موثراند.

تشکیل کلاسهای چند پایه در تعدادی از کشورها به دلایلی وجود دارد اما در تشکیل کلاسهای چند پایه در تعدادی از کشورها به دلایلی وجود دارد اما در طول دوره های آموزش مهارت های مورد نیاز برای اداره وتدریس در کلاس چند پایه به معلمان آموزش داده نمی شود.

کشور چین از سال 1990 برای اینکه نرخ جمعیت را برای آموزش افزایش دهد رو به تشکیل چند پایه آورده است.

یا در برخی مناطق کم جمعیت به دلیل پراکنده بودن مدارس یا به دلیل تعداد ثبت نام دانش آموزان یک یا دو معلم مسئولیت تدریس دانش آموزان را بر عهده می گیرد

ژاپن از جمله کشورهایی است که با تصویب قوانینی در مناطق دورافتاده یا پراکنده استانداردهای چند پایه را بالا ببرد

تحقیقات نشان داده که تدریس در کلاسهای چند پایه مشکل تر از تدریس در کلاس تک پایه است.

طول دوره های آموزش مهارت های مورد نیاز برای اداره وتدریس در کلاس چند پایه به معلمان آموزش داده نمی شود.

تحقیقات نشان داده که تدریس در کلاسهای چند پایه مشکل تر از تدریس در کلاس تک پایه است.

بر اساس قانون تنظیم سازماندهی کلاس در مدارس عمومی و تعداد معلمان بیان می کند :

زمانی که تعداد کل دانش آموزان در دوپایه کمتر از 16نفر در یک مدرسه ابتدایی یا کمتر از8 نفر در تک پایه باشد ، باید کلاس چند پایه تشکیل شود

اما در هر دوره رئیس اداره آموزش و پرورش در تغییر دادن کلاسها انعطاف پذیری لازم را دارد.

به اعتقاد کارشناسان یونسکو در بسیاری ازکشورها مانند جنوب شرق آسیا ،نواحی اروپا،آمریکای شمالی واسترالیا به دلایل زیر کلاس چند پایه تشکیل می شود:

1.کودکانی که در نواحی دور افتاده هستند

2.رویکردی است مقرون به صرفه

3.افزایش حس همبستگی و رقابت سالم و مهارت های رهبری و نگرش مثبت

4.به عنوان معلم چندپایه برای کمک به برنامه ریزی بهتر و کارآمد در استفاده از زمان

5.توسعه شناختی دانش آموزان از طریق شیوه های تدریس متنوع

ویژگی معلمان چند پایه

مشاور دانش آموزان و والدین

داشتن طرح درس

سازماندهی کلاس

مدیریت کلاس درس

سازماندهی مواد آموزشی

داشتن رفتار والدین گونه

تشویق دانش آموزان

ارائه برنامه روزانه

اشاعه فضای مثبت

نظارت و ارزیابی

آموزش انفرادی

استفاده از روش های متنوع در تدریس

خلاق وانعطاف پذیر بودن

مرتب ومنظم

علاقه مند به کار سخت

مدیر ومدبر،خود رهبر

اعتقاد قوی به اهمیت همکاری ومسئولیت شخصی در کلاس درس(اشاعه جو همکاری)

داشتن تجربه قبلی تدریس موفقیت آمیز

فصل دوم

مدیریت کلاس درس چندپایه

کلاس درس مانند یک خانواده ی بزرگ است.در طول یک سال تحصیلی،دانش آموزان از یک دیگر و معلم خود شناخت خوبی پیدا می کنند.اعضای یک خانواده،از یک دیگر خمایت می کنند و مسولیت تحت رهبری والدین را به اشتراک می گذراند.در یک کلاس درس،دانش آموزان زمان بیشتری با هم هستند.آن ها از هم یاد می گیرند و مسولیت های کلاسی را تحت رهبری یک بزرگسال که معلم است؛بین همدیگر تقسیم می کنند.

مدیریت چیست؟

مدیریت به معنی سازمان دهی آن چه که منجر به یک محیط منظم می شود و شامل کنترل و استفاده از قوانین است.

در یک کلاس درس چندپایه،معلم کسی است که مدیر کلاس است،کلاس را اداره می کند و محیط یادگیری خوبی برای دانش آموزان خلق می کند.معلم کلاس چند پایه نیز باید دانش آموزان را درک کند و اینکه چگونه آن ها می توانند در اداره کلاس درس به او کمک کنند.

دانش آموزان در موقعیت های زیر رفتار مخرب از خود نشان میدهند:

1)ناراحتی جسمی 2)جلب توجه 3)داشتن انرژری بسش از حد 4)علاقه نداشتن به درس

5)مشکلات تجربه شده در خانه 6)ضعف در اعتماد به نفس 7)ناتوانی در انجام یک کار

اگر شما دانش آموزان را به خوبی بشناسید،می توانید مشکلات آن ها را شناسایی کنید و بر این اساس عمل کنید.اگر دانش آموزان احساس بی حوصلی میکنند،روش خود را تغییر دهید.اگر آن ها در کلاس خواب آلود هستند،مطمن باشید که خواب کافی در شب نداشتند و اطمینان حاصل کنید که هوای تازه در کلاس درس وجود دارد.

کلاس درس چند پایه،مکانی است که در آن تعدادی دانش آموز در پایه های مختلف و با سنین متفاوت،هر روز ساعت ها کنار هم می نشینند،با هم تعامل سازنده دارند و از یکدیگر،بخصوص پایه های پایه های پایین تر از پایه های بالاتر،مطلب یاد میگیرند.اداره این کلاس ها با توانایی ها،مهارت ها و ترکیب سنی و همچنین ترکیب جنسی متفاوت،برای معلمان تازه کار که آمادگی،اطلاعات و تجربه ی کافی را ندارند و آموزش لازم را در این زمینه کسب نکرده اند،بسیار مشکل است.به همین جهت معلمان این کلاس ها،که اغلب تازه کار هستند،نگرانند که چگونه کلاس درس را اداره کنند و چگونه با استفاده از وقت بسیار محدودی که در اختیار دارند،به همه ی پایه ها آموزش لازم را ارایه کنند.

بنابراین،یکی از عمده ترین مسایلی که از دیرباز در امر تعلیم و تربیت وجود داشته است و همواره معلمان و مدیران آموزش و پرورش به عنوان موضوعی بسیار مهم به آن توجه دارند،مدیریت کلاس درس چندپایه است.

منظور از مدیریت کلاس درس،ایجاد موقعیت و شرایطی است که معلمان برای برقراری نظم و آرامش،جلب توجه یادگیرنده،سازمان دهی فعالیت های کلاس و مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری جهت دستیابی به هدف های مطلوب و مورد نظر فراهم می کنند.

مدیریت کلاس درس چند پایه به روش هایی مربوط می شود که معلمان با کمک آن ها رفتار دانش آموزان را بهبود می بخشند و راه را برای تسهیل و تسریع یادگیری مطلوب دانش آموزان هموار می کنند.

به طور کلی تدریس چندپایه در مورد سازمان دهی کلاس درس،مدیریت دانش آموزان و در نهایت انتقال موفقیت آمیز برنامه درسی مختص هر پایه است.مسولیت معلم کلاس درس چند پایه،برنامه ریزی و سازمان دهی کلاس برای دست یابی به بهترین نتایج از فضا و منابع موجود است.مدیریت کلاس درس چندپایه،سه بعد دارد.

مسولیت یک معلم چند پایه در برنامه ریزی،طراحی و مدیریت طیف وسیعی از فعالیت های متناسب با هر پایه و ترکیبی از چندپایه و درگیر کردن کودکان در یادگیری است.موفقیت شما به ایجاد کلاس درسی وابسته است که به یادگیری با گسترش فعالیت های انگیزشی و هیجان انگیز از قبیل کار گروهی تا مطالعه مستقل منجر شود.

شما از طریق راه ای زیر نقش کلیدی در مدیریت کلاس درس ایفا می کنید:

1)برنامه ریزی استفاده از فضای کلاس به خصوص انعطاف پذیری در ترتیب نشستن شما و دانش آموزان

2)برنامه ریزی و اجرای چند درس به طور هم زمان

3)طراحی فعالیت هایی برای دانش آموزان م مشغول کردن آن ها

4)تهیه،مرتب کردن و استفاده از مواد یاددهی-یادگیری

5)ایجاد معیار های رفتاری مورد انتظار از دانش آموزان برای حفظ یادگیری آن ها.

شما به منظور عملی کردن موثر این وظایف،به تمرکز روی چندین سطح از مدیریت کلاس نیاز دارید.این امر با ارزش یابی وضعیت موجود کلاس درس و چشم انداز شما از این که در آینده چگونه خواهد بود،آغاز می شود.هنگامی که برای اولین بار به یک مدرسه ای که تدریس چندپایه دارد یا باید داشته باشد فرستاده می شوید،لازم است زمانی را برای دست یابس به درکی روشن از موقعیت کلاس چند پایه تان اختصاص بدهید.شما می توانید با طرح سوالات زیر از خودتان شروع کنید:

مدرسه کجا قرار دارد؟

دانش آموزان شما چه مسافتی را برای رسیدن به مدرسه طی می کنند؟

شما در چه پایه هایی تدریس می کنید؟

گستره ی توانایی و سنی در کلاس شما چگونه است؟

چگونه ممکن است به نحو احسن بتوانید کارتان را انجام دهید و از مزایای طیف وسیعی از توانایی ها و سنین دانش آموزان استفاده کنید؟

زمینه های خانوادگی دانش آموزانتان چیست؟

موقعیت اقتصادی شان چطور است؟

دانش آموزان در خانه با چه زبانی صحبت می کنند؟

تا چه اندازه زبان ملی را به خوبی می فهمند و صحبت می کنند؟

شما چه کارهایی انجام دهید تا مطمین شوید آن ها آن چه را که برای یادگیری زبانی که شما در کلاس استفاده می کنید ،نیاز دارند؟

چند نفر تجربه ی پیش دبستانی دارند؟

چگونه می توانید به کسانی که این تجربه را ندارند ،کمک کنید؟

آیا هیچ یک از دانش آموزان نیاز های ویژه آموزشی با توجه به ناتوانایی های شناختی یا جسمی دارند؟

شما برای برآورده کردن نیاز های شان چه کاری میتوانید انجام دهید؟

شما چه منابعی برای بهتر شدن کلاس و مدرسه دارید؟

بر اساس برنامه درسی ملی و شاید محلی به هر پایه چه چیزی باید تدریس شود؟

دانش آموزان تاکنون تا چه اندازه از برنامه درسی یاد گرفته اند؟

تا چه اندازه سرگروه یا مدیرتان و دیگر معلمان ،تدریس چندپایه را درک می کنند؟

اگر فهم آن ها محدود است ؛چه کارهایی میتوانید برای افزایش حمایت از کارتان انجام دهید؟

آیا والدین کودکان،تدریس چندپایه را درک و حمایت میکنند؟

در غیر این صورت شما چه کارهایی را میتوانید برای کمک به درک آن ها از این نوع تدریس انجام دهید؟

وقتی شما به درک خوبی از دانش آموزان رسیدید ،زمانی را برای خلق یک چشم انداز از آن چه که می خواهید کلاس درس چندپایه باشد؛اختصاص دهید.یک محیط صمیمی،جامع،سالم،خمایتی و مورد علاقه دانش آموزان به آن ها کمک می کند تا در مدرسه احساس راحتی کنند.مطمن شوند که آن ها قبل از پایان دوره ی تحصیلی ابتدایی ترک تحصیل نمی کنند.ترکیب غنی از روش های تدریس متناسب با یک یا چند پایه و راهبردهایی نظیر؛یادگیری همسالان از طریق کار گروهی یا دو نفره،آموزش انفرادی،یادگیری مستقل از طریق تدریس خصوصی،تعاملات معلم و دانش آموز برای اطمینان یافتن از این که همه کودکان یاد می گیرند و هیچ کدام به خاطر جنسیت،زبان،فقر،معلولیت یا هر دلیل دیگری از یادگیری باز نمانده است.

یک کلاس منظم با محسط یادگیری هماهنگ که یادگیری ساختاریافته(مانند تدریس علوم،ریاضی،خواندن و نوشتن) و یادگیری ساختار نیافته مانند(قصه گویی،آوازخوانی،نمایش بازی و غیره)را با هم ترکیب می کند.

آمادگی کلاس درس:

سازماندهی و برنامه ریزی دقیق محیط فیزیکی کلاس به نظم و ترتیب درسی و اجتماعی دانش اموزان در کلاس درس اشاره میکند و از اجزای مدیریت کلاس درس مطلوب است. دانش اموزان علاقه دارند تا در مکانی قرار گیرند که به راحتی بتوانند فعالیت های خود را انجام دهند,نزدیک به معلم باشند و بدون مشکل او را ببینند،صدای او را بشنوند،تخته کلاس درس را به راحتی ببینند، وسایل سمعی و بصری در کلاس به راحتی در معرض دید ان ها باشد و در مکانی قرار گیرند که بتوانند به راحتی و به طور کامل با معلم به تعامل و بحث بپردازند.معلم چندپایه باید فضای عاطفی مثبتی را در کلاس درس ایجاد کند که دانش اموزان با همدیگر راحت باشند،همدیگر را تحمل کنند و سازگاری داشته باشند؛برای مثال دانش اموران پایه های اول یا دوم ار دانش اموزان پایه های بالاتر احساس ترس نداشته باشند؛دانش اموز قد کوتاه یا لاغر نسبت به دانش اموزان قوی تر احساس حقارت نکند. باید در این کلاس ها همکاری به جای رقابت و تنبیه جای خودرا به تشویق و کمک به هم قرار گیرد. معلم در یک کلاس درس چندپایه باید به دقت در نظر بگیرد که چگونه همه پایه های مختلف را در کلاس خود اماده کند.قسمت عمده برنامه ریزی کلاس درس چندپایه اثربخش،سازمان دهی فضای کلاس درس است به گونه ای که اجازه جا به جایی ازادانه را بدهد تا دانش اموزان بتوانند فعالیت های فردی و گروهی را به راحتی انجام دهند.ارایش سنتی در کلاس درس به این ترتیب که معلم رو به روی همه دانش اموزانی است که در ردیف های پشت سرهم نشسته اند و یک تخته سیاه بر روی دیوار نصب شده است برای کلاس چندپایه که فعالیت های مختلف به طور هم زمان در ان اتفاق افتد،کارایی ندارد. بنابراین نیاز است که شما در مورد ان چه که کلاس را به قسمت های مختلف تقسیم می کنید،نکته اصلی در این فرایند انعطاف پذیری است.

ایجاد فضای اخلاقی در محیط مدرسه:
در روزهای اغازین سال تحصیلی،فضای اخلاقی مطلوبی را در مدرسه و کلاس درس ایجاد کنید.شرط اساسی ایجاد فضای اخلاقی در کلاس وجود روابط احترام امیز متقابل معلم و دانش اموز است. بدون وجود این فضا،یادگیری که امری ارادی است به درستی محقق نمی شود. در یک فضای اخلاقی نقش معلم تسهیل یادگیری است. دانش اموزان او را یاور و همراه خود تلقی می کنند و اعتماد متقابل بین و معلم و دانش اموزان و همچنین بین خود دانش اموزان ایجاد می شود. ظرفیت عاطفی دانش اموزان در سنین و پایه های مختلف با هم متفاوت است. بچه هایی که تجارب متعددی از تحقیر و تنبیه در خانه دارند؛ممکن است در برابر تهدید، بی توجهی و قهر معلم چندان ناراحت نشده و واکنشی از خود نشان ندهند. بنابراین معلم چندپایه باید با دقت خاصی وضعیت عاطفی دانش اموزان خود را مورد توجه قرار دهد زیرا انچه که برای دانش اموزان مهم است،همانا نیازشان به توجه و محبت معلم است. با دیدن رفتار محبت امیز معلم،دانش اموز به رهبری معلم ایمان می اورد و به وی اعتماد میکند در این صورت فرصت بهتری برای رشد و شکوفایی شخصیت خود برخوردار می شوند.

درکلاسی که فضای اخلاقی مطلوبی حاکم است:
دانش اموزان بدون پیش شرط پذیرفته میشوند.
*انان از معلم راهنمایی میخواهند.
*هیچکسی مورد تمسخر واقع نمیشود.
*عدالت اموزشی در کلاس رعایت میشود.
*به همه نظرات احترام گذاشته میشود.
*به جای رقابت روح همکاری و تعاون حاکم است.
*اشتباه مقدمه ای برای بروز خلاقیت است.
*انان خود را مسوول یادگیری خود میدانند.

آماده نمودن و توجیه والدین:
یکی از شرایط موفقیت معلم چندپایه،اگاه نمودن والدین از شیوه کار خود و چگونگی همکاری و همیاری با اوست.برخی از والدین تصور میکنند که دانش اموزان به خاطر معلم به مدرسه می روند، ان ها فکر می کنند اگر فرزندانشان را به مدرسه نفرستند، معلم بیکار می شود وحقوقی دریافت نمیکنند. باید برای اگاه کردن ان ها از فعالیت های یاددهی-یادگیری و از بین بردن تصورات غلط ان ها نسبت به مدرسه جلسات توجیهی برگزار شود و در ان جلسات با والدین درباره چگونگی همکاری با مدرسه و فرزندان خود بحث شود. آنها را به همکاری با فرزندان خود تشویق کنید. به آنان بگویید یادگیری حق فرزند شماست نه به خاطر معلم، بلکه به خاطر خود او باید به مدرسه بیاید. او حق دارد در خانه و مدرسه فضای راحتی جهت یادگیری داشته باشد و به محیط شاد و با نشاطی نیاز دارد. بیش از آنکه دستور بپذیرد، راهنمایی شود. امکانات لازم در اختیارش باشد، مطالعه و یادگیری را مقدم بر دامداری و کشاورزی و سایر فعالیت های دیگر بداند.

طرح درس:

طرح درس برنامه ای است مدون و سنجیده که معلم قبل از ورود به کلاس درس برای یک جلسه تهیه می کند. در واقع طرح درس روزانه، برنامه ریزی و نقشه کشیدن برای رسیدن به هدفهای مورد نظر در یک جلسه تدریس می باشد که امر تدریس و یادگیری را آسان می نماید. طرح درس روزانه در کلاس هاس چندپایه تفاوت اساسی با طرح درس روزانه کلاس های تک درس پایه دارد. در کلاس درس چندپایه، معلم در هر جلسه باید از حیث اموزش، همه دانش اموزان را با پایه های متفاوت در کلاس درس تحت پوشش قرار دهد. زیرا در این کلاس ها دانش اموزان دو تا شش پایه تحصیلی حضور دارند و معلم مجبور است برای همه پایه ها یک طرح درس طراحی کند. رویکرد های تلفیقی بر این فرض استوارند که باید منابع گوناگونی در حین درس به وسیله دانش اموزان مورد استفاده قرار گیرد. وقتی میخواهید زنجیره ای از فعالیت های یادگیری برای یک طرح درس تلفیقی طراحی کنید باید اهداف متنوعی داشته باشید. طرح درس برای تدریس چند پایه به تعداد پایه های ترکیب شده در کلاس درس بستگی دارد. واقعیت این است که طرح درس ها،همیشه یکی از نگرانی های معلمان کلاس چندپایه است. برنامه ریزی برای یک کلاس چندپایه از نیاز به تفکر دقیق در مورد شیوه تدریس پایه های مختلف،اهمیت بیش تری دارد. دقت در شیوه برنامه ریزی برای به حداقل رساندن زمان مرده، سودمند است. در حالی که حداکثر مقدار زمان به تعامل معنی دار بین معلم و یادگیرندگان در کلاس چندپایه اختصاص داده شده است. طرح درس ها برنامه های کاری هستند برای اینکه معلم قصد دارد چگونه برای اداره یک درس استفاده کند. در یک کلاس چندپایه یک طرح درس برای این که روشن کند چگونه پایه های مختلف را اداره کند، اهمیت بیشتری دارد.

صفحه 90 تا 100

دانش آموزان به عنوان موقعیت های طبیعی دیده شوند که می توانند برای توسعه ی مهارت ها و توانایی های شان به کار گرفته شوند .طرح درس برای تدریس چند پایه به تعداد پایه های ترکیب شده در کلاس درس بستگی دارد.

واقعیت این است که طرح درس ها ، همیشه یکی از نگرانی های معلمان کلاس چند پایه است. برنامه ریزی برای یک کلاس چند پایه از نیاز به تفکر دقیق در مورد شیوه تدریس پایه های مختلف،اهمیت بیش تری دارد(بری،2007).

دقت در شیوه برنامه ریزی برای برای به حداقل رساندن زمان مرده،سودمند است. در حالی که حداکثر مقدار زمان به تعامل معنی دار بین معلم و یادگیرندگان در کلاس چند پایه اختصاص داده شده است. به گفته بری(2007) عدم وجود طرح درس ها به طور بالقوه می تواند به بی اثر بودن تدریس معلم چند پایه منجر شود. طرح درس ها برنامه کاری هستند برای اینکه که معلم قصد دارد چگونه برای اداره یک کلاس استفاده کند. در یک کلاس چند پایه یک طرح درس برای اینکه روشن کند چگونه پایه های محتلف را اداره کند،اهمیت بیشتری دارد. در محیط های چند پایه فرصت بیش تری برای تجدید نظر در عملکرد دانش آموزان وجود دارد که آن ها ممکن است به طور کامل در سال های قبلی آن را نشناخته باشند(مال،28:2005).

تدریس چند پایه به زمان بیش تری برای برنامه ریزی و آماده سازی نیاز دارد. بسیاری از معلمان نگران هستند که آن ها زمان کافی برای تدریس حوزه ی موضوعی مختلف با سطوح پایه های مختلف در کلاس خود را ندارند.

نگه داشتن دانش آموزان در تمام پایه ها درز انجام وظایف مختلف درگیر در طول روز در مدرسه می تواند مشکل باشد. ارائه انواع فعالیت ها و اجتناب از تکرار در طی یک دوره دو سال یا بیشتر یک کار چالش برانگیز است. سطح سر وصدانیز می تواند یک مشکل باشد. اگر تمام دانش آموزان در همان زمان در فعالیت  ها درگیر شوند، سر و صدا در همان زمان یک مشکل نیست،اما اگر شما در حال تدریس به یک گروه ویژه هستید وقتی گروه های دیگر روی یک فعالیت کار می کنند سر و صدا می تواند عامل حواس پرتی باشد.

اما باید با توجه به تعداد طرح درس های مورد نیاز در هر روز سه مرحله ی برنامه ریزی شامل: فعالیتهایی قبل از تدریس،هنگام تدریس و بعداز تدریس در نظر گرفته شود. قبل از تهیه طرح درس باید به سوال های زیر پاسخ دهید:

چه چیزی میخواهم تدریس کنم؟(موضوع/محتوا)

چرا باید آن را تدریس کنم؟(اهداف/محتوا)

چگونه می خواهم تدریس کنم؟(روش ها/راهبرد ها)

دانش آموزان قبلا چه می دانستند؟(ارزشیابی قبل از تدریس)

دانش آموزان چه کاری انجام خواهند داد؟(فعالیت ها)

چگونه ظرفیت کلاس را برای اجرای این فعالیت ها منظم کنم؟(مدیریت  فضای فیزیکی)

چگونه در قسمت های مختلف کلاس با دانش آموزانی که در حال انجام فعالیت هستند،ارتباط برقرار خواهم کرد؟(ارتباط با دانش آموزان)

چگونه کلاس را مدیریت کنم؟(از جمله سازماندهی فیزیکی و محیط اجتماعی)

آیا دانش آموزان فرصتی برای کار در گروه های زوجی یا گروه های کوچک خواهند داشت؟

چگونه از یاد گیری دانش آموزان شناخت پیدا خواهم کرد؟

در هر قسمت از کلاس چه رفتار هایی از دانش آموزان انتظار دارم تا در تصمیم گیری کمکم کند؟

بعد از تدریس چه کار خواهم کرد؟(تفکر و برنامه ریزی های آینده)

و سوال های دیگر(یونسکو،2005)

هنگام تدریس شما نیاز دارید محتوای اصلی را به همه دانش آموزان ارئه کنید و دوباره بر کا گروهی و کنترل فردی یر روی هر دانش آموز در کلاس مراحل طرح درس

فعالیت های قبل از تدریس شامل:انتخاب موضوع،تهیه طرح درس،تصمیم گیری در مورد روش های تدریس،آماده کردن مواد،تهیه سوال برای استفاده هنگام تدریس،تعیین تکلیف و به طور کلی تصمیم

بعد از تدریس،طرح درس خود را ارزیابی کنید ودر مورد تقویت دانش آموزان ضعیف فکر کنید . در مورد چگونگی انجام کارهای انجام شده و نشده برای ارتقای کیفیت تدریس در جلسات بعدی واکنش نشان دهید

برای اینکه از زمان خود و زمان موجود برای یادگیری بهترین استفاده را ببرید،درس ها باید به خوبی برنامه ریزی شده باشند.البته این زمان در ابتدا تعیین می شود، این کار از مهارت های حرفه ای مهمی برای همه معلمان است.

برنامه ریزی سبب می شود تا زمان در بلند مدت ذهخیره شود.چارجوبی که شما می توانید برای برنامه ریزی استفاده کنید،مثلث برنامه درسی نام دارد که شامل محتوا ،فرایند،محیط می باشد(یونسکو7:2005)

                                                                       

                                 محتوا

 

   

                                               محیط                                                  فرایند

 

در این چارچوب محتوا؛ یعنی موضوعات کتاب های درسی است که ابتدا در اسناد برنامه درسی است که ابتدا در اسناد برنامه درسی ملی شناخته شده اند.محتوا باید برای دانش آموزان معنی دار باشد و با جامعه محلی که در آن زندگی می کنند سازگار باشد.

فرایند این است که محتوا چگونه تدریس شود. در این فرایند ممکن است از روش های مختلف تدریس برای متناسب سازی با نیاز ها و علایق دانش آموزان و به منظور به حداکثر رساندن زمان در دسترس برای تدریس و یادگیری استفاده شود.

محیط شامل محیط فیزیکی اجتماعی دانش آموز است. به عنوان مثالم محیط فیزیکی مانند فضای کلاس درس و امکانات مدرسه و محیط اطراف دانش آموزان و محیط اجتماعی مانند تاکید بر ایجاد اعتماد به نفس از طریق فعالیت های گروهی مشترک می باشد.

در کلاس چند پایه محیط کلاس درس و محیط درونی و بیرونی مدرسه می تواند یادگیری دانش آموزان را عینی و معنا دار کند. در این محیط می توان به بهترین شکل ممکن از گردش علمی استفاده کرد.

برای رفتن به گردش علمی ،موضوع مشترکی بین همه پایه ها انتخاب کنید و بیا برای هر دو یا سه پایه یک موضوع انتخاب کنید و موضوع را برای دانش آموزان توضیح دهید. حتی این کار را می توان روز قبل  هم انجام داد. سپس همه دانش آموزان را از هدف گردش علمی و چگونگی فعالیت آن ها آگاه کنید.دانش آموزان هر پایه را گروهبندی کنید،اگر تعداد دانش آموزان هر پایه برای گروهبندی کافی نبودند،دانش آموزان پایه های همجوار را در یک گروه علمی ارئه کنند. لازم نیست دانش آموزان را به مکان دور ببرید،گاهی اطراف مدرسه هم مکان خوبی برای گردش علمی است.

فعالیت ها: یک درس را با نام یک بازی برای به خاطر آوردن نام های یک دیگر در ابتدای هر سال،شروع کنید. این فعالیت ها به ایجاد همبستگی در کلاس درس کمک می کند. بعد از چند دقیقه دانش آموزان آنچه را که به طور مشترک کشف کرده اند، یادداشت می کنند سپس با توجه به ویژگی هاشان به کلاس گزارش می کنند.

گزارش آن ها می تواند شبیه به این گزارش باشد:"نام دوشت من "نرگس"است و او هدیه ای از حس شوخ طبعی برای من به ارمغان آورد. نام دوست من "سعید" است او هدیه ای برای من به ارمغان آورد ، این هدیه شنونده ی خوب نام دارد. این فعالیت ها نشان می دهد که  هر کس می تواند چیزی را به کلاس آورد و آن چیز ها می توانند ویژگی شخصی با ارزش افراد باشند. فعالیت های دیگر نظیر"هدیه دادن" زوجی کار کردن بچه ها ،صحبت کردن با یگدیگر و سوال کردن از هم دیگر،محیط اجتماعی دانش آموزان را غنی کند.

اقتباس برنامه درسی و طرح درس ها

اصلاح و طراحی مجدد برنامه درسی برای انطباق با موقعیت های چند پایه با توجه به تعداد کلاس هایی که با همدیگر ترکیب می شوند، برای تدریس محتوای برنامه درسی مورد نیاز در یک حالت زمانبندی شده و پیوسته برای آماده کردن آن در بافت اقتصادی ،اجتماعی،و فرهنگی مدرسه ضروری است. برای انجام این کار ،ممکن است این پیشنهاد ها را مفید بیابید.

1)انتخاب مضمون های مشترک از یک موضوع مناسب برای همه پایه های کلاس چند پایه.

2) توسعه برنامه زمانی انعطاف پذیر برای همه پایه ها در سراسر جلسات مربوط به این مضمون.

3)توسعه طرح درس های روزانه برای هر درس مرتبط با این مضمون با کمک کتاب درسی و منابع مرجع به ازای برنامه درسی.

4)انتخاب فعالیت های مرتبط با برنامه درسی که در کلاس اجرا می شود.

5) توسعه کاربرگ های مرتبط با تمرین های گروهی و فردی.

6)ارتباط دادن مفاهیمی از برنامه درسی به مثال هایی از زندگی روزانه دانش آموزان.

7)آماده کردن آزمون های برای ارزیابی تسلط دانش آموزان بر محتوای برنامه درسی.

8)پرورش استعداد ها در مدرسه با سزماندهی فعالیت های فوق برنامه از قبیل موسیقی،هنرهای خلاق،بازی ها،و تربیت بدنی.

در یک کلاس چند پایه ،برنامه درسی از طریق زنجیره ای به هم پیوسته از فعالیت های یادگیری به نحو احسن ارائه می شود.برای شروع می توانید بر روی یک موضوع تمرکز کنید. این موضوع کانون همه ی فعالیت ها یادگیری برای کل کلاس می شود. یا می توانید با ربط دادن حیطه های مختلف یادگیری تاد حد امکان به اثربخشی واحد یکپارچه بیفزایید. شما نیاز دارید که وقت بگذارید تا به طور جامع با محتوای مطالب هر موضوع آشنا شوید ،با دانش آموزان علاقه مند به موضوعی خاص ،کار کنید و دریابید که این موضوع ،یادگیری آن ها و شما را تسهیل می کند . و همچنین مهم است که در برنامه ریزی درس هایتان و توسعه ی تدریس و یادگیری مطالب مرتبط با هر کدام از واحد های برنامه درسی نظامند باشید.

 

  

 

مدیریت و برنامه ریزی کلاس های چند پایه


نمونه طرح درس

ماده درسی : علوم                                          موضوع : درختان                   پایه : 4- 1

 

پیامدها یا نتایج یادگیری

 

 

در پایان این درس ، ظاهر و ویژگی های درختان در ناحیه ی مدرسه را مشاهده خواهید کرد . فواید درختان برای حیوانات و انسان ها را بحث خواهید کرد.

 

مواد و یادداشت ها

 

فعالیت 1 :

مقدمه کل کلاس

 

 

درس جدید را معرفی کنید . درختان مهمترین گیاهان روی زمین هستند زیرا آنها حامی زندگی هستند . درختان ، زندگی و غذا را برای حیوانات فراهم می کنند . مردم ، درختان و محصولاتشان را به منظور اهداف مختلف به کار برده اند . درخت های مختلف محل های سکونت مختلفی دارند . ریشه های درختان برای نگهداری خاک و جلوگیری از فرسایش ، مفید هستند.

 

 

فعالیت 2 :

نمودار درختی گروه های دارای توانایی ترکیبی کوچک

 

 

کلاس را به گروه های دارای توانایی های ترکیبی تقسیم کنید . هر گروه یک درخت را مشاهده می کند و مشاهدات را به بحث میگذارد . ممکن است سوالهای زیر را بپرسید : چه حیواناتی از درختان استفاده می کنند ؟ مردم از درخت برای چه مواردی استفاده می کنند ؟مزایای درخت چیست ؟ هر گروه یک چارت درختی را پر می کند . سپس گروه ها چارت ها یا نمودارهایشان را برای بررسی متقابل مبادله می کنند .

 

 

فعالیت 3 :

نمودار درختی کل کلاس

تصویر یک درخت با جزئیات ویژگیهایشان و حیواناتی را که از آنان استفاده می کنند ، طراحی یا آویزان کنید. از دانش آموزان بخواهید تا به تصویر نگاه کنند و بررسی کنند که آیا می خواهند ویژگی های چارت های خودشان را اضافه کنند یا نه ؟ از یک تخته برای پنهان کردن اجزای تصویر استفاده کنید و از آنها بخواهید آنچه را  که مشاهده می کنند بازگو کنند . اگر بتوانید کارت های کلمه را از قبل آماده کنید ، میتوانید از دانش آموزان بخواهید که آنها را به تصویر بچسبانند.

 





















































در یک کلاس چند پایه ، برنامه ی درسی از طریق زنجیره ای به هم پیوسته از فعالیت های یادگیری ارائه می شود . مهم است در برنامه ریزی درسی و توسعه ی تدریس و یادگیری مطالب مرتبط با هر کدام از واحد های برنامه درسی نظام مند باشید.

انعطاف پذیری

توانایی جابه جا کردن دانش‌آموزان و میزها به اطراف کلاس و درون کلاس برای خلق نوعی از فضای یادگیری که علاقه دارید . این امر به آمادگی قبل از تدریس از قبیل شناخت فضای کلاس و منابع موجود برای برگزار کردن کلاس درس نیاز دارد.

محیط فیزیکی کلاس درس باید معلمی دیگر برای دانش آموزان بوده به گونه ای که آنها را مشغول به کار نگه دارد ، نسبت به مطالب و موضوعات آگاه نماید و باعث کسب تجربه در دانش آموزان گردد و مشکلات رفتاری دانش آموزان را کاهش دهد . سازماندهی کلاس درس باید به گونه ای باشد که دانش آموزان برای مشارکت و پذیرش فرایند یادگیری راحت باشند و بتوانند جزییات فعالیت های کلاس درس را تشخیص دهند. اگر کارهای گروهی زیادی برنامه ریزی شده است ممکن است چندین ناحیه را برای فعالیت بحث گروهی خلق کنید و فضای کمتری را برای تدریس یک به یک و یادگیری مستقل اختصاص دهید. طراحی یک برنامه برای کف اتاق کلاس درس با یک برنامه نشستن که فعالیت های یادگیری مورد نظر شما را ارتقا دهد و ترتیب لوازم ، کتاب ، مواد و غیره نشان میدهد. در مورد این که چگونه می توانید فضاهایی را برای یادگیری گروهی و فردی خلق کنید ، بیندیشید. به طوری که دانش آموزان دسترسی آزادانه به فضاهایی که در کلاس درس زیاد استفاده می شود و همچنین منابع و مواد کلاس را تجربه کنند. هر کلاس چندپایه باید شامل میزها یا جداول دانش آموزان ، مرکز یادگیری و مرکز خواندن ، محل آمادگی یا مرکز استراحت، قلمرو معلم که شامل میز تحریر و قفسه ها ، محل نمایش ، فروشگاه کلاس ، تابلوی اعلانات و محل کار گروهی باشد.

فروشگاه کلاس

شما می توانید یک فروشگاه یا محلی برای داد و ستد در کلاس درس راه اندازی کنید تا این باور راایجاد کنید. دانش آموزان می توانند به منظور تمرین مهارت های شمارش ، زبان ، مهارت های اجتماعی و مهارت های ریاضی وانمود کنند ، خریدار یا فروشنده هستند . دانش آموزان و شما به جمع آوری وسایل اساسی خانوادگی برای فروشگاه کلاس نیاز دارید مثل قوطی کنسرو لوبیا ، کارتن شیر ، قوطی ها ، جعبه های کبریت ، ذرت و ظروف غذا . اگر در کلاس درس ، قفسه های مورد نیاز وجود نداشته باشد ، نیاز دارید از مدرسه یا  برخی از والدین داوطلب درخواست کمک کنید. کودکان می توانند با استفاده از سکه ها و اسکناس های ساخته شده از مقوا ، به صورت بازی تظاهر به خرید کنند.

 

معلم باید اطمینان حاصل کند که تمام کودکان یک فرصت

برای کار یا فروش در فروشگاه کلاس درس را دارند

 

مرکز خواندن

این قسمت از کلاس میتواند شامل مواد آموزشی لازم از جمله کتاب قرائت ، مجلات ، بازی ها ، داستانها و ترکیبات ساخته شده به وسیله دانش آموزان باشد. می توانید به کمک دانش آموزان ، حصیر کف اتاق و بالشتک برای نشستن دانش آموزان تهیه کنید . از آنها بخواهید تا هنگام مطالعه در آن قسمت از اتاق بنشینند و با سکوت کامل و تمرکز بر محتوا به صورت فردی یا گروهی مطالعه کنند . در چنین موقعیتهایی می توان دانش آموزان را تشویق کرد تا مطالب تدریس شده را مطالعه کنند یا مطالب جدید را مطالعه تا برای جلسه ی بعد آماده شوند.

مرکز خواندن

این قسمت کلاس که در آن،شما و دانش آموزان می توانید مواد آموزشی لازم از جمله کتاب قرائت،مجلات،بازی ها،داستان ها و ترکیبات ساخته شده به وسیله دانش آموزان را به جا بیاورید.

می توانید به کمک دانش آموزان ، حصیر کف اتاق و بالشتک برای نشستن دانش آموزان تهیه کنید. از آن ها بخواهید تا هنگام مطالعه روی آن قسمت بنشینند و با سکوت کامل و تمرکز بر محتوا به صورت فردی یا گروهی مطالعه کنند .در چنین موقعیت هایی می توان دانش آموزان را تشویق کرد تا مطالب تدریس شده را مطالعه کنند یا مطالب جدید را مطالعه تا برای جلسه بعد آماده شوند.

محل آمادگی یا مرکز استراحت

دانش آموزان دوست دارند فضایی داشته باشند تا در آنجا بتوانند ایفای نقش کنند.برای مثال،دانش آموزان کوچکتر دوست دارند وانمود کنند؛اعضای یک خانواده یا دیگر افراد اجتماع هستند.این فعالیت نیز به رشد مهارت ها ی زبانی شان کمک می کند.دانش آموزان بزرگ تر می توانند به افراد کوچتر در توسعه این مهارت ها کمک کنند .یک جعبه پر از لباس های قدیمی مانند لباس،کفش و کلاه را تهیه کنید و در اختیار دانش آموزان قرار دهید زیرا دانش آموزان از لباس پوشیدن لذت می برند.گاهی از دانش آموزان بخواهید وسایلی برای استراحت خود به کلاس بیاورند تا زنگ تفریح روی آن بشینند و همانند فضای خانه اشان استراحتت کنند.گاهی هم دانش آموزان وسایل یا لباس هایی مانند؛کت،پالتو،چتر و کلاه دارند که بیشتر در بیرون از کلاس درس استفاده می کنند،وقتی وارد کلاس شدند باید آن ها را در گوشه ای از کلاس درس قرار دهند تا احجساس راحتی کنند .به این قسمت از کلاس محل استراحت یا محلی برای گذاشتن وسایل دانش آمکوزان گفته می شود.

مراکز یاد گیری

مراکز یادگیری می تواند به منظور ارتقای فعالیت های تدریس چند پایه مورد استفاده قرار گیرد.باید این مراکز را به گونه ای ترتیب داد که دانش آموزان در گروه قرار گیرند.می توان مواد آموزشی مناسب را برای سطوح سنی متفاوت در زمینه های مختلف قرار داد به طوری که دانش آموزان بتوانند باهم دیگر کار کنند . برای مثال؛نقشه ی جغرافیایی جهان ، کشور یا استان را در این قسمت قرار دهید ،متناسب با موضوع درس هر پایه چند سوال طرح کنید و از دانش آموزان بخواهید تا با استفاده از نقشه به سوال ها پاسخ دهند . تهیه ی نمودار ،نقاشی،طراحی ،حفظ سوره ها ی قرآن ، تمرین مسائل ریاضی،بحث گروهی از جمله فعالیت هایی است که می توانند انجام دهند. از بچه ها بخواهید تا هر کدام یک کتاب داستان به کلاس بیاورند،در برخی از روستاها به دلیل دور بودن از محیط شهری و فقدان کتابخانه در مدرسه و روستای محل تحصیل ، قادر نیستند کتاب داستان تهیه کنند. بنابراین می توانید از طریق اداره آموزش و پرورش یا با همکاری جامعه محلی تعدادی کتاب داستان تهیه نمایید و در اختیار دانش آموزان قرار دهید.از آن ها بخواهید تا کتاب ها را مطالعه کنند و نتیجه ی مطالعه را به شما گزارش دهند.

محیط اطراف مدرسه فضای مناسبی برای یادگیری است زیرا در این محیط به راحتی پرندگان،حیوانات،گیاهان،سنگ ها،خاک و درختان دیده می شود که هر کدام می تواند موقعیتی را برای یادگیری دانش آموزان فراهم کند که چنین موقعیتی برای کلاس های تک پایه که در شهر ها برگزار میشود ،فراهم نیست.

تابلوی اعلانات

تابلوی اعلانات را می توان از چوب، مقوای کلفت، تخته سه لایی یا مواد سفت دیگری و در اندازه ی مختلف تهیه نمود .همچنین می توان سطح تابلو را به رنگ های روشن آماده کرد تا بر روی زمینه های تیره برجسته تر به نظر برسد.تابلوی اعلانات معمولا بر روی دیورا در جلوی کلاس نصب می شود و برای انتقال پیام های ویژه،برای نمایش کار پروژه،ارائه اطلاعات،اخبار،علاقه مند ساختن دانش آموزان به رویداد های آینده مدرسه با موضوع مورد بحث آینده ی کلاس مفید هستند(ذوفن و لطفی پور،1389). می توان طرح های خطی، عکس ها، تصاویر، بریده های خبری، اشیای سه بعدب و نمونه های حقیقی دیگر را روی تابلو اعلانات نصب کرد.

دانش آموزان را راهنمایی کنید تا از تابلوی اعلانات استفاده کنند؛دانش آموزان پایه ی دوم به بالا می توانند مطالب مفیدی برای نصب در تابلوی اعلانات فراهم کنند.

وجود دو نفر در هر پایه برای انجام کار های گروهی کافی است.

دانش آموزان پایه های نزدیک به هم را تشویق کنید تا تصاویر یا مطالب متنوعی را در موضوعات مختلف آماده کنند. برای مثال از آن ها بخواهید تا تصاویری از راپیمایی های انقلاب را آماده کند و در دهه ی فجر روی تابلو نصب کنند.دانش آموزان پایه ی پنجم و ششم می توانند برای دانش آموزان پایین تر نقش راهنما و مشاور داشته باشند.

نمایش روی دیوار

نمایش دیواری این امکان را برای شما فراهم می کند تا فضای بیشتری را برای نمایش کار داشته باشید .آنها همچنین می توانند کلاس درس را جذاب تر کنند.آنها معمولا از مواد و هر نوع و اندازه ای ساخته شده اند.شما می توانید از یک قالیچه ،یک تکه پارچه پنبه ای و یا تشک های محلی استفاده کنید.موارد نمایشی خودتان را با سوزن یا نوار بر روی آن بچسبانید.

ارائه درختی

از یک شاخه درخت که در یک قوطی شن و ماسه و یا خاک رس ثابت شده است و ظاهر یک درخت واقعی را ارائه می کند،ساخته شده است.شما می توانید از شاخه با رنگ طبیعی استفاده کنید یا شاخه را با اسپری رنگ کنید به گونه ای که از یک پایه شروع شود و گسترش یابد؛ به این ترتیب ساقه ی این درخت داری چندین شاخه است و شاخه ها توسعه ی مطالب یا وجود رابطه ها را نشان می دهد.ارائه ی درختی برای نمایش موارد مجزا از قبیل کلمات جدیدی که بر روی کاغذهای رنگی به شکل برگ ها، پرندگان،هواپیما یا گل ها نوشته شده است، مفید هستند.اینها در مرحله بعد به شاخه های درخت شما وصل شده اند.

بااستفاده از یک تکه پارچه یا نمد و چسباندن آن روی دیوار کلاس هم می توان تابلوی پارچه ای تهیه نمود. هم چنین از انواع پارچه های زبر یا پرز دار،می توان برای تهیه تابلوی پارچه ای استفاده نمود. دوتکه پارچه ماهوتی را روی یک دیگر قرار دهید،با کمی فشار به یک دیگر می چسبند؛زیرا برجستگی و فرو رفتگی پارچه از هر دو سطح به یک دیگر قفل می شوند و تابلوی دلخواه آماده می شود(ذوفن و لطفی پور،1389).

اشیای  سیار

این ها اشیایی هستند که به طور آزادانه در کلاس درس آویزان می شوند تا با حرکت باد به راحتی حرکت کنند.برای ساخت آنها ، شما به یک تکه نخ نیاز دارین که به اندازه کافی بلند باشد که در سراسر کلاس کشیده شود.تکه های کوتاه تری از نخ را با فاصله در طول نخ بزرگ تر ضمیمه کنید و موارد نمایش مانند نقشه جغرافیا،تصاویر و کارهای دانش آموزان را به این تکه ها  ی کوچک تر گره بزنید یا میخ کوب کنید.موارد نمایش داده در این حالت قادر به حرکت آزادانه در باد خواهد بود.

 

ایستگاه های نمایش

شما می توانید یک نمایش را با استفاده از یک قاب چوبی با یک حصیر و یا قطعه ای از پنبه را که به طور دائم با آن میخ کوب شده است،بسازید. موارد نمایش را با سوزن،خمیر،نوار یا نخ هایی به آن بچسبانید. سعی کنید همیشه راه های جدید و خلاقی برای نمایش کار در کلاس تان پیدا کنید و تا جایی که ممکن است با استفاده از مواد به دست آمده در محیط مجاور و مواد مربوط به موضوعات مورد مطالعه، اشیا را نمایش دهید . اشیای به نمایش گذاشته شده به عنوان یک وسیله کمک کننده برای یادگیری دانش آموزان ضروری هستند.این اشیا باید هم شامل مواد ساخته شده توسط دانش آموزان و هم مواردی باشدکه توسط معلم ساخته شده است و ایجاد علاقه می کند.اشیا نمایش داده شده باید همیشه یک هدف خاصی در ارتباط با تدریس و یا علایق دانش آموزان داشته باشد.حتی در محیط های خیلی محدود پیدا کردن روش هایی برای نمایش کار و ایجاد یک کلاس جالب و تحریک کننده امکان پذیر است.

سازمان دهی گروه ها و فعالیت ها

در کلاس درس چند پایه، چندین فعالیت هم زمان با هم اتفاق می افتند. بنابراین به کلاسی نیاز دارید تا فعالیت هایی که ارائه می کنید، دانش آموزان را با حداقل تداخل و نظارت و رهبری کافی مشغول کند. وضیفه شما در شکل دادن به انواع مختلف گروه ها حیاتی است. این عمدتا به ماهیت و هدف موضوعی که در زمان مشخص مورد مطالعه قرار می گیرد، بستگی دارد. برخی موضوعات به گروه هایی با توانایی های مختلف نیاز دارند در حالی که برخی دیگر به بهره گیری از کل کلاس نیاز دارند. بعضی دیگر نیاز به هم آموزی دارند و برخی دیگر نیاز به تکالیف درسی مستقل و برخی یادگیری خودرهبر با حمایت منظمی از شما و هم شاگردان،دارند.

انعطاف پذیری در استفاده از زمان

بهترین استفاده از زمان در دسترس ،درگیر کردن دانش آموزان در فعالیت های مختلف است. انتخاب و سازمان دهی فعالیت ها ؛ شرایط لازم برای مدیریت خوب کلاس درس چندپایه است.شما باید هم چنین ایده روشنی در مورد انتخاب بهترین نوع فعالیت ها برای گروه های مختلف ، چگونگی تقسیم بندی دانش آموزان برا اساس پایه و سطوح سنی مختلف داشته باشید. این به شما کمک می کند تا فعالیت هایی را که با موفقیت های چند پایه تناسب داشته باشند،طراحی کنید. مثال:

الف)پایه های یک و دو ممکن است علاوه بر وسایل کمک آموزشی از قبیل پوسترها، چارت ها و کارهای هنری متناسب با سن شان به حمایت بیشتر معلم نیاز داشته باشند که این به خصوص برای کودکانی که تجربه پیش دبستانی ندارند ، صدق می کند.

آن ها هم چنین نیاز دارند که در خواندن و نوشتن و حساب کردن قوی شوند و دانش آموزانی که در این مهارت ها مشکل دارند نیاز با کمک اضافی دارند.

ب)پایه های سه و چهار ممکن است بیشتر به هم شاگردی همراه با راهنمایی های آموزشی و فرهنگ لغت ها نیاز داشته باشند که به آنها تا پایان دروس دشوار کمک شود و اطمینان حاصل شود که آنها تسلط بر مهارت های اساسی را تداوم می بخشند.

ج)پایه های پنجم و ششم ،علاوه بر تمرین های حل مساله به حمایت قابل توجه معلم و مطالعه مستقل تحت نظارت او ، نیاز دارند.به خصوص برای امتحانات پایانی مدرسه ی ابتدایی، صدق می کند که به وسیله آن تعیین می شود آنها با موفقیت،آن مقطع را برای ورود به دبیرستان کامل کردند.

واگذار کردن برخی از مسولیت های کلاس به دانش آموزان به عنوان رهبران کلاس، هم شاگردی ها و کمک کنندگان به فعالیت های شما غالبا مفید است و به شما در تدریس کمک می کند. این تکالیف می تواند به طور منظم تغییر کنند، آن چنان که دانش آموزان بر اساس مهارت ها و توانایی های ویژه شان نقشی را ایفا کنند. در این فرایند تعیین وظایف برای دانش آموزان مسئول ، می تواند مفید باشد. نیاز است دانش آموزان برگزیده هدایت شوند که چگونه گروه ها را رهبری کنند و به هم کلاسی هایشان کمک کنند و مطمئن شوند که همه اعضای گروه در فعالیت های تعیین شده شرکت می کنند، از تهدید و اذیت کردن جلوگیری کنند و به ادامه روابط هماهنگ میان دانش آموزان کمک کننند.

هدف این مقررات قادر ساختن اعضای هر گروه برای یادگیری،با هم و در و بدل کردن و به اشترا گذاشتن نتایج کارشان با شما، گروه های دیگر و پایه های دیگر می باشد.

برنامه ریزی فعالیت ها و واگذاری مسولیت ها

شما برای برآوردن نیازهای یادگیری همه دانش آموزان در سطوح مختلف، به برنامه ریزی دقیق فعالیت ها شامل هم شاگردی بین سنی نیلز دارید و به سوال های زیر پاسخ دهید:

۱)چه نوع فعالیت هایی در کلاس درس تان انجام می شود؟

۲)چگونه ظرفیت کلاس تان را برای اجرای این فعالیت ها منظم می کنید؟

۳)چگونه در قسمت های مختلف کلاس تان با دانش آموزانی که در حال انجام فعالیت هستن ارتباط ب قرار خواهید کرد؟

۴)در هر قسمت از کلاس چه رفتارهایی از دانش آموزان انتظار دارین تا در تصمیم گیری تان کمک کنند؟

۵)چگونه تدریس خواهید کرد؟

در هر مرحله از تدریس چه انتظاری خواهید داشت؟پس از برنامه ریزی دقیق و پاسخ دادن به این سوال ها ،می توانید مفاهیم کلیدی را به همه دانش آموزان معرفی کنید و آن گاه فعالیت های فردی را برای پایه یا سطوح توانایی های مختلف در کلاس درس تعیین کنید.

برای مثال در یک درسی که در مورد بیان زمان است شما می توانید با مقواهایی صفحات ساعت را با دانش آموزن تان بسازید. با توضیح این که چگونه ساعت ها ودقیقه ها کار می کند؛ آغاز کنی . کو چکترین دانش آموزتان می تواند عقربه های ساعت را برای نشان دادن زمان های مختلف طراحی کنند در حالی که شما فعالیت جزیی تری را به دانش آموزان بزرگتر ارائه می دهید.از ان ها بخواهید تا خاطرات روزانه شان را همراه به ساعت انجام آن بنویسند. خواتدن،املا و حساب می تواند با این روش اجرا شود. موضوعات دیگر میتواند به کل اعصای کلاس و هر دانش آموزی که در سطح ویژه ، خودش کار می کند، تدریس شود. در تدریس هنر،مطالعات اجتماعی و علوم تجربی غالبا از این روش استفاده می شود. دانش آموزان ممکن است برای کامل کردن تکلیف شان ، با هم دیگر هم کاری کنند، در حالی که آنها را به صورت فردی ملاقات می کند.

می تواند به دانش اموزان بزرگتر یا تواناتر مسولیت های اضافی برای انجام این کارها واگذار کنید. برای مثال:یک دانش آموز می تواند هر هفته نقش کتاب دار را بر عهده بگیرد و یک داستان را برای دانش آموزان کوچکتر بخواند در حالی که شما با دانش آموز بزرگتر کار می کنید. در موفقیت های ویزه از قبیل جشن ها یا جشنواره ها که کل مدرسه درگیر هستند همه داتش آموزان می توانند با هم کار کنند به طوری که برای مثال یک دانش آموز با استعداد در پایه دوم می تواند با داتش آموزان پایه چهارم کار کند یا دانش آموزان دیرآموز می توانند با دانش آموزان کوچکتر با در نظر گرفتن مهارت های ویژه کار کنند، زیرا مدارس چند پایه غالبا مجزا هستند و به عنوان محور جامعه در نظر گرفته می شوند. والدین می توانند برخی از مسئولیت ها را بپذیرند چرا از ان ها خواسته نشود که برای کمک به گردش علمی و برنامه های ویژه و یا حتی کمک به کلاس درس برنامه ریزی کنند؟

از ان جایی که تکالیف زیادی در یک ماده درسی وجود دارد که در طول یک روز مدرسه انجام بگیرد ، انعطاف پذیری زمان باید یک اصل برای کلاس درس چند پایه باشد. اما به خاطر داشته باشید ، همان گونه که موفقیت تغییر می کند راهبردهای شما جهت استفاده از زمان برای تدریس مفهوم خاصی ممکن است نیاز به تغییر داشته باشتد

با توجه به هدف یک درس خاص ، شما به عنوان معلم چند پایه از آزادی عمل برای تصمیم گیری در موارد زیر برخوردارید:

در چه مرحله ای از آموزش به توجه شخصی شما و آموزش دادن نیاز است؟

چه موقع نیاز به کار دقیق با یک گروه یا پایه وجود دارد ؟

در چه مرحله ای از یادگیری به خود آموزی یا تمرینات کتاب کار دانش آموزان نیاز هست ؟

دانش آموزان چه موقع باید در گروه وچه موقع به صورت فردی می توانند تمرینات را حل کنند؟

کدام فعالیت ها می تواند به کمک همسالان اجرا شود؟

چه فعالیت هایی می توانند کار گروهی را مستقل از معلم ارتقا دهند ؟

این رویکرد ها می توانند با دیگر رویکردها با توجه به موقعیت درون کلاس ترکیب شوند ، شما برای آزمایش کردن آن ها تا زمانی که مناسب ترین را برای دانش آموزان پیدا کنید ، انعطاف پذیری دارید.

برای اجرای تدریس اثر بخش ، استفاده از راهبردهای تدریس نیز مفید می باشد.

راهبرد تدریس :

تدریس فرایندی است که فرد را هدایت می کند و قادر می سازد تا ایده ها و مهارت ها ی جدید را یاد بگیرد و ارزش ها و نگرش ها را توسعه دهد. هدف اصلی معلمان این است که به دانش آموزان کمک کنند تا یاد بگیرند.

یادگیرندگان متفاوت هستند .بنابراین آن ها به روش های متفاوتی یاد می گیرند که به این روش ها راهبرد های تدریس می گویند.

راهبردهای تدریس روشی برای تصمیم گیری درباره:

یک درس ،یک کلاس ،یک برنامه درسی کامل ،با تجزیه و تحلیل متغیر های کلیدی در وضعیت تدریس است.

 

این متغیر ها عبارتند از :

ویژگی های فراگیران

اهداف یادگیری

اولویت های آموزشی معلم

پس از تجزیه و تحلیل این متغیر ها می توان :

در باره ی محتوای درس ،ساختار،روش های سنجش،ارزشیابی و دیگر اجزای کلیدی تدریس به طور آگاهانه تصمیم گیری کرد.

علاوه بر این ها قبل از انتخاب راهبرد های آموزشی مناسب ،باید عوامل زیر را در نظر گرفت:

تعداد دانش آموزان در هر کلاس

توانایی های مختلف دانش آموزان

زمینه های فرهنگی دانش آموزا

4  .سن دانش آموزان

   5.عوامل اجتماعی و اقتصادی که ممکن است دانش آموزان ، جامعه و خودتان را تحت تاثر قرار دهد.

   6. منابع در دسترس(از جمله وسایل آموزشی ،کارکنان ،معلمان و جامعه و فضای یادگیری)

    7.فصل سال

    8 .موضوع تدریس

    9. مقدار زمانی که در دسترس دارید.

انواع راهبرد های آموزش :

راهبرد های تدریس نقش مهمی در اثر بخشی کلاس درس چند پایه دارند. برچ و لالی (1995) برخی از راهبرد های تدریس و یادگیری در کلاس های چند پایه را شناسایی کرده اند که می توان آن ها را به بهترین شکل به عنوان روش ها ، تکنیک یا ابزارهایی برای بهبود یا تسهیل یادگیری توصیف کرد.

 

استراتژی های مورد بحث شامل گروه بندی دانش آموزان ،تدریس گروهی ،تدریس همسالان و

تدریس نو آورانه ، همچنین درگیر ساختن جامعه محلی برای تدریس چند پایه موثر می باشند.

در بسیاری از نقاط جهان ، تعدادی از روش های نو آورانه هم در کشور های در حال توسعه و هم در کشور های صنعتی توسعه یافته اند . مطالعات موردی در مدارس مختلف کشور های اندونزی ، پاکستان ، استرالیا ، فیلیپین وچین انجام شده است به این منظور که محققان درک درستی از رویکرد خلاقانه ای که آن ها در فرایند تدریس چند پایه استفاده می کنند ، داشته باشند. در اندونزی یک مدل تحت عنوان مدل ملاقات معلم (TVM) را طراحی کرده اند که در آن معلم باید پیش دانش آموز برود به جای اینکه در روش های سنتی دانش آموزان به مدرسه یعنی جایی که معلم قرار دارد ، می روند.

کارگروهی :

معلم در این روش ،یادگیرندگان را برای کار در گروه های کوچکتر براساس سن ،توانایی ها و علایقشان سازماندهی می کند. اما چگونه باید گروه ها را تشکیل داد ؟چه زمانی باید از این راهبرد استفاده کنید ؟ چه روش های مختلفی برای استفاده از این راهبرد وجود دارد ؟ با توجه به نوع محتوایی که می خواهید تدریس کنید ، گروه ها را به روش های مختلفی تشکیل دهید(وزارت آموزش و پرورش آفریقای جنوبی ،2000).

فرآیند تشکیل گروه ها عمدتا از دو رویکردپیروی می کنند :

گروه بندی دانش آموزان به صورت هدفمند بر اساس سن ،پایه ،توانایی و گروه بندی دانش آموزان بر اساس زمینه های متفاوت.

گروه های اولیه غالبا بر یک اساس نیمه ثابت در طول هفته های آموزشی شکل گرفتند و معمولا برای پوشش بخش خاصی از برنامه درسی به طور عمیق و در سطوح پایه ای مختلف طراحی شده اند .(به عنوان مثال : مطالعه جزیی تکنیک ها و محصولات کشاورزی محلی ) گروه های ثانویه خود مختار هستند و معمولا برای فعالیت های ویژه در یک دوره زمانی کوتاه تر ایجاد شده اند .( به عنوان نوشتن یک داستان کوتاه بر اساس چیزی که در روستا اتفاق افتاده است ) .

روش های دیگر سازماندهی گروه ها می توانند کشف شوند و برای متناسب کردن با سن و سطوح رشد دانش آموزان به کار گرفته شوند. برای عملی کردن این کار ، می توانید فعالیت هایی خلق کنید که نیاز به نظارت مستقیم شما ندارند . فعالیت هایی که بر اساس گروه های دارای توانایی یکسان ، مختلف ، هم آموزی و گستره ی متنوعی از تکالیف فردی از قبلی حل جمع های ریاضی یا تمرین نوشتن هستند (یونسکو،2013). برخی از روش های گروه بندی دانش آموزان عبارتند از ( وزارت آموزش و پرورش آفریقای جنوبی ،2000) :

گروه های داری توانایی مختلط: دانش آموزان قوی تر و ضعیف تر در یک گروه قرار می گیرند.

گروه های با توانایی های مشابه : دانش آموزانی که پیشرفت کم و بیش یکسانی دارند.

گروه های اجتماعی : دانش آموزانی با زمینه های مشابه و یا مخلوط با هم گروهبندی می شوند.

گروه های جنسیتی : دختران و پسران از هم جدا هستند . بدین صورت که دختران در یک گروه و پسران در گروهی دیگر سازماندهی می شوند.

گروه های علاقه مند : همه دانش آموزان علاقه خود را در همان فعالیت یا موضوع نشان می دهند.

گروه همسالان : دوستان مه مایل به همکاری با یکدیگر هستند در همان گروه قرار می گیرند.

گروه بندی تصادفی : دانش آموزان بدون در نظر گرفتن منظور خاصی در یک گروه قرار می گیرند .

گروه بندی زوجی : دو دانش آموز با هم کار می کنند.

کارگروهی روش خوبی برای سازماندهی کلاس شماست .این روش یادگیرنده محور است و

می تواند در تمام وقت مورد استفاده قرار بگیرد. به یادگیرندگان فرصت دهید تا گروهشان را نام گذاری کنند. این باعث غرور و احساس مالکیت در فراگیران می شود . می توانید گروه ها را با توجه به نیاز های خود و یادگیرندگان تان به روش های متنوعی تشکیل دهید .گروه ها را به صورت دوره ای تغییر دهید. به یادگیرندگان فرصت دهید تا با دیگر یادگیرندگان تعامل داشته باشند. هنگامی که کلاس درس را برای کار گروهی آماده کرده اید ، ممکن است جای میزها را برای کار در گروه های کوچک مرتب کنید. به منظور اجتناب از بطالت یا خستگی ، معلم باید در حد امکان فعالیت های مناسبی آماده کند . همچنین می توانید وظایف اعضای گروه را تعیین کنید . به عنوان مثال :

رهبر گروه :می تواند مهارت های رهبری را توسعه دهد.

منشی : می تواند مهارت های نوشتن را توسعه دهد.

وقت نگهدار : می تواند آگاهی بیشتری بدهد و احترام به وقت را توسعه دهد. مسئولیت های بالا باید به همه یادگیرندگان داده شود به طوری که همه آن ها توانایی اجرای کارهای مختلف را پیدا کنند و مهارت های جدید را توسعه دهند . کار گروهی محاسن و معایبی برای دانش آموزان دارد.

محاسن کار گروهی

1-دانش آموزان می توانند مهارت های خود را به یکدیگر منتقل کنند و به طور مشترک کار کنند .

2- می توان منابع را به طور چرخشی به هر یک از اعضای گروه ها واگذار کرد .

3- دانش آموزان می توانند اعتماد به نفس و مهارت های یادگیری مستقل را توسعه دهند .

4- کار گروهی می تواند مشارکت فعال را افزایش دهد .

5- در کار گروهی تفاوت های فردی پذیرفته می شود و همین طور یادگیری یادگیرنده را به طور موثر

بهبود می بخشد .

6- معلم می تواند به دانش آموزانی توجه کند که نیاز بیش تری به توجه دارند .

 

معایب

1- بعضی از دانش آموزان ،برخی دیگر را به دلیل ناتوانی در یک گروه مسخره می کنند .

2- بعضی از دانش آموزان تمایل دارند بر گروه مسلط شوند .

3- دانش آموزان خجالتی ممکن است نادیده گرفته یا محروم شوند . 

تشکیل گروه های ترکیبی (ترکیبی از چند پایه)

ایبوحسنا ، یک معلم اندونزیایی است که به تدریس در کلاس با دانش آموزانی از پایه های سوم و چهارم مشغول است بعد از مشاهده ی کلاسش متوجه دانش آموزانی با توانایی های متفاوت در هر پایه شد در حالی که می خواست مطمئن شود که همه ی دانش آموزانش آن چه را که به آن نیاز دارند در پایه ی تحصیلی شان یاد بگیرند او همچنین می خواست به دانش آموزان دارای توانایی بیش تر ، شانسی برای مشارکت و ایجاد حس یکپارچگی در میان همه آن ها بدهد. هنگامی که در ابتدا برای کلاس چند پایه جدیدش برنامه ریزی می کرد تصمیم گرفت که بر اساس نمودار نشستن پایه ها عمل نکند بلکه بر اساس ترکیب پایه ها با هم و گروه های دارای توانایی عمل کند این عمل به کودکان دارای توانایی بیش تر شانسی برای بروز مهارت های شان بدون توجه به سطح پایه ای نشان داد همچنین به بهبود و توسعه روح همبستگی کلاس کمک کرد او دانش آموزان را بر اساس توانایی خواندن و آموزش ریاضی گروه بندی کرد و با این گروه ها ادامه داد و به طور ثابت آن ها را در میان سطوح و پایه های مختلف گسترش داد .

در موضوعات درسی دیگر ، او حیطه های مشترک میان هر موضع را به عنوان نقطه ی آغاز آموزش انتخاب کرد به عنوان مثال همه دانش آموزان درس هایی در مورد غذا در کتاب هایشان داشتند ایبواز دانش آموزانش خواست غدایی را که خورده اند به صورت نمودار رسم کنند و سپس با توجه به یافته هایشان در مورد ارزش غذایی ، کالری ها ، تغذیه مطلوب و غیره بحث کنند از کتاب های هر پایه به منظور مطالعه ی بیش تر استفاده می شد .

راهبرد مشابهی برای شعر نیز به کار گرفته شد دانش آموزان شعرهایی را از کتاب های زبان پایه ی خودشان به کل کلاس ارائه دادند ایبوحسنا سپس مطالع ی مستقل را به هر یک از گروه های دارای توانایی خاص سپرد در حالی که شعر یک گروه در پایه های دیگر کامل شد اولین راهبرد ، تکالیف باز پاسخ بود که همه دانش آموزان را درگیر می کرد . مانند جمع آوری اطلاعات تغذیه یا خواندن شفاهی شعرها و دومین راهبرد ، حرکت به سوی فعالیت های تکالیف بسته ی فردی به دانش آموزان دارای سطوح مختلف توانایی بود .

خواندن مشکل خاصی داشت زیرا طیف گسترده ای از مهارت ها میان سطوح پنج پایه گسترش یافت بنابراین ایبو یک برنامه گردشی طراحی کرد که به او اجازه می داد با سه گروه در یک روز و همه دانش آموزان هر دو روز یک بار کار کند در حالی که او با یک گروه خواندن کار می کرد دانش آموزان دیگر به طور مستقل کار می کردند .

او برای جلوگیری از تداخل میان آموزش گروه ها سه دانش آموز را به عنوان معلم دانش آموز برگزید آن ها به عنوان معلمان خصوصی به دانش آموزانی که نیاز به کمک داشتند به کار گرفته شدند .

دانش آموزان تشویق شدند که به هم دیگر کمک کنند و دوستی میان پایه های مختلف گسترش یافت آن ها یاد گرفتند که مشارکت کنند و با هم دیگر کار کنند زیرا این امر به وسیله ایبو حسنا مورد تشویق قرار گرفت که این یک تجربه مثبت و قابل ستایش است .

روش پروژه

این روش به دانش آموزان اجازه می دهد تا روش ها و وسایلی را برای تشریح عمیق یک موضوع طراحی کنند روش پروژه شامل بررسی و یا حل مشکل به صورت انفرادی و یا گروهی است نقطه شروع یک پروژه را می توان با یک مشکل ، رئوس محتوا ، یادگیرنده و یا یک حادثه پیدا کرد .

موضوعات زیادی برای استفاده از روش پروژه در کلاس های چند پایه وجود دارد مطالعه ی موردی زیر را با دقت بخوانید و در نظر بگیرید که شما چگونه می توانید دانش آموزان را در راه اندازی یک پروژه انتخابی مورد نیازبرای قفسه کتابخانه که در یک کلاس جدید به حرکت درآوردید راهنمایی کنید.  دانش آموزان می توانند در همه جا کتاب ها را مطالعه کنند آن ها پیشنهاد کرده اند که به ساخت یک قفسه کتابخانه و سازمان دهی گوشه ای از کتابخانه کمک خواهند کرد از دانش آموزان خود بخواهید تا یک گوشه ی مطالعه برای کلاس درس را برنامه ریزی و سازمان دهی کنند مراحل زیر ممکن است در برنامه ریزی برای پروژه مفید باشد :

1- مرحله طراحی پروژه :

اجازه دهید دانش آموزان از طریق طوفان مغزی ایده هایی را تولید کنند آن ها را اولویت بندی کنند . در این مورد ، ایده ها را به ترتیب توالی زمانی سازمان دهی کنند .قبل از اجرای هر مرحله چه چیزی باید تکمیل شود ؟ مطمئن شوید که این پروژه برای تمام دانش آموزان خیلی واضح است.

2- آماده سازی :

در این مرحله باید ابزارها ، تجهیزات و منابع مورد نیاز را شناسایی کنید . دانش آموزان را بر اساس وظایف خاصی که برای اجرای پروژه دارند گروه بندی کنید و یکی از دانش آموزان را به عنوان رهبر گروه تعیین کنید .

3- اجرا :

هنگامی که همه افراد برای انجام وظایف شان آماده شدند کار را شروع کنید .در موقع لزوم به عنوان یک هماهنگ کننده یا کارشناس عمل کنید.

4- ارزش یابی :

وقتی پروژه به پایان رسید جلسه ای با همه دانش آموزان برگزار کنید و از آن ها بخواهید تا موفقیت هایی که به آن ها دست یافتند یا مشکلاتی را که با آن ها روبرو شدند شناسایی کنید .

نمایشنامه

رویکردی است که دانش آموزان برای نمایش داستان ها یا مضمون هایی که به موضوع خاصی اشاره دارند نیاز دارند . نمایشنامه به دانش آموزان کمک می کند تا مفاهیم ، مهارت ها ، نگرش ها و ارزش ها را کسب کنند . بنابراین شما باید اطمینان پیدا کنید که دانش آموزان مفاهیم ، نگرش ها و مهارت هایی را که ممکن است لازم باشد به نمایش بگذارند به طور موثری فهمیده اند می توان موضوع نمایشنامه را به کمک دانش آموزان انتخاب کنید . گاهی مطالب درسی را برای نمایشنامه انتخاب کنید و گاهی هم موضوع هایی اجتماعی به خصوص موضوع هایی که از فرهنگ جامعه محلی نشات گرفته باشد را انتخاب کنید برای طراحی و اجرای نمایش از افراد جامعه محلی هم کمک بگیرید .

تدریس به همه گروه ها

می توانید تصمیم بگیرید که کدام موضوع ها در کدام درس ها یا واحدهای درسی برای تدریس به همه دانش آموزان مناسب است در این نوع آموزش محتوا یکسان است و روش یاددهی و یادگیری یکسانی در انتقال محتوا فراهم می کنید و نتایج یادگیری یکسانی را از همه دانش آموزان بدون در نظر گرفتن پایه های رسمی شان انتظار دارید .

به خاطر کلاس چند پایه می توانید از دانش آموزان بزرگ تر بخواهید که با دانش آموزان کوچک تر برای یادگیری بهتر کار کنند و حس همکاری را در کلاس درس برقرار سازند .

 

 

نمونه فعالیت کل کلاس

مثالی از فعالیت های کل کلاس : تصور کنید شما برنامه ریزی کردید که شمارش یک تا ده را به پایه های پایین تر تدریس کنید می توانید اعداد را با گفتن یک داستان با همه گروه های کلاس به روش زیر توضیح دهید .

1-پادشاهی بود که دختری داشت ، شاهزاده ....................................................

2- در دو روز گذشته او بیمار بود .........................................................................

3- سه دکتر او را ملاقات کردند ...........................................................................

4- آن ها چهار دارو به او دادند ............................................................................

5- هر پنج ساعت او بایستی وعده غذایی مقوی بخورد ..................................

6- بعد از شش روز او حالش بهتر شد ...............................................................

7- در روز هفتم از تختخواب بیرون آمد ...........................................................

8- در روز هشتم او به مادرش گفت .................................................................

9- که هر روز تا نه روز آینده شکلات می خواهد ..........................................

10- در روز دهم او خوب و سرحال بود ..........................................................

 

پایه های بالاتر را با استفاده از نمودار اعداد درگیر کنید و از هر دانش آموز بخواهید که به عدد درست همان طوری که می خواند اشاره کند بعد از این که شما داستان را خواندید از دانش آموزان بخواهید که در گروه های خود قرار گیرند در میان هر گروه ستونی از فلش کارت ها با اعداد یک تا ده را قرار دهید اعداد را به صورت تصادفی بخوانید و دانش آموزان تلاش کنند اولین اعداد اعلام شده را بردارند گروهی که اولین اعداد را سریع تر تشخیص بدهد برنده است .

تدریس مستقل

اگر بخواهید به صورت مستقل یا انفرادی به هر پایه تدریس کنید از کدام پایه شروع می کنید ؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که اگر تدریس را از پایه های بالاتر شروع کنید آنان پس از تدریس می توانند در کنترل دانش آموزان سایر پایه ها به معلم کمک کنند واگرمعلم از روش های دیگری مانند ایفای نقش استفاده کند آنان می توانند در ایفای نقش و همچنین تدریس به پایه های پایین تر به معلم کمک کنند .

در ابتدای سال باید تدریس را از پایه های پایین تر شروع کرد و در طول سال به سمت سایر پایه ها حرکت کرد . بر اساس تحقیقات نگارنده اکثر معلمان کلاس های چند پایه شروع تدریس را از پایه اول مهم تر می دانند و در اکثر مواقع تدریس را از این پایه شروع می کنند زیرا معتقدند کوچک ترین بی توجهی به دانش آموزان پایه اول سبب نگرش منفی در آنان شده و نسبت به درس  مدرسه بیزار می شوند .

اگر پایه اول داشته باشیم نمی توان دانش آموزان این پایه را معطل گذاشت و ابتدا تدریس را از پایه های بالاتر شروع کرد زیرا به اعتقاد کول کودکان شش ساله تحمل کوتاهی دارند یعنی توانایی برای تمرکز کردن و توجه بر فعالیت ها را برای مدت طولانی ندارند مدت زمان توجه آن ها حدودا 7 تا 15 دقیقه در هر دوره زمانی است برای یادگیری کنجکاو ، خودجوش و مشتاق هستند و به امور تازه با علاقه پاسخ می دهند و نمی توانند به مدت طولانی ساکت و آرام بنشینند زیرا نیاز درونی برای تحرک و فعالیت جسمی در این سنین وجود دارد .   

تدریس مستقل

اگر بخواهید به صورت مستقل یا انفرادی به هر پایه تدریس کنید از کدام پایه شروع می کنید؟در پاسخ به این سوال باید گفت که اگر تدریس را از پایه های بالاتر شروع کنید،آنان پس از تدریس می توانند در کنترل دانش آموزان  سایر پایه ها به معلم کمک کنند و اگر معلم از روش های دیگری مانند ایفای نقش و همچنین تدریس به پایه های پایین تر به معلم کمک کنند.

در ابتدای سال باید تدریس را از پایه های پایین تر شروع کرد و در طول سال به سمت سایر پایه ها حرکت کرد.بر اساس تحقیقات نگارنده (1388)اکثر معلمان کلاس های چند پایه ،شروع تدریس را ازاین پایه شروع می کنند؛  زیرا معتقدندکوچکترین بی توجهی  به دانش آموزان پایه اول سبب نگرش منفی در آن ها شده و نسبت به درس و مدرسه بی زار میشوند.

اگر پایه اول داشته باشیم ،نمی توان دانش آموزان این پایه را معطل گذاشت و ابتدا تدریس را از پایه های بالاتر شروع کرد؛

زیرا به اعتقاد کول؛(1991)کودکان شش ساله تحمل کوتاهی دارند؛یعنی توانایی برای تمرکز کردن و توجه بر فعالیت ها  را برای مدت طولانی ندارند،مدت زمان توجه آنان حدودا 7تا 15 دقیقه در هردو  دوره زمانی است؛برای یادگیری کنجکاو، خود جوش و مشتاق هستند و به امور تازه با علاقه پاسخ می دهند و نمی توانند به مدت طولانی ساکت و آرام بنشینند؛ زیرا نیاز درونی برای تحرک و فعالیت جسمی در این سنین وجود دارد .

اگر پایه اول ندارید از پایه پایین تر شروع کنید زیرا تدریس از پایه های پایین تر برای  پایه های بالاتر نوعی تکرار و مرور مطالب  سال های گذشته است،هر چند قبل از تدریس برای پایه های خودآموخت،فعالیت یا تکلیف معینی،مشخص می شود و هر کدام از آنها مشغول انجام آن تکلیف می شوند اما گاهی به طور ناخودآگاه متوجه تدریس معلم  در پایه های پایین تر می شوند.پس از آن که دانش آموزان پایه اول را با مدرسه و کلاس درس آشنا نمودید و علاقه و انگیزه تحصیل را در آن ها ایجاد کردید در شروع تدریس به تناوب از پایه های مختلف استفاده کنید.

تصمیم گیری برای اختصاص دادن مقدار زمانی به هر کدام از پایه ها به طور مجزا در طول یک روز ممکن است مفید باشد.

بعد از یک دوره کوتاه آموزش معلم راهنما،افراد گروه می توانند با هم تایان شان کار کنند یا دانش آموزان می توانند به طور مستقل روی کتاب های کارشان تمرین کنند در حالی که شما با گروه پایه ای دیگر کار می کنید. در صورت نیاز معلم راهنما می تواند در پایه ها و گروه های مختلف دور بزند و بر فعالیت گروه ها نظارت داشته باشد.

 برای توسعه ی مداوم در یادگیری،یادآوری این نکته به دانش آموزان که آن ها باید چه کاری انجام دهند ؟چگونه و چرا در آغاز و پایان هر جلسه مفید است؟مثال: شما می توانید با استفاده از درس بالا در مورد اعداد به عنوان یک مقدمه  به کل کلاس ارائه دهید شما می توانید با پایه اول کار کنید ابتدا در مورد اعداد اصلی یک تا ده کار کنید سپس با پایه دوم بر روی ویژگی ترتیبی این اعداد (اول،دوم،سوم)تمرکز کنید. اگر پایه سوم دارید در مورد مفاهیم مرتبط از قبیل مفرد،دو تایی،سه تایی کار کنید.

در کشورهای در حال توسعه،نظیر پاکستان،راهبرد تدریس در کلاس های چند پایه این است که دو یا چند پایه در یک کلاس جا داده شود و معلم به یک پایه درس می دهد بعد به تدریس پایه دیگر می پردازد.در حالی که گروه اول درگیر برخی فعالیت ها،نظیر مطالعه می شوند.اگرچه این نیز یک روش در تدریس چندپایه ای است اما مطابق با آموزش چند پایه ای که در آن معلمان مفاهیم مرتبط یا مشابه را در مضامین سطوح مختلف ادغام می کنند،نیست.

 

تدریس یک موضوع به همه پایه ها با سطوح مختلف دشواری

این راهبرد به شما اجازه می دهد که کودکان را با پایه ها ،سنین و توانایی های مختلف گروه بندی کنید و موضوع برنامه درسی یکسانی را هم زمان به آن ها تدریس کنید.شما می توانید ابتدا بر عناصر مشترک تمرکز کنید سپس موضوع را با فعالیت ها و تکالیف متفاوت دنبال کنید.چند دقیقه توضیح و تمرین در مورد موضوع در ابتدای تدریس می تواند دانش آموزان  همه ی سطوح را به فکر کردن و به کار بردن مفاهیم و مهارت هایی که آن ها نیاز دارند،وادار کند.شما می توانید سوال های مشکل را به دانش آموزان بزرگتر و تواناتر محول کنید و از دانش آموزان کوچکتر و کم توان تر سوال های حمایتی بپرسید. با این روش همه ی دانش آموزان می توانند در سطح خودشان شرکت کنند و در فعالیت ها مشارکت کنند.

برای تهیه طرح درس جهت تدریس یک موضوع به همه پایه ها می توان از شکل(2-3)استفاده نمود.بدین طریق موضوع را در اولین مستطیل قرار دهید و شرح مختصری از تدریس را در آن بنویسید.مشخص کنید که چگونه تدریس خواهید کرد.همان طور که گفته شد ابتدا مطالب مشترک را تدریس کنید و در صورت لزوم مطالب مختص به هر پایه را به صورت انفرادی آموزش دهید. سپس برای هرکدام از پایه ها فعالیت های هدفمندی طراحی کنید.زمان مشخصی را برای انجام هرکدام از فعالیت ها در هر پایه تعیین کنید و از دانش آموزان بخواهید تا در مدت تعیین شده فعالیت ها را انجام دهند و بر چگونگی انجام فعالیت ها نظارت کنید.کار معلم راهنمایی دانش آموزان است تا فعالیت ها را به خوبی انجام دهند.

توسعه ی فعالیت ها برای گروه هایی که در محور تدریس معلم نیستند.

دانش آموزان پایه های بالاتر و بزرگتر می توانند گاهی اوقات به حال خود رها شوند تا اطلاعاتی را جستجو و جمع آوری کنند.این می تواند به شما زمان بیشتری برای کار با دانش آموزانی بدهد که نیاز به حمایت بیشتر دارند.شما ممکن است انتطارات مختلفی از نتایج یادگیری گروه هایی که در محور تدریس معلم نیستند،داشته باشید.

می توان دانش آموزان را به صورت فردی یا گروهی با فعالیت آموزشی نظیرتوجه به تدریس معلم،نمایش،ایفای نقش،آزمایش،مشاهده،تهیه نقشه،نمودار،جدول ،املا گفتن و انشا نوشتن،مطالعه آزاد،مرور درس جدید،ارزش یابی از یک دیگر  و مانند این ها درگیر کرد. علاوه بر این ها هفت نوع فعالبت دیگر در اگثر کلاس های چند پایه انجام می شود:

1- مطالعه آرام یا فردی

2- آزمون

3- تدریس به کل کلاس

4- کار مشترک

5- بحث های گروهی

6- کار با رسانه های دیداری-شنیداری

7- تدریس هم شاگردی یا آموزش در گروه های کوچک

گاهی معلم در حال تدریس یک پایه است که در همان زمان دانش آموزی از پایه ای که در محور تدریس نیست،از او سوال میکند ،در این حالت،معلم باید چه واکنشی از خود نشان دهد؟در پاسخ باید گفت وقتی  دانش آموزی سوال می کند؛یعنی،مایل است که بداند و این تمایل به دانستن حاکی از علاقه مندی اوست و همین علاقه سبب می شود که توضیحات معلم را کاملا بپذیرد.

 فصل سوم-راهبردهای تدریس

معلم ماهر به خوبی تشخیص می دهد که هر گاه عامل علاقه وجود داشته باشد،تدریس فعال ارزش خود را نشان می دهد.

ابتدا باید بداند دانش آموزی که سوال می کند از کدام پایه است؟سوال از مطالب درسی یا خارج از مطالب درسی است؟

کوته پاسخ یا گسترده پاسخ است؟مفهومی یا تحلیلی است؟آیا نوع سوال با موضوعی که معلم در پایه دیگر در حال تدریس آن است ارتباط دارد یا نه؟آیا سوال با مباحث بعدی کتاب های درسی  که هنوز تدریس نکرده است،مرتبط است؟

در پاسخ به این سوال ها باید گف ابتدا در قوانین کلاسی برای دانش آموزان توضیح داده شود که وقتی معلم در حال تدریس به یک پایه است،دانش آموزان پایه های دیگر با طرح سوال یا سرو صدا و انجام کارهای دیگر،تمرکز حواس دانش آموزانی را

که در حال تدریس به آنها است،به هم نزنند.با این وجود اگر دانش آموزان پایه های دیگر رعایت نکردند و هنگام تدریس معلم

از او سوال کنند،معلم چه عکس العملی نشان دهد؟دانش آموزان پایه های اول و دوم به دلایل مختلفی از جمله؛دور شدن از خانواده و تک واژه یا تک پاسخی بودن  سوال های آن ها،نیاز به توجه فوری معلم دارند.در پایه اول که بچه ها به تازگی از محیط گرم و صمیمی خانواده به محیط رسمی و آموزشی مدرسه وارد شده اند،کوچکترین بی توجهی به آن ها سبب ایجاد نگرش منفی و همچنین تنفر و انزجار از معلم و مدرسه می شود.علاوه بر آن اغلب سوال های آن ها تک جوابی است و نیاز به توضیح زیادی ندارد.

مثال:دانش آموز پایه اول یا دوم در درس علوم شکل یک پرنده را می بیند و از معلم می پرسد،این شکل چه پرنده ای است؟

پاسخ به این سوال وقت زیادی را نمی گیرد.یا از پایه بالاتر می خواهیم تا به او پاسخ دهد و یا بلافاصله دانش آموزانی را که در حال تدریس آن ها هستیم،متوجه تکلیف یا فعالیت یا سوالی خاص می کنیم و به دانش آموز پایه اول پاسخ می دهیم.

باید توجه داشت که معلم باید سوال های عادی و غیرعادی دانش آموزان را جدی بگیرد اما لازم نیست در تمام موترد بلافاصله به سوال های دانش آموزان پاسخ دهد.بعضی موارد خوب است معلم زمینه ای را فراهم سازد تا شاگردی که سوالی را می پرسد و یا همه دانش آموزان بتوانند به گونه ای توسط معلم جهت داده و راهنمایی شوند که به جواب درست برسند.گاهی اوقات

می توان سوال شاگرد را به سوال های جزیی تر تبدیل نمود و در طی چند مرحله با کمک خود و راهنمایی معلم به پاسخ درست رسید.

ارتباط یادگیری با تجربیات روزانه

وقتی شما موضوع تدریس را به زندگی روزانه، آداب و رسوم، فرهنگ دانش­آموزان ربط می­دهید به آن­ها کمک می­کنید تا یک مفهوم را روشن­تر از هر حالت دیگری درک کنند. بنابراین شما ممکن است بخواهید برنامه درسی را با فراهم کردن فعالیت­های اضافی و ابزارهای یادگیری که به صورت مستقیم به محیط محلی ربط داده می­شوند، ارتقا دهید. 

به عنوان مثال: مفهوم مبادله پول در ریاضی می­تواند با یک مقدمه عمومی برای همه پایه­ها شروع شود. سپس فرایند مبادله می­تواند با یک کار بردن اسکناس و سکه کشورشان توضیح داده شود. شما می­توانید این موضوع را با نشان دادن کالاهای خریداری شده به دانش­آموزان ارائه کنید.

قیمت هر کالا را به آن­ها بدهید و از افراد یا گروه­ها بخواهید تا محاسبه کنند چه ترکیبی از سکه و اسکناس می­تواند برای آن مقدار پول به کار رود. شما می­توانید این موضوع را با معرفی بازی یا نمایشی براساس پرداخت و دریافت مقادیر صحیح پول گسترش دهید. این می­توانند به عنوان یک تکنیک چند سطحی در یک موقعیت چند پایه با استفاده از تجارب روزانه با فعالیت­های مختلف وابسته به سن و سطوح رشد دانش­آموزان، موفقیت­آمیز باشد. برخی از مثال­های یادگیری به تجارب روزانه و فرهنگ محلی شامل جشنواره­های محلی، موسیقی و لباس­های عادات زندگی و ...... هستند.

تدریس به زبان مادری به دانش­آموزان

جاهایی که به وسیله سیستم آموزشی  ملی اجازه داده می­شود یا مورد تشویق قرار می­گیرد، اگر شما بتوانید با زبان مادری دانش­آموزان صحبت کنید، آغاز آموزش و ارتقای سواد در زبان مادری آن­ها خیلی اهمیت دارد. شواهدی از سراسر جهان نشان می­دهد کودکانی که مهارت­های اساسی سواد را در زبانی که روزانه به کار می­برند، کسب می­کنند ( اغلب در پایان پایه سوم) می­توانند مهارت­های یاد گرفته شده را آسان­تر در زبان ( زبان­های) ملی کشور و سپس زبان­های بین­المللی به کار گیرند. 

به خاطر این که آن­ها موضوعاتی از قبیل حساب، جغرافیا و علوم تجربی را به زبانی که هر روز صحبت می­کنند؛ یاد می­گیرند. آن­ها با زبان مادری یک پایه قوی در اصول و تمرین این موضوعات کسب می­کنند. چیزی که برای آن­ها خیلی مشکل است وقتی است که با زبان ملی آموزش می­بینند و به خوبی نمی­فهمند.

کار کردن با زبان مادری نیاز به داشتن مطالبی در همان زبان دارد ( که می­تواند غالباً به کمک جامعه محلی توسعه یابد) و مهارت­های به کارگیری زبان مادری برای تدریس برنامه درسی مورد نیاز و سپس یک پل قوی به زبان ملی ایجاد می­کند. حتی اگر شما زبان دانش­آموزان را به خوبی صحبت نمی­کنید و آن­ها زبان مادری متفاوتی دارند شما می­توانید از راهبردهایی استفاده کنید ( از قبیل استفاده از معلم یارانی از جامعه محلی یا تقسیم دانش­آموزان به گروه­های هم زبان که حتی در یک کلاس چند پایه آسان­تر است) می­توانید آموزش کیفی خوبی را به زبان خودشان فراهم کنند.

خلق راهبردهای یادگیری فعال

به طور خلاصه چالش اصلی شما به عنوان معلم چند پایه بهبود یادگیری دانش­آموزان است. یادگیری فعال کردن محور، بهترین روش برای دست­یابی به نتایج یادگیری مورد نظر است. اگر دانش­آموز در فعالیت­های یاددهی- یادگیری مشارکت داشته باشد، شوق به یادگیری در او تقویت می­شود و معلم نقش راهنما، تسهیل­گر و مشاور را ایفا خواهد کرد.

شما می­توانید یادگیری فعال را با چند تغییر خاص در روش تدریس ارتقا دهید. روش­هایی همچون:

1)دانش­آموزان را در کانون توجه خود قرار دهید و به آن­ها کمک کنید برای پیشرفت خود در مراحل یادگیری، متناسب با علایق و توانایی­شان تلاش کنند.

2) فرهم کردن فرصت­های یادگیری از طریق فعالیت­های چند سنی و چند پایه ذر یک کلاس برای اطمینان یافتن از این که هر دانش­آموز در فرایند یادگیری شرکت می­کند.

3) تشویق هر دانش­آموز در گروه، برای اکتشاف، سؤال کردن، نشان دادن کنجکاوی برای یادگیری چیزهای جدید و یادگیری از طریق انجام دادن و نمایش.

4) ایجاد فرهنگ یادگیری گروهی در کلاس درس با انتخاب فعالیت­هایی که با رشد و خلاقیت هر گروه منطبق باشد.

5) استفاده از روش­های انعطاف­پذیر از طریق یادگیری مشارکتی، هم شاگردی، آموزش معلم راهنما و خودآموزی.

6) ایجاد محیط کلاسی سرشار از فعالیت­های گروهی و رد بدل کردن و به اشتراک­گذاری اطلاعات و فرصت­هایی برای یادگیری فردی از طریق کتابخانه کلاس و گوشه­هایی از اتاق برای خواندن.

7) کار کردن بر روی برنامه جزیی هفتگی، ماهانه، سالانه برای زمان­بندی فعالیت­ها، موضوعات و روش­های تدریس.

8) استفاده از فهرست وارسی برای پیگیری این که دانش­آموزان چگونه وقت­شان را در ساعات مدرسه می­گذرانند و فعالیت­هایی که بیشترین وقت را تلف می­کنند.

9) به دانش­آموزان کمک کنید تا با استفاده از روش بارش فکری، ایده­های خود را درباره موضوعی خاص بیان کنند. بدین طریق حس اعتماد به نفس آن­ها را تقویت خواهید کرد.

مدل کارت کار

یکی دیگر از راهبردهای تدریس در کلاس­های چند­پایه استفاده از مدل « کارت کار یا کتاب تمرین است» است. در این مدل، معلم دستورالعمل­هایی را برای کارهایی که دانش آموزان باید انجام دهند؛ در دسته­ای از کارت­ها قرار می­دهد. این دستورالعمل­ها شامل فعالیت­ها و تکالیفی است که دانش­آموزان هر پایه در مدت زمان مشخصی انجام دهند.

معلم متناسب با هر گروه سنی برای تعدادی از پایه­ها و یا برای همه پایه­ها کارت­هایی را از قبل آماده می­کند پس از انجام کارهای مقدماتی، آن­ها را از شیوه کار خود آگاه می­کند. سپس به هر پایه متناسب با موضوع درس تعدادی کارت می­دهد،این کارت­ها ممکن است از درس­های قبلی و یا از درس جدید باشند.

معلم برای استفاده از این مدل در هر نوبت مدت زمانی را برای تکمیل کارت­ها به هر پایه اختصاص می­دهد. پس از پایان مدت زمان مشخص شده، کارت­های هر پایه را می­گیرد، بررسی می­کند و کارت بعدی را ارائه میکند. دانش­آموزان به صورت فردی یا گروهی تکالیف اراده شده روی کارت­ها را انجام می­دهند. اگر آن­ها متوجه نشده­اند باید از معلم بپرسند و رفع اشکال کنند. وقتی اولین یار این روش را اجرا می­کنید با مشکلات زیادی رو به رو می­شوید.

ممکن است در ابتدا دانش­آموزان پایه­های مختلف در اطراف شما جمع شوند و هر دانش­اموز با کارتی متفاوت و مشکلی متفاوت به شما مراجعه کنند اما به تدریج که از این روش استفاده می­کنید؛ این مشکلات برطرف می­شوند هر چند نوشتن آن چه که هر دانش­اموز در طول روز و هر هفته انجام می­دهد، وقت زیادی را از معلم می­گیرد. اما وقتی که این کار یک بار انجام شود آموزش نسبتاً آسان می­شود. بزرگ­ترین مشکل این روش آسان است که فرصت کمی به آموزش مستقیم توسط معلم می­دهد.

فعالیت­های نگهدارنده

در حالی که معلم، یک پایه را تدریس می­کند، به بچه­های دیگر چیزی داده می­شود که برای انجام دادن آن نیاز به دخالت مستقیم معلم نیست. این فعالیت نگه دارنده نامیده می­شود که شامل برخی از فعالیت­های ساده اما معمولاً، لذت­بخش است که برای مشغول نگه داشتن، آرام کردن و درگیر کردن کودکان تا زمانی که نوبت درس آن­ها با معلم خود فرا برسد، به کار می­رود. به عنوان مثال، هنگامی که معلم در حال کار بر روی ریاضیات با یک پایه است، کودکان پایه دیگر ممکن است یک تصویر را طراحی یا نقاشی کنند؛ یا شاید درگیر خواندن به صورت دو نفره و یا برخی از فعالیت­های مشابه هستند. وقتی که درس ریاضی تمام می­شود، دو گروه تغییر مکان می­دهند. گروه ریاضی روی برخی از فعالیت­های نگهدارنده کار می­کنند. در حالی که دانش­آموزان دیگر، درس ریاضی یا درس دیگری دارند. به این ترتیب ، حداقل نیمی از هر روز هر یک از کودکان امکان استفاده از تعامل مستقیم با معلم خود، در سطوح بالا و تکالیف یادگیری محوله را دارند.

مشکلات این مدل این است که کودکان به طور اجتناب­ ناپذیری  نیاز به کمک و راهنمایی از جانب معلم دارند هم چنین مشکل نظارت وجود دارد. در صورتی که گروه باید در کلاس درس باقی بماند. ممکن است حواسشان با درسی که در حال تدریس است، پرت شود و یا ذهن ان­ها ممکن است با کودکانی که در حال کار کردن با معلم هستند، منحرف شود.

اگر دانش­آموزان به بیرون فرستاده شوند چه کسی از آن­ها مراقبت می­کند و چگونه اطمینانحاصل می­کنید که کسی به آن­ها آسیبی نزند و یا دست به هر نوع شرارت نزنند؟

یکی از راه­حل­های ممکن، استفاده از دستیار کلاس درس است. در استدلال قانع کننده برای حمایت استفاده از کارت­های کار و کتاب­های کار وجود دارد، اول آن موقعیت­هایی است که کودکان خود را بدون هیچ معلمی در می­یابند. این پدیده­ای است که خیلی زیاد در برخی کشورها ( به ویژه کشورهای توسعه یافته) رخ می­دهد.

زمانی که یک کودک برخی از کتاب کارها و کارت کارهای با کیفیت را داشته باشد و بتواند آن­ها را در موقعیتی که هیچ معلمی وجود ندارد به کار ببرد، بسیار بهتر از نشستن طولانی مدت بدون انجام هیچ کار خاصی است. دوم استفاده از کارت کارها یا کتاب­ها به عنوان اساس فعالیت­های نگه دارنده است که در بالا شرح داده شده است .

شروع بهت انگیز:

معلم ابتدا با تدریس شروع می کند، پس از آن، دانش آموزان در حالی که در برخی از فعالیت های مربوط به خود، مشغول هستند، معلم شروع به کار با گروه دوم می کند. معمولا درس ها از موضوعات یکسان هستند، مانند آموزش زبان، علوم و یا ریاضیات، اما این لازم نیست. به عنوان مثال : معلم یک مفهوم جدید ریاضیات را به کودکان یک پایه معرفی می کند. شاید آن اندازه گیری با استفاده از خط کش باشد. هنگامی که دانش آموزان فهمیدند که چگونه از خط کش برای اندازه گیری اشیای مختلف استفاده کنند، در حالی که آنها مشغول انجام این کار هستند؛ معلم می تواند توجه خود را به دانش آموزان پایه دیگر معطوف کند و بر روی  مفهوم های مختلف ریاضی با آن ها کار کند. به عنوان مثال: جمع با اعداد.

معلم پس از آن می تواند تمریناتی را برای گروه دوم ترتیب دهد تا انجام دهند در حالی که او به گروه اول بر می گردد، با آن ها در مورد آنچه انجام داده اند بحث می کند. ( استفاده از کتاب های کار یا کارت های کار برای حمایت از آموزش مستقیم در این موقعیت بسیار مناسب است.) در حالی که این گروه یافته های خود را پس از بحث روی کار انجام داده شده، می نویسند، معلم به گروه دوم بر می گردد تا پیشرفت آن ها را در زمینه مثال های نوشته شده برای جمع کردن بررسی کند. هر دو گروه از تدریس مستقیم سود می برند و فرصتی را برای کسب دانش جدید پیدا می کنند و باهم در پایان به بحث و تحکیم در مورد آنچه آن ها انجام داده اند، می پردازند. این امر مستلزم برنامه ریزی و طرح درس است، اما به عنوان یک مدل موفق در عمل نشان داده شده است. در این مدل است که همچنین می توانید با استفاده از دستیار کلاس درس و یا داوطلب برای نظارت بر کار هر گروه در طول فعالیت های عملی و یا هر مرحله کار بهره مند شوید. استفاده از این مدل نیاز به برنامه ریزی درسی برای هر کلاس با موضوع در حال تدریس دارد. ایده این است که مفهوم یکسان به همه کودکان تدریس شود، اما آن تدریس در سطوح مختلف به طور همزمان انجام گیرد.

درس با چند دقیقه مرور کار قبلی و یا برخی از کارهای ذهنی ریاضی شروع می شود و بچه ها به فکر کردن و استفاده از مفاهیم و مهارت هایی که برای درس خود نیاز دارند، وادار می کند. معلم هدف درس را توضیح می دهد و کار را از طریق آموزش مستقیم معرفی می کند. در مورد ریاضیات، که درگیر آن هستند بحث می کنند؛ مثال های مناسب به کار می برند وکودکان را از طریق پرسش و پاسخ سرگرم می کنند.

معلم از این زمان برای دیدار از افراد و گروه ها و بررسی پیشرفت آن ها، ارزیابی از درک آن ها و حمایت از فراگیران کندتر و یا فعالیت های گسترده تر و چالش های بیش تر برا یفراگیران سریع تر استفادده می کند.

درس با نوعی تثبیت که در آن بچه ها می توانند در مورد آنچه آن ها به منظور تقویت مفاهیم در ذهن کودکان انجام داده اند نشان دهند، بحث کنند و با تحلیل از دستاوردهای فردی به پایان رسند.

معلمی که کاملا آماده و بر موضوع درس مسلط است، می تواند درس را سازماندهی کند که نیازهای هر دانش آموز را دریک کلاس چند پایه، در سطحی که مناسب برای سن و سطح یادگیری هر کودک است، برآورده کند. به عنوان مثال: چند دقیقه مرور و تمرین در آغاز می تواند به اندازه کافی حوزه گسترده ای از سطح درک  همه دانش آموزان را دربرگیرد. در این روش هر کودک می توانداز موفقیت در پاسخ دادن به سطح خود لذت ببرد  و به شروع درس نیز کمک می شود.

درس خود را می توانید با یک مقدمه معمول آغاز کنید. به عنوان مثال: درس ممکن است در مورد استفاده از اسکناس ها و سکه در معاملات ساده باشد. معلم می تواند یک سفر خرید و توصیف برخی از اجناس خریداری شده یا یک کیسه پر از جعبه ها و بسته هایی که دارای محرک بصری خوبی باشند را نشان دهد. او می تواند هزینه هر یک از اجناس را ارائه دهد و از افراد یا گروه های مختلف در کلاس بپرسد چه مقدار از سکه ها  و اسکناس ها می تواند برای آن مقدار از اجناس داده شود. با تغییر هزینه ها و هدایت سوال ها به گروه های مناسب همه کودکان می توانند به طور کامل درگیر شوند.

معلم پس از آن می تواند بر اساس دریافت و پرداخت مبالغ صحیح پول، برخی از بازی ها یا فعالیت ها و یا مسایل و تحقیقات عملی را معرفی کند. به عنوان مثال: کودکان ممکن است از سکه در پایه دوم و سکه و اسکناس ها در پایه سوم و یا هر آنچه به عنوان برنامه درسی مدرسه تعیین و مناسب است؛ استفاده کنند.

در حالی که گروه ها مشغول انجام تکالیف هستند؛ معلم می تواند از گروه های دیگر بازدید کند، در مورد کار با کودکان بحث کند و آن ها را به شرحی که قبلا داده شده، هدایت کند. لازم است هر معلم بتواند چنین مدلی را مورد استفاده قرار دهد ( یا با شرایط کلاس خود انطباق دهد) و این بدان معنی است که به کودکانی که داری سطوح بسیار متفاوت از توانایی ودرک، حتی در یک پایه ؛ هستند بر اساس نیاز های فردی به طور موفقیت آمیزی در این سطح آموزش داد. این روش دارای چند سطح است که به همان اندازه قابل انطباق با موقعیت های چند پایه است.

مشکل این روش از لحاظ آموزش چند پایه این است که بسیاری از برنامه های درسی به پای مفهوم به مفهوم، پایه به پایه نوشته شده است. هنگامی که بسیاری از طرح ها و برنامه ها نوشته شده است معلم کلاس های چند پایه را در نظر نگرفته اند و در دستیابی به مفاهیمی که قابل فهم باشند، با شکست مواجه شده است. استفاده از این مدل مستلزم انعطاف پذیری زیاد معلم است. (کش، 2008)

برنامه ها و روش های خوب چند پایه

بسیاری از برنامه ها و روش های خوب چند پایه، در سرار جهان، از قبیل آسیا موجود هستند  و بسیاری از آن ها دارای ویژگی هایی هستند که می توانند با زمینه های درس چند پایه تطبیق یابند.

اگر چه این روش عمدتاً در پاسخ به تلاش های مختص هر کشور جهت فراهم نمودن زمینه های تدریس چند پایه توسعه یافته اند،اما نکته های مهمی دارند که می توانند در زمینه محلی شما، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و سپس به کار گرفته شوند. شناخته شده ترین و پابرجاترین نمونه اسکیولانوا  Escuela Nueva) ) است که ابتدا در کلمبیا آغاز شد و سپس در بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین و جاهای دیگر به کار گرفته شد.

این برنامه چند ویژگی دارد که عبارتند از:

1)         معلمان، تسهیل کنندکان برای هدایت کردن و جهت دادن به یادگیری هستند.

2)         استراتژی های تدریس، یادگیری فعال، خلاقانه و مشارکتی را تشویق می کنند.

3)         دانش آموزان با آهنگ خودشان با استفاده از مطالب خود آموزیاد می گیرند.

4)         تکرار پایه تحصیلی وجود ندارد. ارتقاع به هدف یا پایه بعدی امری فردی،  تدریجی و انعطاف پذیر است.

5)         دانش آموزان برای مطالعه در مدرسه متناسب با استعداد و توانایی خود آزاد هستند. مطالب خود آموز در میان دانش آموزان پخش می شود. آن ها قادرند آن را برای چند سال نگهداری کنند

6)         مشارکت فعال دانش آموزان در اداره مدرسه برای بهبود رفتار مدنی و دموکراتیک ممورد تشویق قرار می گیرد. (به عنوان مثال: از طریق شورای دانش آموزان)

7)         محتوای مطالب انعکاس دهنده ی برنامه درسی ملی همراه با انطباق منطقه ای و محلی باشد.

8)         کارگاه های آموزشی تربیت معلم بسیار موقعیتی و تکرارپذیر هستند.

مدرسه در یک جعبه

رویکرد چند پایه چند سطحی در هندوستان انعکاس تنوع مدل های پذیرفته شده در مدارس تحت عناوین مختلف مدیریت های خصوصی است که موظف به پیشرفت های کیفی مدارس ابتدایی چند پایه هستند. رویکرد چند پایه چند سطحی، موضوعات برنامه درسی، تربیت معلم، توسعه مواد یاددهی یادگیری، تدریس کیفی در موقعیت ها و زمینه ههای مختلف و شرایط محلی را بررسی می کند.

یکی از جدیدترین رویکردها تطبیق یافته با چندین ایالت در هندوستان به وسیله موسسه ریشی والی برای منابع آموزشی (ریور) توسعه یافته است. ریور به عنوان تلاشی جهت توسعه مطالب مناسب با آداب و رسوم و زبان محلی جامعه بنیان نهاده شده است. محتوای کتاب درسی دولتی به عنوان یک دسته از فعالیت هایی شناخته شده است که بر پایه آداب و رسوم بومی و شفاهی استوار است.

به عنوان مثال: کمک کردن به دانش آموزان برای یادگیری خواندن، کسب نکات جدید و حساب کردن. غعالیت ها در پنج سبک یا مرحله یادگیری قار گرفته اند؛  1)مقدماتی      2)تقویتی  3)ارزش یابی   4)جبرانی      5)غنی سازی

اولی بیشتر معلم محور و بقیه به وسیله شاگردان رهبری می شود و در گروه ها به وسیله دانش آموزان از طریق یادگیری مستقل انجام می گیرد.

بسته آموزشی ریور :

بسته آموزشی ریور (مدرسه در یک جعبه )یک ابتکار عمده در مطالب یاد دهی یادگیری کلاس هاس چند پایه است.در فلیپین از سال (1920) مدارس تحت مدیریت یک معلم و با پیش از یک پایه رواج یافته است. در اوایل دهه هفتاد مرکز منطقه ای ابتکارات و تکنولوژی آموزشی که در شهر کیزون قرار دارد رویکرد اساسی برای آموزش روستایی ابداع کرد.درابتدا با مضمون (هیچ مدرسه دیگر)شناخته شد که پیشنهاد داد هم شاگردی و حمایت جامعه و معلمان مسئولیت پذیر برای مدیریت یادگیری گروه های صد و پنجاه تا دویست نفری دانش آموزان جایگزین مدارس،کتاب های درسی،معلم و پایه ها بشود.

در طول زمان این مفهوم به وسیله مدیریت آموزشی والدین،جامعه و معلمان شناخته شده تر شد.این ابتکار در فلیپین و اندونزی (پمونگ) ایجاد شد.سپس به مالزی (یا اینس پیر)جامائیکا(پریمر)لیبریا(ایل)وبنگلادش (ایمپکت)گسترش یافت.

تو جیه اصلی برای پیشرفت آموزش روستایی بود که به وسیله سیستم ارائه شد.برنامه انعطاف پذیر با هزینه های کمتر اجاره شد.به خاطر این که هشتاد تا نود درصد هزینه های مدارس سنتی مربوط به معلم بود این هزینه افزایش نسبت دانش آموز به معلم و تامین نظارت معلم با کمک گرفتن از منابع دانش آموزان،والدین و جامعه کاهش می یافت.

خودآموزی با تکیه بر مطالب برنامه ریزی شده آموزشی می تواند وسیله دیگری برای کاهش هزینه ها و ایجاد انعطاف بیشتر در یادگیری فردی ،زمان بندی شده باشد اگرچه مرجع روشنی برای تدریس چندپایه در این توجیه وجود نداشت اما بسیاری از مدارس که بعدا در این سیستم ابداعی شرکت کردند کلاس های چندپایه ای بودند که معلمانشان از تعداد پایه ها کمتر بود.

برنامه ی تدریس چندپایه در آموزش و پرورش فیلیپین

تدریس چندپایه به عنوان راهبرد ملی فیلیپینی برای بهبود دسترسی به کیفیت تحصیلات ابتدایی با آغاز به کار برنامه چندپایه فیلیپین در سال 1993 رسمیت یافت.هدف برنامه درسی چندپایه در آموزش و پرورش فاکلیپین ،بهبود کیفیت با افزایش توانایی های معلمان برای کار کردن هم زمان با پیش از چند پایه است که از طریق مطالب تربیتی و آموزشی انجام می گیرد.برنامه در پنج حیطه کار می کند:

1-توسعه برنامه درسی

2-توسعه و ارتقای کارمندان

3-امکانات فیزیکی

4-حمایت جامعه و تحقیق

5-نظارت و ارزشیابی

همچنین یک راهنما برای ظهور حداقل شایستگی های یادگیری در کلاس های چندپایه،بودجه کار و طرح درس معلمان چندپایه را برای تدریس کردن ، کتاب برای معلمان همراه با نمونه درس ها مطالبی که باید در ستون پایه ای مختلف یک کلاس استفاده شود.دیگر مطالب آموزشی از قبیل کتاب خانه ،کارت های تمرین و دیگر مواد معلم ساخته،توسعه یافت.

تلاش ها برای تعلیم معلمان پیش دبستانی به وسیله کتاب و دانش آموزان دبستانی به وسیله کتاب کار انجام گرفت.

در طول برنامه ،معلمان عناصری از ناحیه محلی را به مطالب آموزشی استفاده شده اضافه کردند.

تاکید بر تجربه محلی ،با تشویق هر دانش آموز برای گزارش تحقیقات شخصی،گروهی و به نمایش گذاشتند نمونه های کار دانش آموزی در طول سال تحصیلی استمرار یافت.

رویکرد درجه بندی شده برای خواندن:

در سریلانکا یک سیستم بسیار پیشرفته آموزش و پرورش وجود دارد.ثبت نام در مقطع ابتدایی نزدیک به استانداردهای جهانی است.اما چندین نوع معایب اقتصادی-اجتماعی باقی مانده ،باعث شده است که تدریس چندپایه مناسب باشد.تدریس چندپایه موجب پیشرفت در نواحی روستایی و دورافتاده می شود.هرچند جمعیت پراکنده و شرایط سخت زندگی باعث شده است تا دسترسی به معلمان مشکل شود.این مدارس غالبا نرخ بالایی از غیبت دانش آموزان ،تغییرات در ترکیبات پایه ها و کمبود کتاب های درسی دارند.

یک مثال از تدریس چندپایه:در چنین مدارسی،اقدام برای حمایت از برنامه تدریس چندپایه در املاک چای و لاستیک که بر توسعه رویکرد درجه بندی شده در خواندن متمرکز شده است. این یک نمونه ریشه ای از معلمان و و مربیانی است که با هم برای تشخیص تفاوت در آهنگ یادگیری دانش آموزان یک پایه،کار می کنند

تشخیص این مساله که مطالب اضافی خواندن می تواند با کمترین هزینه یا بدون هزینه تهیه شوند و کتاب داستان های مکمل با هزینه موجود هستند،کار معلمان و تجربه یادگیری دانش آموزان را تغییر شکل می دهد.

پروژه یادگیری وتدریس چندپایه در سریلانکا و نپال

رویکرد دیگر در سریلانکا و نپال توسعه مدل های تربیت معلم در پروژه یادگیری و تدریس چندپایه بوده است.

در یک حیطه درسی برای پایه های دوم تا پنجم در نپال  و در یک حیطه ی درسی برای پایه های سوم تا پنجم در سریلانکا منجر شده است.

هردوی این تمرین ها به طور آشکار به عنوان همکاری بین برنامه ریزان درسی  و معلمان اجرا شده است در هردو کشور مقاومت زیادی در برابر ایده تطبیق برنامه درسی به وسیله برنامه ریزانی که معمولا گرایش به سوی کلاس های چندپایه دارند،شده است.فکر کردن از یک حیطه بسته و مفهوم سازی مجدد ،یک رویکرد برای متناسب کردن واقعیت کلاس چندپایه و نیازهای معلم چندپایه و نیاز های معلم چندپایه،نیازمند تفکر و اشتیاق خلاقانه است.این موضوع(یعنی همان تفکر و اشتیاق خلاقانه)در دو کشور به دست آمد. مزیت توسعه مطالب تربیت معلم همراه با توسعه برنامه درسی این است که جدیدترین پیشرفت های برنامه درسی را نه تنها برای معلمان بلکه برای همه شرکت کنندگان در کارگاه ها ،امتحانات و تمرین های مکمل انطباق برنامه درسی آشکار کرده است.

ده نکته مهم

تجارب تدریس چندپایه برای تقویت کردن نکات عمده ای که به آن اشاره شده شاید مفید باشد و به عنوان یک معلم چندپایه بهترین کیفیت یادگیری را برای دانش آموزان تضمین می کند.این نکات شامل موارد زیر می باشد:

1-شما به عنوان یک معلم چندپایه اابتدا تلاش کنید که تنوع و پیچیدگی دانش آموزان را درک کنید (جنسیت ،سن،زمینه خانوادگی ، اجتماعی ،اقتصادی،زبان،توانایی و نیازهای ویژه آموزشی)  از این تنوع نه به عنوان مشکلی که باید حل شود بلکه به عنوان فرصتی برای فراهم کردن یادگیری بهتر استفاده کنید.

2-2-با توجه به این تنوع ویژگی های دانش آموز نیاز است که تدریس را شخصی سازی کنید و نهایتا روش های ارزش یابی را در زمینه های مختلف به کار ببرید وبه نیاز های یادگیری هرکدام از دانش آموزان پاسخ دهید.

این موضوع شامل تشخیص زودهنگام دانش آموزان در معرض خظر ناکامی و توجه اضافی به کسانی است که نیاز به اطمینان خاطر یافتن از موفقیت و باقی ماندن در مدرسه دارند.

3-نیاز است که کلاستان را کودک پسند کنید به خصوص برای دانش آموزان جدیدی که مستقیما از خانواده هایشان به مدرسه آمده اند.به عبارت دیگر نه تنها از آن چه که مورد تدریس است اطمینان خاطر پیدا کنید بلکه کلاس را گرم ،سالم،جامع و مورد حمایت دانش آموزان قرار دهید طوری که زمینه ها و توانایی های مختلف قرار دهید.مطمعن شوید که تدریس تان حساس و پاسخ گو به نیاز های دختران و پسران است و مشارکت دانش آموزان کلاس را بالا می برد.

4-اگر تا به حال برنامه درسی استاندارد ملی را با فرهنگ و زمینه بومی  و موقعیت چندپایه  تظبیق نداده اید،لازم است که این کار را انجام دهید .این موضوع ممکن است به تجزیه کردن برنامه درسی به موضوعاتی که می توانند در پایه های مختلف ،تدریس شوند نیاز داشته باشند .در حالی که باید اظمینان پیدا کنیم که دانش آموزان هرپایه آن چه را که در سیستم از آن ها انتظار دارند ،یاد بگیرند.

5-در اجرای این برنامه انطباق یافته شما باید تلاش کنید که در مدیریت کلاس های چندپایه،ترتیب کل پایه ها،پایه های ترکیب شده ،گروه ها و زوج های بزرگ و کوچک  و فضای کار فردی خلاق باشد.البته این توجه ویژه ای برای برقراری برنامه های روزمره و مطالعه مستقل دانش آموزان از طریق یادگیری فعالیت محور نیاز دارد.

6-لازم است شما در استفاده از زمان حرکت از یک گروه به گروه دیگر ،ایجاد توازن بین دانش آموزان قوی که نقش هم شاگردی را بازی می کنند و دانش آموزان ضعیفی که نیاز به توجه اضافی دارند ،انعطاف پذیر باشید.

7-شما باید در توسعه و تولید مجدد مواد یاددهی-یادگیری خلاق باشید

یعنی ،این که از منابع محلی موجود و مرتبط کردن آن ها با زمینه و فرهنگ محلی استفاده کنید تا جایی که امکان دارد تدریس را به شرایط و منابع موجود محلی نزدیک کنید .درگیر کردن دانش آموزان پایه های بالاتر همیشه در طراحی کتاب های کار برای مرتبط کردن برنامه درسی با فرهنگ بومی مفید است.

 

8-تا جایی که مجاز است  و امکان دارد از زبان مادری دانش آموز برای تدریس و خاطر جمع شدن از سواد ابتدایی ،استفاده کنید(مثلا پایه سوم)و آن گاه هرجا که مناسب بود برای انتقال مهارت های سواد از زبان مادری به زبان ملی کمک کنید.

 

9-از آن جایی که شما غالبا در مکان های دور افتاده زندگی می کنید باید از منابع موجود در اطراف ،برای کمک به کارتان بهره بگیرید.از تجارب مفید والدین ،دیگر افراد جامعه محلی و مدارس نسبتا نزدیک به مدرسه شما که یک مجموعه را تشکیل می دهند بهره بگیرید

10-شما باید تلاش کنید که مهارت های دیگران را برای کمک به موفقیت یک مدرسه کوچک دورافتاده و غالبا فقیر (کم حمایت) فرا بگیرید

تدریس چندپایه به خودی خود یک چالش است اما کارکردن با همکاران بر ای این که مدرسه کوچک تان موفق شود به مهارت های دیگری نیاز دارد

کارکردن با منابع محدود و تلاش برای افزایش آن ها،انجام خود سنجی مدرسه از موفقیت ها و نیازهایش و توسعه برنامه پیشرفت مدرسه،حمایت فعال از والدین فقیر ،ناتوان و بی علاقه ،کسب حمایت رهبران جامعه محلی ،همه ی این فعالیت ها و ظرفیت ها در کلاس های چند پایه مفید است.

چند پرسش و تمرین به منظور یادگیری بهتر مطالب فصل

1)کشور ایران چه برنامه هایی برای تدریس چندپایه طراحی نموده است؟

2)کدام یک از برنامه های موجود در کتاب در کشور ایران قابلیت اجرایی بیشتری دارد؟چرا؟دلایل خود را بنویسید

3)در استان شما چه برنامه هایی برای تدریس چندپایه طراحی و اجرا شده است؟

4)در شبکه اینترنت برنامه های کشورهای دیگر را بررسی کنید و در کلاس درس گزارش دهید.

فصل پنجم  توسعه مواد یاددهی-یادگیری

انتظار می رود پس از مطالعه و یادگیری محتوای این فصل بتوانید:

1) با مواد و وسایل آموزشی مورد استفاده در کلاس های چند پایه آشنا شوید.

2) با مواد و منابع مورد استفاده در دروس مختلف آشنا شوید.

3) با شیوه های استفاده از تلفن همراه، تصاویر و... آشنا شوید.

یکی از فعالیت های لذت بخش و چالش برانگیز برای معلمان چندپایه، شانس آماده کردن طیف گسترده ای از مواد یاددهی- یادگیری برای سطوح پایه ها و موضوعات مورد تدریس است. برای سازمان دهی این موضوع، هر دسته از مواد متناسب با هر پایه می تواند در یک پوشه شامل محتوای تخصصی مورد تدریس و دستورالعمل های چگونگی تدریس آن به موثرترین روش قرار داده شود.

 مواد یاددهی-یادگیری باید با در نظر گرفتن گروه بندی و انعطاف پذیری بین پایه ها توسعه داده شود. در صورت امکان این مواد می تواند به عنوان مواد پشتیبان در کلاس استفاده شود و برای همه ی دانش آموزان جهت استفاده به صورت باز، نمایش داده شود. مانند کتاب ها، مواد و اسباب بازی های نمایش، بسته های آموزشی تخصصی، کتاب های داستان و فرهنگ لغت ها ( حتی دایره المعارف ها در صورت موجود ) همراه با کاغذ، مداد، مداد شمعی، رنگ روغن، ماژیک های رنگی، کاغذ دیواری یا تخته سفید، نقشه و مدل ها.

شما همچنین می توانید کاربرگ های دانش آموزان با مفاهیم و موضوعات مختلف در برنامه درسی را توسعه دهید. این کاربرگ ها باید طوری طراحی شوند که دانش آموزان با توانایی های متفاوت در هر پایه در نظر گرفته شوند. کاربرگ ها ممکن است از مواد مرجع موجود در کلاس بر اساس موضوع انتخاب شده و برای ارائه در کلاس درس، تهیه شوند.

نمونه کاربرگ برای کلاس های ابتدایی

 

هرکدام از سوال ها یا معما ها را با پاسخ صحیح پیوند دهید

پاسخ

 

من گردن درازی دارم و بلندترین حیوان هستم. من کیستم؟

ساقه ی من بزرگ و قوی است و شاخه های زیادی دارم . من کیستم؟

قوی ترین وسنگین ترین حیوان روی زمین هستم. من کیستم؟

من یک گیاه هستم، تنه ی من ضعیف است و من روی زمین کشیده می شوم؛ من کیستم؟

آن ها به من می گویند کوچکترین حیوان هستید؛ من کیستم؟

درخت

حشره

زرافه

فیل

هندوانه

این کاربرگ مثال خوبی از منبعی است که مورد علاقه دانش آموزان ابتدایی بوده و در گسترش مهارت های درک مطلب و شناخت حیوانات و گیاهان مفید است. مواد یاددهی-یادگیری که پایه های مختلف در یک کلاس استفاده می کنند، در حجم گسترده ای مورد نیاز هستند.

این مواد شامل وسایل کمک آموزشی دیداری از قبیل کارت های تصویری، فلش کارت، کارت های کلمه، جمله، بازی ها ( جستجوی کلمه آزمون ) و نمودار ها ( تقویم، نمودار آب و هوا ) و همچنین منابع شنیداری نیز هستند.

به عنوان مثال: اگر شما به رادیو دسترسی دارید، چرا آن را به عنوان یک وسیله کمک آموزشی به کار نمی برید؟ کلاس های چند پایه ممکن است در مکانی باشد که منابع در دسترس خیلی محدود باشد. ممکن است برای شما تولید و تکثیر کاربرگ ها مشکل باشد. با این حال مواد یاددهی-یادگیری می تواند با استفاده از مواد محلی در دسترس که هزینه کم دارند و با فرهنگ محلی مرتبط هستند، تولید شوند.

این مواد ممکن است شامل گیاهان و گل های محلی باشند. موادی از قبیل؛ سنگ آهک، زغال یا خاک رس و مواد دور ریختنی از قبیل؛ قوطی کنسرو، بطری های پلاستیکی، بطری های شیر، مجلات و اجزاء دوچرخه. اگر شما اهل یک ناحیه محلی باشید و این منابع را بشناسید این موضوع آسان تر می شود.

تخصص شما به عنوان یک معلم چند پایه به تولید موادی بستگی دارد که در تدریس به کار گرفته می شوند. استفاده از جامعه ی محلی به عنوان یک منبع دیگر نیز می تواند مفید باشد. به عنوان مثال شما می توانید یک باغ در مدرسه ایجاد کنید. در ناحیه ی محلی قدم کوچکی بردارید یا اعضای جامعه را برای گفتگو در مورد کلاس دعوت کنید. برای شناسایی موادی که برای کلاستان تهیه کرده اید؛ لیستی از موضوعات برای شناسایی منابع و ادغام منابع موجود یا موضوع در زمان مناسب تهیه کنید. شما می توانید منابع موجود در مدرسه خود را به جدول زیر اضافه کنید.

نمونه منابعی برای تدریس جغرافی

واژه

موضوع

نمونه ی مواد و منابع

ویژگی های جغرافیایی

جغرافیا، اقلیم

دانش آموزان ابزاری را برای سنجش آب و هوا تهیه کنند، ساعت آفتابی، بادنما، باران سنج و غیره. کاربرگ هایی را ایجاد کنید که دارای فضایی برای ثبت مشاهدات دانش آموزان از آب و هوا در یک هفته باشند. یا گردش علمی را برای مشاهده ویژگی جغرافیایی محلی تدارک ببینند.

گیاهان

درختان و گیاهان طبیعی

گیاهان کاشته شده بوسیله مردم در جامعه، کشاورزان و دیگر کارشناسان محلی.

جانداران

حیوانات وحشی و اهلی

حیوانات خانگی، دانش آموزان، کتاب های تصویری، کشاورزان و دیگر کارشناسان محلی و چرا یک بازدید از مزرعه سازمان دهی نشود؟

حمل و نقل و ساخت و ساز

سیستم های حمل و نقل، کارهای ساخت و ساز، مواد ساختمانی و معماری سنتی.

از یک سازنده یا متخصص محلی برای آوردن برخی ابزار آلات و صحبت در مورد کارشان تقاضا کنید. در اطراف مدرسه قدم بزنید تا سیستم های حمل و نقل و ساختمان ها را مشخص کنید.

جمعیت

تعداد، ویژگی ها، پراکندگی.

 

با چوب یا دیگر اشیای کوچک می توانید تعداد مردم را نشان دهند. کاربرگ هایی را با نقشه هایی ایجاد کنید که دانش آموزان بتوانند بر اساس حجم جمعیت به صورت رنگی کد گذاری کنند.

فعالیت های فرهنگی گروه های مختلف

جشنواره ها، نمایشگاه ها، بازی ها، آداب و رسوم، ابزار موسیقی سنتی، آواز ها.

 

دانش آموزان، والدین یا اعضای جامعه محلی می توانند موسیقی، آداب و رسوم، بازی ها و ابزار محلی را نشان دهند.

 

کارهای هنری ویژه و ادبیات محلی

آواز های محلی، موسیقی های سنتی، ضرب المثل ها و نقل قول ها.

 

مثال هایی را از جامعه محلی جمع آوری کنید. دانش آموزان می توانند یک آواز یا داستانی را برای سرگرمی انتخاب کنند و آن را در کلاس درس اجرا کنند یا یک تصویر را برای نشان دادن یک ضرب المثل و غیره درست کنند.

 

تاریخ محلی

شخصیت های فرهنگی محلی، شخصیت های تاریخی، وقایع تاریخی عمده محلی.

از کارشناسان محلی بخواهید تا در کلاس درس، در مورد تاریخ ناحیه محلی صحبت کنند. اگر شهر یا روستای تان کتاب خانه یا موزه دارد چرا یک بازدید را تدارک نمی بینید؟

محصول

صنایع دستی سنتی، بازرگانی و محصولات محلی، ابزار های تولید و امرار معاش محلی.

از دانش آموزان بخواهید تا نمونه هایی از صنایع دستی را به کلاس درس بیاورند. از کارشناسان محلی درخواست کنید تا یک جلسه در مورد صنایع دستی خاص برگزار کنند. دانش آموزان می توانند کاردستی خودشان را تهیه کنند.

محیط زیست و بهداشت

محافظت از جنگل و منابع طبیعی، محافظت و بهبود منابع آبی.

کاربرگ هایی را در مورد چرخه های آب و موضوعات محیط زیست ایجاد کنید. فعالیت های عملی مانند: ساختن باغچه مدرسه. در درس هنر از مواد دور ریختنی استفاده کنید و در مورد بازیافت کردن مواد صحبت کنید.

 

به عنوان مثال اگر شما در منطقه ای زندگی می کنید که تعداد زیادی از انواع درختان وجود دارد. برای تدریس علوم تجربی، موضوعی درباره ی درختان انتخاب کنید. می توانید با ایجاد یک بحث درمورد درختان و فوایدشان آغاز کنید. بعد چارت تخصصی پایه ای را برای توصیف یک درخت تهیه کنید. هر چارت را به یک گروه ( یا یک دانش آموز )  بدهید. گروه ها می توانند به درختان مختلف نگاه کنند و چارت های خود را با هم مقایسه کنند. در پایان درس، کل کلاس را برای فعالیت پایانی یا درس بعدی دور هم جمع کنید.

 

 

پس از تدریس، فهرستی از درختان ناحیه ی آموزشی تان خواهید داشت. می توانید نموداری را در کلاس درس نمایش دهید و با یک درس از کتاب دنبال کنید. روش های مشابهی می تواند در دیگر موضوعات به کار گرفته شود.

مثال نمودار درختان

پایه

فعالیت

توضیح قسمت هایی از درخت

تذکرات، تشریح ویژگی ها

1

بحث:  دانش آموزان درخت را طراحی می کنند.

 

همه دانش آموزان همان درخت را مشاهده می کنند.

2

بحث: دانش آموزان درخت را طراحی می کنند و اجزای درخت را نام گذاری می کنند.

تنه درخت، ریشه ها، برگ ها، گل ها، میوه، دانه ها

همه دانش آموزان همان درخت را مشاهده می کنند.

3

و

4

دانش آموزان درخت را طراحی می کنند و اجزای درخت را نام گذاری می کنند و ویژگی های آن را توصیف می کنند.

تنه درخت، ریشه ها، برگ ها، گل ها، میوه، دانه ها

فعالیت گروهی: هر گروه یک درخت متفاوت را انتخاب می نمایند و بعدا نتایج را با کل کلاس مقایسه می کنند.

 

بسته های آموزشی:

بسته ی آموزشی مدرسه در یک جعبه توسط یونیسف از اواسط1990 استفاده شده است. این بسته ی آموزشی پاسخ مناسبی است که یونیسف در مواقع اضطراری در بسیاری از موقعیت های برگشت به مدرسه در سراسر جهان پیشنهاد می کند. این بسته آموزشی ملزومات و مواد آموزشی را برای یک معلم تا40 دانش آموز فراهم می کند.

هدف از این بسته ی آموزشی اطمینان یافتن از ادامه تحصیل کودکان تا72 ساعت در یک وضعیت اضطراری است. علاوه بر لوازم اساسی مدرسه از جمله کتاب کار، مداد، پاک کن، و قیچی هم چنین ساعت های چوبی آموزش، مکعب های چوبی برای شمارش، رادیو و مجموعه ای از پوسترهای چند لایه(حروف الفبا، ضرب و جدول اعداد) محصولات محلی مانند؛ کتاب به زبان های محلی، اسباب بازی، بازی ها و آلات موسیقی محلی است. این بسته در یک جعبه آلومینیومی قفل شده، عرضه می شود. درب هایی دارد که با رنگ خاص پوشش داده شده و می تواند دو برابر یک تخته سیاه شود. نوع دیگر بسته آموزشی بدون جعبه فلزی با قابلیت قفل، در یک کارتن هم موجود است. معلمان می توانند تقریبا در هر جایی که لازم باشد کلاس درس موقتی تشکیل دهندو از راهنمای تدریس و برنامه درسی محلی توسعه یافته استفاده کنند.

 معلم چند پایه باید هر جلسه بسته های اموزشی که شامل انواع کارتهای آموزشی مداد و مداد رنگی، پاک کن، مداد تراش، خط کش ، گونیا کتابهای داستان و... وسایلی جهت تشویق دانش آموزان همراه داشته باشد. این وسایل جای زیادی را اشغال نمی کنند، کم حجم هستند اما ارزش و کاربرد زیادی دارند.برخی مواقع دانش آموز وسایل خود را در خانه یا مدرسه یا بین راه خانه تا مدرسه گم می کنند و ان وسیله در بهبود فعالیت های یاددهی یادگیری موثر است. اگر معلم وسایلی مانند؛ مداد، پاک کن و... در بسته ی خود داشته باشد در اختیار دانش آموزان قرار می دهد تا از آن استفاده کند. ضمن اینکه دانش آموزان را راهنمایی می کند که از وسایل خود مراقبت کنند، چون همراه داشتن وسایل شخصی در کلاس درس لازم و ضروری است.

 استفاده از تصاویر:

یکی دیگر از وسایل اموزشی که در روستا ها به راحتی قابل دسترس است، تصاویر مرتبط با موضوع درس است. تصاویر می تواند درس را جذاب و از نظر بصری برانگیزاننده کند.استفاده از تصاویر برای معرفی موضوع درس ارائه اطلاعات و ارزشیابی از فرآیند یادگیری دانش آموزان به کار می رود. به وسیله تصاویر می توان موقعیت تازه ای در کلاس ایجاد کرد تا توجه دانش آموزان به درس جدید جلب شود. تصاویری را انتخاب کنید که متناسب با موضوع و محتوای درس و توانایی های عمومی دانش آموزان باشند، باید محتوای آنها هم از نظر صحت اطلاعات و هم از نظر جزئیات، معتبر و با علاقه ی عمومی دانش آموز منطبق باشند و از خصوصیات کیفی تصویری از قبیل: ترکیب خوب و رنگ آمیزی موثر و برجسته برخوردار باشند.

نوار آموزشی:

یکی از ابزارهای مفید و ارزان قیمت که در زبان آموزی، دستور و روان خوانی قران می توان از ان استفاده کرد، نوار آموزشی است. دانش آموزان می توانند داستان ها و آیات قرانی را بخوانند و با دقت به تلفظ ان گوش دهند. این کار مهارت شنیدن و خواندن آنها را افزایش می دهد. در مدارسی که سیستم برق کشی وجود ندارد، می توان با استفاده از باطری از رادیو ضبط در مدرسه استفاده نمود. اگر مدرسه رادیو ضبط نداشته باشد می توان آن را با کمک اولیای دانش آموزان تهیه کرد و در کلاس درس استفاده نمود.

راهنمایی برای تولید مواد آموزشی معلم ساخته:

توانایی دانش آموزان خود را مشخص کنید.

دانش های خاص، مهارتها و نگرش های آنها را در مورد موضوع بفهمید و تجزیه و تحلیل کنید.

 اهداف را در نظر بگیرید.

 پی ببرید که کدام نوع از مواد آموزشی شما را بهتر به هدف می رساند.

تهیه ی مفهرستی از مواد اولیه ی در دسترس می تواند چالشی را در رسیدن به شکل ها و انواع مختلف وسایل آموزشی ایجاد کند.

هنگام تولید مواد اموزشی، معلمان می توانند مواد آموزشی را به تنهایی و یا با همکاری دانش آموزان و یا با به کارگیری منابع محلی تولید و معرفی کنند.

مواد باید از نظر زمان، کار و هزینه تا حد ممکن اقتصادی تولید شود.

توانایی های خود را برای طراحی مواد آموزشی در نظر داشته باشد، باتولیدات ساده و آسان شروع کنید.

تولید مواد آموزشی باید بخشی از چرخه ی یادگیری باشد.

از مواد ارزان قیمت محلی استفاده کنید.(مثوت2001 ترجمه زرافشان،143:138).

مواد آموزشی ارزان قیمت، موادی هستند که دارای ویژگی های زیر باشند:

معلمان، دانش آموزان و اعضای جامعه بتوانند انها را بسازند.

مواد آموزشی عرضه شده را معلمان و دانش اموزان بتوانند به طور موثر استفاده کنند و هزینه اضافی در بر نداشته باشد.

تولید انها هم وقت گیر نباشد.

فرآیند تهیه و تولید انها ساده و روان باشد.

مواد خام به راحتی و به طور رایگان در محیط محلی موجود باشد.

مواد زائد صنعتی مانند لامپ های الکتریکی، باطری های مصرف

مواد زائد خانگی مانند قوطی های کنسرو، قوطی های شیر و ...

 روزنامه ها ، مجله ها، کتاب های داستان، ضبط صوت، رادیو و تلویزیون، دوربین فیلم برداری، رایانه، اینترنت و... در کلاس های چند پایه قابل استفاده است. معلمان چند پایه باید از منابعی که به اسانی در محیط اطراف خود در دسترس هستند نظیر؛ گیاهان، سنگ هاف حیوانت و... استفاده کنند. علاوه بر ان می توانند به کمک دانش آموزان و اولیای آنان، لیستی از منابع ممکن و محل دسترسی به آنها را تهیه کنندو در بسیاری از موارد ممکن است نیاز باشد که معلمان خود مواد را ساخته یا با کمک اولیای دانش آموزان بسازند.اما بسیاری از این مدارس فضای کافی جهت نگهداری از این منابع را ندارند.

استفاده از وسایل کمک آموزشی به خلاقیت  ابتکار معلم بستگی دارد. گاهی با استغاده از بریده روزنامه ها می توان دانش آموزان را با تحقیق آشنا کردو آنها را در فعالیت های یادگیری فعال نمود. از دانش آموز پایه اول بخواهید تا روزنامه یا مجله را بررسی کنند و برای مثالک دور کلماتی که حرف "ص" دارند خط بکشند. از پایه های دوم بخواهید تا مترادف چند کلمه را در روزنامه پیدا کنند و به معلم گزارش کنند و برای دیگر پایه ها هم می توان  چنین تکالیفی تعیین نمود.

امروزه با وجود برنامه های نمایش رو میزی از قبیل پاور پوینت دیگر نیاز چندانی به استفاده از اوورهد، اوپک و تهیه اسلاید به صورت دیجیتال و با استفاده از گرافیک، تصاویر، اشکال متعدد، صدا و فیلم های ویدیویی در رایانه تهیه می شوند. بنابراین در مدارسی که سیستم برق کشی وجود داشته باشد می توان از این وسایل استفاده کرد. با تمام مشکلاتی که این کلاس ها دارند نمی توان خود و دانش آموزان را از رسانه های آموزشی جدید نظیر رایانه ، اینترنت و .. محروم کرد.

چند پرسش و تمرین به منظور یادگیری بهتر مطالب فصل:

با تعدادی از معلمان کلاس های چند پایه  و تک پایه مصاحبه کنید و از انها بپرسی در تدریس خود از چه مواد و رسانه هاایی استفاده می کنند؟ اگر شما به جای معلمان کلاس های چند پایه باشد از چه مواد و رسانه هایی استفاده می کنید؟

در مناطق دور افتاده ار موبایل چه استفاده هایی می شود؟

کاربرد روزنامه و مجله را در کلاس های چند پایه با ذکر چند مثال توضیح دهید.

رادیو و تلویزیون در کلاس های چند پایه چه کاربردی دارند؟ مثال بیاورید.

فهرستی از مواد دور ریختنی در روستا که می توان به عنوان وسایل کمک آموزشی از آنها استفاده نمود تهیه نمایید.

 

فصل ششم:

ارزشیابی در کلاس های چند پایه

همانطور که می دانید ارزیابی نتایج یادگیری دانش آموزان در کلاس چند پایه همیشه آسان نیست اما ارزشیابی برای فهمیدن اینکه دانش آموزان چگونه عمل کردند و اینکه آیا تدریس شما در جهت درستی می باشد، امری ضروری است. در این بخش دو کاربرد مهم از ارزشیابی بررسی می شود؛

ارزشیابی فراگیران

 ارزشیابی از تدریس معلم

شما به عنوان یک معلم چند پایه با دانش اموزانی از  سطوح و توانایی های مختلف باید در مورد جمع آوری اطلاعات  درباره پیشرفت هر فراگیر و چگونگی جمع اوری آن تصمیم بگیرید.

سنجش فردی فراگیر به اندازه ارزشیابی تطبیقی میان دانش اموزان مهم است. این مورد برای ارزشیابی پیشرفت هر دانش آموز در مقابل همسالانش مفید است.

اجرای ارزشیابی زیاد و بیش از اندازه می تواند منجر به زدن برچسب های منفی به برخی دانش اموزان  به عنوان زرنگ و برخی به عنوان دیر اموز شود. دانش اموزان کلاس های چند پایه همانند همه کودکان در یک گستره ای از مطالب آسان تر به مطالب مشکل تر و از مراحل یادگیری آسان تر به پیچیده تر یاد می گیرند. آنها مسیر پیشرفت متناسب با استعداد و توانایی خودشان را دنبال می کنند.

مقدمه

سنجش فردی فراگیر به اندازه ی ارزش یابی تطبیقی میان دانش آموزان مهم است . این مورد اخیر برای ارزش یابی پیشرفت هر دانش آموز درمقابل همسالانش مفید است .

اجرای ارزش یابی زیاد و بیش از اندازه می تواند منجر به زدن برچسب های منفی به برخی دانش آموزان به عنوان زرنگ و برخی به عنوان دیرآموز شود . دانش آموزان کلاس های چندپایه همانند همه کودکان دریک گسترده ای از مطالب آسان تر به مطالب مشکل تر و از مراحل یادگیری آسان تر به پیچیده تر یاد می گیرند . آنها مسیر پیشرفت متناسب با استعداد و توانایی خودشان را دنبال می کنند .

به خاطر اینکه یادگیری با آهنگ شخصی به عنوان یک قسمت مهم از تدریس چندپایه ، باعث ارتقای توسعه اجتماعی ، عاطفی ، جسمانی و زیبا شناخته می شود . هدف شما نه تنها تمرکز بر پیشرفت تحصیلی و شناختی ( مانند مهارت های خواندن و نوشتن ) است بلکه ضمن توجه به مهارت های روانی حرکتی دانش آموزان ، مهارت های شناختی و عاطفی آنان را توسعه دهید . هدف دیگر باید توسعه نگرش مثبت میان دانش آموزان نسبت به معلم و یادگیری باشد .

شما می توانید این کار را با ارزش یابی دانش آموزان و پاداش دادن به ابعاد دیگر پیشرفت آنان از قبیل تمایل به کمک در انجام دادن تکالیف کلاسی ، رد و بدل کردن منابع با دوستان و سازمان دهی کارهای شان ، نگرش مثبت را درآنان توسعه دهید . این نتایج با نگرش ها ، ارزش ها و رفتارها سروکار دارد .

ارزش یابی دانش آموزان ممکن است متناسب با تعداد دانش آموزان ، ظرفیت شما به عنوان معلم برای کارکردن با هر دانش آموز به صورت فردی درکلاس درس ، روزانه یا دوره ای انجام گیرد آنچه که اهمیت دارد این است که ارزش یابی یک رویداد یک باره نیست بلکه چرخه ای و پیوسته است . همچنین باید با نوع فعالیتی که دانش آموزان مورد سنجش قرار می گیرند ، سازگار باشد . فعالیت هایی از قبیل کارگروهی یا زوجی ، کار فردی و غیره .

همواره بازخورد اهداف سنجش و برنامه ریزی برای انجام آن درچهار زمان مختلف در فرایند یاددهی یادگیری مفید است ؛

1 ) قبل از معرفی موضوع : قبل از اینکه موضوع جدید معرفی شود ، باید تجارب  یا استنباطی را که دانش آموزان از آن موضوع دارند ؛ تعیین کنید . به عبارت دیگر اطلاعات و تجارب گذشته دانش آموزان را ارزش یابی کنید ، اطلاعاتی که از این طریق به دست می آورید ، به شما کمک می کند که تصمیم بگیرید چه اطلاعاتی جدیدی نیاز به تدریس دارد .

2 ) هنگام تدریس موضوع : برای پی بردن به اینکه دانش آموزان تان مفاهیم تدریس شده را یادگرفته اند ، ازآنها سؤال کنید . اگر شما مشکلات را به صورت گروهی و فردی درکلاس درس مطرح کنید ، می توانید آنها را هنگام تدریس برطرف نمایید .

3 ) درپایان تدریس یک موضوع : برای ارزش یابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ، درپایان یک موضوع و قبل از تدریس موضوع بعدی تصمیم بگیرید که آیا دانش آموزان نیاز به کلاس جبرانی دارند یا نه ؟ همچنین بازخورد لازم را درمورد روش های تدریس تان فراهم کنید .

4 ) درپایان ترم یا سال تحصیلی : برای تعیین میزان درک و فهم دانش آموزان از درس های تدریس شده ، درپایان ترم یا سال تحصیلی ارزش یابی کنید . بنابراین برای شما مهم است که یک فرایند چرخه ای از سنجش اتخاذ کنید . این فرایند ممکن است با شناسایی صلاحیت های پایه و ویژه سنی موردنیاز برای تسلط دانش آموزان تان آغاز شود .

ارزش یابی فردی

فعالیت هایی را که به ارزش یابی یادگیری هر دانش آموز کمک می کند انتخاب کنید . ارزش یابی فردی ممکن است شامل جمع آوری اطلاعات اساسی از طریق اجرای یک امتحان ، بررسی تکالیف و پروژه های فردی ، استفاده از فهرست وارسی ها ، مشاهده فعالیت ها وکارهای نوشتاری و خواندنی هر دانش آموز ، ثبت وقایع پیشرفت هر دانش آموز باشد .

پوشه کار

مجموعه ای سازمان دهی شده از فعالیت های دانش آموزان دریک دوره زمانی مشخص را پوشه کار می گویند که معلم با استفاده ازآن پیشرفت دانش آموزان را درحیطه های دانش ، نگرش و مهارت به نمایش می گذارد . پوشه کار مجموعه ای از مواد تولید شده از فعالیت های یادگیری دانش آموزاست که دریک دوره ی زمانی خاص به صورت هدفمند جمع آوری شده است ( حسنی ، 1390 ) . این مجموعه معلم را قادر می سازد تا رشد فرآیند یادگیری ومیزان موفقیت تحصیلی دانش آموز را در دوره ی مذکور بررسی و ارزش یابی کند ( ص 94 ) . درنظر گرفتن یک پوشه کار برای هر دانش آموز ، منبع غنی برای کمک به شما جهت ارزیابی پیشرفت دانش آموزان درطول یک دوره زمانی و نگهداری مدارکی ازکارهای شان است .

مجموعه ی پوشه کار شامل تکالیف فردی و گروهی داخل و خارج مدرسه ، گزارش ها ، نقاشی ها ، پروژه ها ، ورقه های امتحانی ، کارهای هنری و هرکار یا تکلیفی که نشان دهنده ی پیشرفت یا تغییر وضعیت دانش آموزاست . پوشه کار توسط دانش آموز یا حتی معلم درمدرسه یا خانه نگهداری می شود ، هروقت معلم لازم ببیند از دانش آموز می خواهد تا خود ، آن را ارزیابی کند مکان مناسبی برای نگهداری پرونده ها و پوشه کاردانش آموزان وجود ندارد .

برای نگهداری و استفاده از پوشه ی کار دانش آموزان راه های زیر پیشنهاد می شود :

 1 )  دانش آموزان را راهنمایی کنید که نگهداری ازپوشه کار یک تکلیف است و پوشه کار خود را به عنوان یک تکلیف به آنها بدهید تا از آنها نگهداری کنند .

2 ) با توجه به کمبود تعداد دانش آموزان و همچنین کمبود وقت ؛ کلیه ی مدارک و مستندات ارزش یابی مستمر همه ی دانش آموزان را دریک پوشه قراردهید آن را نزد خود نگهداری کنید .

3 ) درصورت امکان برای هر دانش آموز دو پوشه کارتهیه شود یکی از آنها در اختیار دانش آموز و دیگری در اختیار معلم قرار داده شود و معلم اصل گزارش ، امتحانات و سایر مستندات مربوط به طرح ارزش یابی توصیفی را درپوشه ی دانش آموز و نتیجه بررسی آن را درپوشه ی خود قرار دهد .

4 ) پوشه ی کلیه ی دانش آموزان را درمیز خود قرار داده و درپایان سال به دانش آموز تحویل داده شود .

5 ) هرهفته پوشه کار دانش آموزان را در اختیار یکی ازآنها قرار دهید ، سعی شود از دانش آموزان پایه ی دوم به بعد بخواهید تا این کار را انجام دهند .

6 )  معلم آنها را به خانه ی خود ببرد و هروقت که لازم شد آنها را به مدرسه بیاورد .

7 ) پوشه کار هرکدام از دانش آموزان را به والدین آنها بدهید و هفته ای یک بار به مدرسه بیایند و به معلم تحویل دهند سپس معلم بررسی نماید و مستندات جدید را درآن قراردهد و به والدین تحویل دهد .

8 )  درهرکلاس یک کمد دیواری ساخته شود و پوشه کار دانش آموزان را درآن قرار دهید و هر زمانی که م مشاهده

مشاهده ، عبارت است از توجه و دقت آگاهانه در رفتار و حرکات افراد . دراین روش ، معلم اطلاعات موردنیاز را به صورت مستقیم و بدون واسطه از اعمال و رفتار دانش آموز به دست می آورد . مشاهده را می توان به صورت گروهی یا فردی انجام داد . اما با توجه به کمبود وقت ، انجام مشاهده به صورت فردی درکلاس های چندپایه به خصوص کلاس های پنج یا شش پایه چندان میسر نیست ، زیرا معلم چند پایه به دلیل انجام فعالیت های متنوع دریک زمان (45) دقیقه ای ، ممکن است فرصت انجام مشاهده فردی را نداشته باشد .

اما مشاهده گروهی به صورت منظم یا تصادفی را می توان ازطریق پرسش نامه ، انواع آزمون ها یا حتی بازبینی فعالیت های دانش آموزان هنگام کار و ... انجام داد . بدین صورت که فعالیت هایی را برای دانش آموزان طراحی می کند و درحین اجرای این فعالیت ها به میان دانش آموزان می رود و ضمن مشاهده ی نحوه عمل شان ، آنها را راهنمایی می کند . این عمل در واقع نوعی مشاهده است .

علم و دانش آموز به آن نیاز داشتند در دسترس باشند .

ارزش یابی گروهی

نوعی ارزش یابی است که درفرآیند اجرایی ، به عنوان یک کل درنظر گرفته می شود ( نه به عنوان فرد فرد ) و یک نمره ی مشترک به همه ی اعضای گروه ( کل گروه ) داده می شود . اجرای ارزش یابی گروهی پس از شناخت دانش آموزان و سپری شدن مقدار زمانی از سال تحصیلی و خوگرفتن دانش آموزان به مدرسه وکلاس درس اجرا می شود . دراین نوع ارزش یابی می توان از روش های مختلف ارزش یابی ازجمله ؛ فهرست وارسی و جملات ناقص استفاد نمود . درکلاس های چندپایه ممکن است تعداد افراد یک پایه و حتی کل کلاس برای اجرای ارزش یابی گروهی مناسب نباشد . وقتی تعداد افراد یک پایه بیش از دونفر باشد می توان ارزش یابی گروهی را به صورت پایه ای انجام داد . می توان دانش آموزان دوپایه نزدیک به هم را دریک گروه قرار داد و این نوع ارزش یابی را اجرا کرد .

چگونگی کار هرگروه به عنوان یک تیم و کیفیت نتایج کارگروهی را مشاهده کنید و اینکه هر دانش آموز برای مشارکت درنتایج ، چه کاری انجام می دهد و چگونه ؟ تیم دارای رهبر است و نیاز به تشویق برای مشارکت دارد و از دیگران برای شرکت کردن درگروه شان جلوگیری می کنند . در ارزش یابی گروهی سعی کنید ؛

1 ) دانش آموزان را از چگونگی ارزش یابی گروهی آگاه کنید .

2 ) اهمیت همکاری و مشارکت آنان را درفعالیت های یادگیری توضیح دهید .

3 ) برای انجام ارزش یابی گروهی عجله نکنید ، اجازه دهید دانش آموزان هم دیگر را بشناسند و شما هم آنها را بشناسید .

4 ) دانش آموزان در شروع ارزش یابی گروهی با مشکلاتی روبه رو می شوند که ممکن است ؛ نتوانند تعامل مناسبی با همدیگر داشته باشند . بنابراین وظیفه ی معلم این است که درگروه ها

حضور پیدا کند و نحوه فعالیت هر فرد درگروه را مورد توجه قرار دهد و آنها را راهنمایی کند .

5 ) به افراد فرصت دهید تا نمرات فردی و گروهی خود را بررسی کنند و مشکلات احتمالی گروه خود را برطرف نمایند .

6 ) به دانش آموزان بیاموزید که اعضای گروه باید در ارزش یابی یکدیگر راحت باشند .

7 )  برای ارزش یابی گروهی دونمره محاسبه کنید ؛

الف ) نمره ی فردی که نشان دهنده ی میزان درک و فهم فرد از موضوع است .

ب ) نمره ی گروهی که نشان دهنده ی میزان درک و فهم اعضای گروه ازموضوع است . درپایان ، میانگین نمره ی گروهی معیار ارزیابی قرارگیرد . در نظرگرفتن نمره گروهی سبب می شود تا دانش آموزان با هم دیگر همکاری کنند . معلم می تواند با استفاده از جداول زیر وضعیت دانش آموز را در انجام کارهای گروهی مورد ارزیابی قرار دهد .

ارزشیابی با برپایی نمایشگاه

معلم چند پایه می تواند به مناسبت های مختلف از قبیل روز پیروزی انقلاب اسلامی ایران،آزادسازی خرمشهر،هفت تیر و .... از دانش آموزان بخواهد تا طرح،نقاشی،عکس،مقاله و... را نسبت به موضوع تعیین شده تهیه کنند و در نمایشگاه مدرسه در معرض دید عموم قرار دهند..معلم می تواند جهت تشویق دانش آموزان در نمایشگاه شرکت کند.والدین و دیگر افراد جامعه محلی می توانند از این نمایشگاه بازدید کنند و نظرات خود را درباره ی هرکدام از آثار دانش آموزان ارائه کنند.دانش آموز هم می تواند کارهای خود را نسبت به دیگران ارزیابی کند.در واقع اگر معلم بخواهد اطلاعات کاملی درباره ی قوت ها و ضعف های دانش آموزان خود به دست آورد باید از ارزشیابی چندگانه یا ترکیبی از روش های مختلف ارزش یابی استفاده کند و خود را به استفاده از یک یا چند روش خاص محدود نکند.معلم کلاس چندپایه باید ارزشیابی و چگونگی اجرای آن را به گونه ای طراحی کند که کمترین وقت را به آن اختصاص دهدو هنگام اجرا برای دیگر پایه ها حواس پرتی ایجاد نکند.در پاکستان معلم یک تکه پارچه را به دیوار کلاس می چسباند و فعالیت های دانش اموزان را به طور مرتب روی آن ها نمایش می دهد.علاوه بر این ها معلم یک طناب از دیوار آویزان می کند و از آن برای نمایش فعالیت ها و تکالیف دانش آموزان استفاده می کند.در برخی از مدارس با استفاده از منابع محلی،پوشه ی جداگانه ای برای هر دانش آموز تهیه می کنند و بر دیوار های کلاس قرار می دهند که حاوی ثبت ارزشیابی دانش آموزان است.این نمایش اثر مثبتی بر روی انگیزه ی دانش آموزان دارد.

استفاده از جملات ناقص

در این روش جملات با محوریت موضوعات مورد نظر تهیه می شوند و دانش آموزان آن ها را تکمیل می نمایند.نقش معلم نظارت بر کار آن هاست .در کلاس های چند پایه دانش آموزان می توانند خود و همسالان خود را با این شیوه ارزشیابی کنند،بدین صورت که به جای معلم بر چگونگی تکمیل جملات ناقص  توسط همسالان خود یا دانش آموزان پایه های دیگر نظارت کنند.باید توجه داشت که جملات تهیه شده باید در حد درک و فهم و توانایی دانش آموزان باشد.گاهی هم دانش آموزان را راهنمایی کنید تا خودشان جملات ناقص را تهیه کنند و در اختیار یکدیگر قرار دهند بدین طریق با تسلط و آگاهی بیشتری به ارزش یابی از یکدیگر می پردازند.مثال:

برای جلوگیری از آلودگی آب دریاها باید.......

بر روی رود ها سد می زنند زیرا........

برای صرفه جویی در مصرف آب می توان...............

من از آب.................

کشاورزی بر روی جلگه ها..............

برای حفظ پاکیزگی خود و محیط زندگی..........

وظیفه ی من در مدرسه...........

صرفه جویی سبب.............

حکومت در برابر مردم وظیف دارد.........

فهرست وارسی

فهرست وارسی(چک لیست)عبارت است از فهرستی از مفاهیم،مهارت ها،فرایند ها و یا نگرش های ویژه ای که شما در نظر دارید حضور یا عدم حضور آن را ثبت کنید.معلم مجموعه ی رفتار ها یا گام های عملی برای یک فعالیت و یا مراحلی که باید انجام گیرد را فهرست می کند و آن ها را به صورت عبارت ها یا جملات کوتاه اما واضح و قابل مشاهده آماده می کند.

معلم و گاهی هم دانش آموزی که نقش معلم را برعهده می گیرد نشانه های عملکرد مطلوب و مورد نظر نتیجه و یا فرایند هر فعالیت یادگیری را فهرست می کند سپس از دانش آموزان می خواهد تا نسبت به بودن یا نبودن آن ملاک یا ویژگی در اثرشان یا فعالیت هایشان اظهار نظر کنند.ویژگی مهم فهرست وارسی این است که از طریق آن به سادگی می توان مراحل انجام یک کار را یا تولید یک محصول را کنترل کرد.استفاده از فهرست وارسی،این فرصت را برای معلم فراهم می کند که در جریان آموزش و یادگیری،چگونگی و نحوه ی تحقق یافتن هدف های آموزشی را تعقیب کند و به سرعت به نقاط ضعف و قوت دانش آموزان پی ببرد.از این روش می توان برای مشاهده ی رفتار های فردی و گروهی دانش آموزان استفاده کرد .چنانچه معلم برای هریک از دانش آموزان ،فهرست های وارسی جداگانه ای تهیه کند به آسانی می تواند اطلاعات به دست آمده را با هم مقایسه نماید و به نقاط ضعف و قوت دانش آموزان پی ببرد،بدین طریق معلم میتواند برای اصلاح رفتار  فردی و گروهی دانش آموزان خود برنامه ریزی و اقدام کند.

خودسنجی و همکلاسی سنجی

خودسنجی عبارتست از ارزشیاب یفرد از عملکرد و فعالیت ها و کوشش اهی یادگیری خودش.همکلاس سنجی عبارتست از ارزشیابی دانش آموز از عملکرد و فعالیت های یادگیری هم کلاسی هایش .هدف اساسی این دو روش اینست که دانش آموز نسبت به یادگیری های خود و همکلاسانش احساس مسئولیت کند.ترکیب خودسنجی و همکلا سنجی با ارزشیبای معلم بر عملکرد یادگیرنده تأثیر مثبت می گذارد.بر این اساس بهتر است معلم بر هر دو روش نظارت داشته باشد و خود نیز از عملکرد دانش آموزان ،ارزشیابی به عمل آورد.در شیوه ی همکلاس سنجی یا همسال سنجی بهتر است دانش آموزان بیاموزند در مواردی که دوستان در پاسخ به پرسش ها و اجرای تکالیف مشکلی دارند،فوری پاسخ و روش درست را بیان نکنند و برای رسیدن به پاسخ درست فقط آن ها را راهنمایی کنند.

خودسنجی ایجاد فرصت و شرایطی توسط معلم است تا دانش آموزان بتوانند درباره ی میزان یادگیری خود به قضاوت و ارزیابی بپردازند.در کلاس های چندپایه خودارزیابی فرصت مناسبی جهت تشخیص نقاط ضعف و قوت دانش آموزان توسط خود می باشد.در ابتدا ممکن است دانش اموزان نتوانند خود را ارزیابی کنند.اما با راهنمایی معلم به تدریج یاد خواهند گرفت که چگونه خود را ارزیابی کنند.خودارزیابی سبب می شود دانش آموزان خود را بهتر بشناسند وقتی به نقاط ضعف و قوت خود پی ببرندتلاش می کنند تا نقاط ضعف خود را برطرف کرده و نقاط قوت خود را تقویت نمایند.

خوداد رزیبای،نوعی انتقاد به خود است؛پذیرش انتقاد به خود از پذیرفتن انتقاد دیگران راحت تر است .وقتی دانش آموزان یک پایه به خودارزیابی مشغول می شوند فرصتی برای معلم فراهم می شود تا به آموزش سایر پایه ها بپردازد.دانش آموزان تشویق می شوند خود معلم خود باشند.معلم کلا چند پایه باید خودسنجی و  سنجی را به دانش آموزان آموزش دهد،زیرا دانش آموزان بدون آموزش کافی نمی توانند به طور موفقیت آمیزی این دو روش را اجرا کنند.

قبل از اینکه دانش آموزان را تشویق کنید تا هم خود و هم دانش آموزان دیگر را مورد ارزشیابی قرار دهند آن ها را از نحوه ی اجرای این دو روش آگاه نمایید،همچنین به آن ها توضیح دهید که مهمترین نتیجه نمره ای نیست که به خود و دیگران می دهند بلکه تصمیمی است که به هنگام ارزشیابی اتخاذ می کنند.به جای آنکه ورقه ی تصحیح شده ی آن ها را مجدداً تصحیح کنید بهتر ایت بازخورد خود را درقبال کیفیت ارزشیابی آن ها از کارخودشان ارائه دهید و از آن ها بخواهید نحوه ی ارزیابی خود را براساس این بازخورد ،اصلاح کنند.

علاوه بر آن وقتی دانش آموزان سرگرم اصلاح همدیگر هستند در برخی از موارد خاص،در موارد خاص در قضاوت به ان ها کمک کنید و اطمینان حاصل نمایدد که تمام دانش آموزان،با این موارد ظریف آشنایی پیدا کنند.دانش آموزان را با محاسن این کار و نقش آن در فرایند یادگیری عمیق ،آشنا کنید در غیر اینصورت ممکن است احساس کنند که قصد دارید از انجام وظایف خود طفره بروید.

در همسال سنجی از همسالانی که برای پیشرفت همدیگر با هم کار کرده اند،سؤال کنید.آیا همسالان مختلف باید برای کار با دانش آموزانی که مشکل دارند،تعیین شوند؟علاوه بر سنجش نتایج یادگیری ویژه از قبیل دانش خواندن و حساب کردن ،ممکن است بخواهید مهارت و نگرش های زیر را مشاهده وارزیابی کنید:

1)گزارش کردن،روایت کردن،طراحی تصاویر،خواندن تصاویر،تکمیل نقشه و ...

2)گوش دادن،صحبت کردن و بیان عقاید.

3)بیان از طریق حرکات ایما و اشاره ،نوشتن خلاق و...

4)دلیل آوردن و ایجاد روابط منطقی

5)سؤال کردن از طریق بیان کنجکاوی،طرح پرسش ها.

6)تجزیه و تحلیل و استنباط کردن.

7)یادگیری از طریق انجام دادن.

8)بیان نگرانی و حساسیت نسبت به دانش آموزانی که ناموفق هستند یا انواع ناتوانی های مختلف را دارند.

9)نشان دادن همکاری از طریق گرفتن مسئولیت های جدید و مشاکت و کار کردن با هم.

صفحات 220-230

در اکثر کلاس های چندپایه یک تخته یا تابلو وجود دارد که مورد استفاده معلم و دانش آموزان قرار می گیرد. تخته سفید را می توان همان تخته سیاه قدیمی دانست که در آن به جای گچ از قلم های ماژیک استفاده می شودو امروزه تخته الکترونیکی که مستقیم به رایانه و و پروژکتور وصل میشود، میتوانند مطالبی را که بر روی آن نوشته می شود، به رایانه یا پرده نمایش منتقل کنند.

اورهد، مطالبی را که روی طلق شفاف کپی شده، بر روی پرده نمایش منتقل می کند. یکی از روش های نه چندان دور، نمایش اسلایدهای بود که با دوربین عکاسی تهیه میشد. در سالهای اخیر نرم افزارهای کمک آموزشی امکان امکان نمایش الکترونیکی را میسر کرده است. با وجود تمام پیشرفت هایی که در این زمینه صورت گرفته است، هنوز هم روش سنتی (تخته سیاه و سفید) به طور وسیعی استفاده می شود و این وسیله در کلاس های چندپایه رایج تر است.

اما نکته قابل تامل این است که وقتی بیش از یک پایه در کلاس درس معلم چندپایه قرار دارد چگونه از تخته سیاه استفاده کند که همه ی پایه ها به شکل خاصی از آن استفاده کنند؟ نگارنده با توجه به تامل و هم اندیشی در کارگاه های متعددی که با تعداد زیادی از معلمان چندپایهداشته است، روش های زیر را چهت استفاده مطلوب معلمان چندپایه پیشنهاد می کند:

اگر یک تخته دارید و امکان تهیه ی بیش از یک تخته را دارید و بیش از دو پایه در کلاس دارید، ان را به دو قسمت تقسیم کنید، قسمت پایین تخته را به دانش آموزان پایه اول و دوم اختصاص دهید، زیرا قد آن ها کوتاه است و نمی توانند از قسمت بالای تخته استفاده کنند و قسمت بالای آن را به دانش آموزان سابر پایه ها  و هر قسمت را به یک پایه اختصاص دهید. با این حال استفاده همزمان چندپایه از یک تخته سبب بی نظمی در کلاس درس می شود.

 از دفتر دانش آموزان می توان به عنوان تخته سیاه استفاده کرد، زیرا در اکثر این کلاس ها تعداد دانش آموزان هر پایه محدود است. استفاده از دفتر به جای تخته ، روش سودمندی برای آموزش انفرادی دانش آموزان است.

اگر قرار است معلم مسئله ای را یادداشت کند یا رئوس مطالب را بنویسد و آن ها را توضیح دهد، میتواند این کار را به جای تخته یا تابلو در دفتر دانش آموزان انجام دهد. اگر تعداد دانش اموزان هر پایه بیش از یک نفر باشد باید هر بار از دفتر یکی از آن ها استفاده کرد. نوشتن مطالب در دفتر خصوصی دانش آموزان یک رابطه عمیق عاطفی بین معلم و دانش آموزان ایجاد می کند و آموزش از حالت رسمی خارج می شود و رابطه صمیمانه برقرار می شود، بدین طریق یادگیری آسان تر و عمیق تر میشود.

3)اگر تخته شما متحرک است هر دو طرف آن را رنگ کنید و در وسط کلاس به گونه ای نصب کنید که دانش آموزان پایه های مختلف بتوانند در هر دو طرف آن قرار بگیرند. یک قسمت آن را به تدریس خود برای هر پایه اختصاص دهید و قسمت دیگر را به پایه های دیگر بدهید، سپس با ارائه س فعالیت ها و تکالیف هدفمند به دانش آموزا،  آن ها را تشویق کنید تا فعالیت ها و مسائل خود را روی تخته به ونه ای انجام دهند که برای پایه های دیگر مزاحمت ایجاد نکنند.

4) در هر جلسه و در هر درس، همه ی پایه ها به تخته نیاز ندارند بنابراین اگر فقط یک تخته دارید و امکان تهیه ی تخته ی دیگر برایتان فراهم نیست، به گونه ای برنامه ریزی کنید تا در هر جلسه دروسی را در برنامه درسی پایه ها قرار دهیدکه همزمان همه ی آن ها به استفاده از تخته نیاز داشته باشند.

5)وقتی که به یک پایه تدریس می کنید در کنار مدرسه که اغلب خاک نرم یا ماسه وجود دارد، یک مستطیل بزرگ رسم کنید و از دانش آموزان به خصوص پایهه های اول و دوم بخواهید تا مسایل خود را با انگشتان دستخود، روی خاک نرم یا ماسه انجام دهند. بدین صورت می توان از خاک نرم یا ماسه به عنوان تخته استفاده کرد.

6) اگر در کلاس شما یا حتی خانه های روستایی، سرامیک وجود داشته باشد، میتوان از آن به عنوان تخته وایتبرد استفاده کرد و ازبچه ها بخواهیدتا از ماژیک مخصوص استفاده کنند و تکالیف یا مسائل خود را روی سرامیک انجام دهند زیرامطالبی که روی سرامیک نوشته می شود، به راحتی قابل پاک کردن است.

7) برخی از کلاس های چندپایه در چادر یا فضاهای باز برگزار میشوند. در ایم مدارس معلم می تواند یک یا دو متر سفره بر چادر نصب نماید و با ماژیک وایترد روی سفره به جای تخته سیاه استفاده کند. حتی میتوان سفره را روی قسمت درونی چادر نصب کرد.

8)می توان از پوستر یا لوح های بزرگ روغنی، که اغلب پوسترهای تبلیغاتی هستند، به جای تخته استفاده کرد و با ماژیک وایتبرد بر روی آن نوشت.

9) در دو طرف دیوار کلاس و یا حتی کف کلاس با گچ یا ماژیک یک مستطیل رسم کنید، سپس ان را رنگ کند و به جای تخته ، خود و دانش اموزان استفاده کنید

به هر حال وقتی  میخواهید با استفاده از تخته تدریس کنید، به شکل زیر عمل کنید:

موضوع را با یک جمله یا مفهوم که همان مفهوم  کلیدی و اساسی درس مس باشد، در قسمت بالای تخته بنویسید تا توجه دانش اموزان را به در س جذب کنید. هنگام نوشتن مطالب بر روی تابلو از سمت راست شروع به نوشتن کنید و همراه کلمات و جملات به سمت چپ تابلو حرکت کنید. کلاس را طوری بچینید که بتوانیدحتی ضمن نوشتن روی تخته، ارتباط چشمی خود را با دانش اموزان حفظ کنید. خوش خط و خوانا از سمت راست به چپ بنویسید تا جلو دید دانش آموزان را نگیرید.

مطالب را آرام و گاه با صدای بلند تکرار کنید تا همزمان حی شنواییی و بینایی دانش آموزان تقویت شود. تابلو را شلوغ نکنید، به عبارت دیگر مطالب زیادی را بر روی تابلو ننویسید، بلکه مطالب را مرحله به مرحله ، ضمن بحث، روی تابلو بنویسید. وقتی تدریس مطلبی را تمام کردید بلافاصله تخته را پاک کنید و مطالب جدید را بنویسید. اگر از تابلو گچی استفاده می کنید بهتر است برای پاک کردن تخته پاک کن ا از بالا به پایین روی تابلو بکشید. در پایان کلاس تابلو را پاک کنید. بدین طریق تابلو را برای خودیا دانش آموزان در ساعت بعد آماده می کنید.

10) تابلوی پارچه ای تهیه کنید، قبل از ورود به کلاس، مطالب درس را روی کاغذ A4 با خط بزرگ بنویسید و روی تابلوهای پارچه ای نصب کنید و به این طریق توجه دانش آموزان را به آن ها جلب کنید و تدریس خود را ادامه دهید. وقتی تدریس مطلبی را تمام کردید، کاغذ را بردارید و کاغذ بعدی را که حاوی اطلاعات بعدی است روی تابلو نصب کنید.

11) بر روی میز دانش آموزان پلاستیک قرار دهید و هنگام تدریس با ماژیک وایتبرد روی آن بنویسید از دانش آموزان بخواهید تا تمرین ها و تکالیف خود را روی آن بنویسند. بدین طریق از پلاستیک به جای تخته استفاده می کنید.

استفاده از تلفن همراه

توجیه یادگیری با استفاده از تلفن همراه از قانون آموزش از راه دور گرفته شده است. در حقیقت انقلاب در حوزه یادگیری وآموزش به مرور زمان به صورت خطی از راه دور حرکت و به سمت یتدگیری الکترونیکی و در آخر به یادگیری از طریق موبایل ختم می شود. یادگیری از طریق تلفن همراه به طور یقین بر تحرک یادگیرنده توجه دارد . یادگیرنده قادر است همیشه و همه جا درگیر فعالیت های آموزشی باشد. آموزش از طریق تلفن همراه امروزهبه عنوان مکمل یادگیری الکترونیکی و یادگیری سنتی قابل استفاده است ولی در آینده می تواند موجب غنی تر کردن تجربه های یادگیری شود.

معلم کلاس های چندپایه می تواند از طریق تبفن همراه با اینترنت ارتباط برقرار نماید و اطلاعات مورد علاقه خود را از این طریق به دست ۀورد. علاوه بر آن از طریق تلفن همراه با اینترنت می تواند با اوضاع جوی ، اخبار روزانه، نتایج مسابقات ورزشی و نظایر آن ها اطلاع یابد. می تواند بازی های مختلف و برنامه های آموزشی مختلف را بر روی تلفن همراه خود نصب کند و در صورت لزوم از آن ها استفاده نماید. در برخی از کلاس های چندپایه، شش پایه وجود دارد که آگاهی از تدریس دروس مختلف در همه ی پایه ها برای یک معلم مشکل است. برای رفع این مشکل میتواند روش های تدریس هر درس در هر پایه را روی تلفن همراه  خود قرار داده و از آن ها استفاده کند. بدین طریق تلفن همراه برای او همانند حضور در کلاس های تربیت معلم می شود.

پس این وسیله علاوه بر اینکه  یک وسیله ارتباطی در جامعه ی امروز است، میتوان در کلاس درس به عنوان یک رسانه آموزشی از آن استفاده نمود.  اگر در مدرسه یا محیط اطراف آن تلویزیون وجود داشته باشد می توان فیلم آموزشی مورد نظر را  روی گوشی همراه قرار داده و با وصل کردن به تلویزیون برای دانش آموزان  نمایش داد. در مناطق مختلف به خصوص مناطق دور افتاده میتوان از این وسیله برای نمایش فیلم ، روخوانی و روان خوانی قرآن و... استفاده کرد. گاهی هم جهت تشویق دانش آموزان  از فعالیت های آن ها از فعالیت های فرهنگی و و رزشی آنان فیلم کوتاهی تهیه کنید و برای آن ها نمایش دهید. استفاده درست و به جا از تلفن همراهدر کلاس درس سبب بهبود بهبود فعالیت های یاددهی یادگیری و شوق و انگیزه تحصیلی بیشتری را در دانشس آموزان ایجاد میکند.

بسته های آموزشی

بسته ی آموزشی مدرسه در یک جعبه توسط یونیسف از اواسط 19990 استفاده شده است. این بسته ی آموزشی پاسخ مناسبی است که یونیسف در مواقع اضطراری در بسیاری از موقعیت های برگشت به مدرسه در سراسر جهان پیشنهاد می کند. این بسته آموزشی ملزومات و مواد آموزشی را برای یک معلم و 40 دانش آموز فراهم می کند.

هدف از این بست ی آموزشی اطمینان یافتن از ادامه تحصیل کودکان تا 72 ساعت در یک وضعیت اضطراری است. علاوه بر لوازم اساسی مدرسه کتاب کار، مداد، پاک کن و قیچی همچنین ساعت های چوبی آموزش ، مکعب های چوبی برای شمارش، رادیو و مجموعه ای از پوسترهای چندلایه (حروف الفبا، ضرب و جدول اعداد) محصولات محلی مانند کتاب به زبان های محلی، اسباب بازی، بازی ها و آلات موسیقی محلی است. این بسته آموزشی در یک جعبه آلومینیومی قفل شده عرضه می شود.  درب هایی داردکه با رنگ خاص  پوشش داده شده و میتواند دوبرابر یک تخته سیاه شود. نوع دیگر بسته ی آموزشی بدون جعبه فلزی با قابلیت قفل در یک کارتن هم موجود است.موراآموزان

موضوع : انواع بازی ها در کلاس های چند پایه

تعریف بازی :

هر نوع ورزش یا فعالیتی که توسط کودکان به منظور تفریح و تفنن انجام گیرد، بازی نامیده می شود.

شروع بازی را می توان به گذشته های دور، حتی از بدو پیدایش انسان نسبت داد. در حقیقت بازی جزئی از زندگی انسان از بدو تولد تا زمان مرگ است. انسان از نظر فیزیولوژیکی نیاز به جنبش و حرکت دارد و بازی جزء مهم این جنبش و حرکت است. انسان برای رشد ذهنی و اجتماعی خود نیاز به تفکر دارد و بازی خمیرمایه تفکر است.

در ابتدا بازیچه بشر، مواد و اشیاء خام و طبیعی به دست آمده از طبیعت بود. قطعه ای سنگ، به دست گرفتن آن، حرکت دادن آن و سرانجام غلتاندن یا پرتاب آن همه نوعی بازی محسوب می شد.

رشد ذهنی یا اجتماعی انسان و تسلط پیش رونده او بر طبیعت، امکان دست کاری در اشیاء طبیعی را به وجود آورد و از این زمان اشیاء به خواست انسان تغییر شکل دادند تا بتوانند اندیشه او را در شکل دهی به بازی غنای بیشتری بخشند و روح او را راضی تر گردانند. از این زمان ها آثاری در دست است. حجاری های روی دیواره غارها و تشابه آن ها با مواد مورد نیاز بازی به برداشت مـا از قـدمـت بازی ارزشی بیشتر خواهد بخشید.

برخلاف نظریات گذشتگان که بازی را تنها وسیله ای برای صرف انرژی مازاد بدن می دانستند، کودکان به هنگام بازی بخشی از نیروی فکری و بدنی خود را به کار می گیرند و بازی را بخشی از زندگی عادی خویش به حساب می آورند، ولی نباید فراموش کرد که در این نوع فعالیت ها کودک به هیچ وجه خود را مجبور به انجام آن احساس نمی کند و از آن لذت می برد. (سایت فکرنو)

 

در فرهنگ نامه و بستر بازی به صورت های ذیل تعریف شده است:

الف) حرکت، جنبش و فعالیت به مثابه حرکت عضلات.

ب) آزادی یا محدوده ای برای حرکت یا جنبش.

ج) فعالیت یا تمرین برای سرگرمی، تفریح یا ورزش.

بازی، عمده ترین شکل فعالیت کودک و مناسب ترین آن برای بروز و رشد استعداد ایجادگری او به شمار می رود. بازی در کودک تحول ایجاد می کند. بازی نقش بزرگی در زندگی و رشد کودک دارد. ضمن بازی بسیاری از خصوصیات مثبت آنان پرورش می یابد. اخذ نتایج تربیتی مطلوب از بازی به میزان زیادی وابسته به کاردانی مربی و آموزگار، آشنایی او با حیات و خصوصیات سنی و خود ویژگی های خردسالان، رهبری صحیح و مطابق با اسلوب بازی های گوناگونست.

تأمین خوشبختی کودکان، وظیفه ای مقدس و شریف برای انجام این وظیفه است. برای این کار باید قبل از هرچیز در دبستان ها، همه گونه شرایط رشد و پرورش کودک فراهم شود، باید کودکان را گرامی داشت، به آن ها توجه کامل کرد، عاقلانه و ماهرانه در تعلیم و تربیتشان کوشید .(سایت تبیان )

بازی های برون کلاسی :

1- نام بازی: گرگم و بره می برم

اهداف کلی: سرعت در انجام عمل ها و عکس العمل ها، رشد جسمانی و اجتماعی

تعداد بازیکن: 8 الی 15 نفر

سن بازیکنان: 7 الی 12 ساله

ابزار لازم: ندارد

محوطه بازی: مکانی مانند حیاط مدرسه

شرح بازی: ابتدا بازیکنان، دور هم جمع شده و از میان خود یکی را به عنوان گرگ و یکی را به عنوان گوسفند تعیین می کنند. بقیه به عنوان بره .پشت سر گوسفند، در حالی که دو دستی از کمر یکدیگر گرفته اند، تشکیل یک ستون مرتب را می دهند. گرگ در مقابل گوسفند، به طور روبرو، ایستاده است. بازی با خواندن عبارت زیر، تؤام با انجام حرکات موزون مربوط به عبارت اجرا می شود

بره ها: ننه من گرسنمه (هماهنگ و همصدا)

گوسفند: صدا نکن، گرگ اومده (با حالت هیس!)

گرگ: گرگم و بره می برم (با دستهای باز)

گوسفند: تا جون دارم نمیذارم (با زدن دست بر سینه)

گرگ: چنگال من تیزتره (با پنجه کردن دست ها)

گوسفند: دنبه ی من لذیذتره (با لرزاندن دستها)

گرگ: بابام میگه دنبه بیار (با اشاره به پشت)

گوسفند: دنبه ندم چی می کنی؟ (با دستهای گره کرده؟)

گرگ: خورد و خمیرت می کنم                   دنبه به جونت می کنم....

جست و خیز کنان جواب می دهد و حمله را شروع می کند، در این حال گوسفند جان خود و بره هایش را در خطر می بیند، دستهایش را به شکل صلیب باز کرده و با حرکت به چپ و راست که عنوان دفاع را دارد، بدون اینکه گرگ را بگیرد از بره هایش محافظت می کند و می گوید: خونه ی خاله کدوم وره؟

و همچنین تمامی بره ها برای حفظ ردیف ستون به تبعیت از او، در حالی که پشتا پشت به این سوی و آن سوی می روند جواب می دهند؛ خونه ی خاله از این وره، از این وره و از اون وره ... از اون وره ... و گرگ همچنان سعی در گرفتن لااقل یکی از بره ها دارد، و مشخص است بره ای که تنبلی کند و از ستون خارج شود، با لمس دست گرگ، به دام می افتد و اسیر می شود و در کنار محوطه بازی را تماشا می کند، دوباره بازی با عبارت: ننه من گرسنمه شروع و تا اسیر شدن یکی از بره ها ادامه می یابد و همین طور بازی تکرار می شود تا تمامی بره ها اسیر شوند و یک دور بازی تمام شود، در دور بعدی جای و نقش گرگ و گوسفند عوض می شود.

2- نام بازی: طناب کشی

اهداف کلی: رشد اجتماعی کودک، پرورش ماهیچه ها، افزایش نیروی استقامت

اهداف جزئی: ایجاد زمینه برای تلاش و رقابت سالم

تعداد بازیکن: 6 الی 8 نفر

سن بازیکنان: 7 الی 13 ساله

ابزار لازم: یک رشته طناب به طول 3 متر و یک قطعه گچ

محوطه بازی: هوای آزاد

شرح بازی: در این بازی کودکان هم سن و سال، به دو گروه مساوی تقسیم می شوند و به صورت دو گروه ستونی روبروی هم قرار می گیرند (بهتر است نفرات اول قدری قوی تر باشند) .خط وسط به وسیله ی گچ مشخص می شود. دو گروه از طناب می گیرند و با سوت مربی یا معلم ورزش شروع به کشیدن طناب به طرف خود می کنند. در این بازی گروهی برنده می باشد که طناب را آنقدر کشیده باشند که نفر اول گروه مقابل، از خط وسط گذشته باشد.

3- نام بازی:  گرگم به هوا

اهداف کلی: پرورش روحیه ایثار، تعاون و نوعدوستی و استقامت

اهداف جزئی: بهبود عمل ها و عکس العمل ها

تعداد بازیکن: 10 الی 30 نفر

سن بازیکنان: 7 الی 13 ساله

ابزار لازم: ندارد

محوطه بازی: 30 × 20 متر

شرح بازی: ابتدا بازیکنان در محل بازی جمع می شوند و یکی از آنها به قید قرعه با عنوان گرگ معرفی می شود. او تلاش می کند سایر بازیکنان را که در محوطه بازی پراکنده هستند تعقیب و از پشت با دست لمس کند. البته بچه ها موقعی از دست گرگ در امان هستند که:

1- در جای بلندتری نسبت به گرگ بایستند (گرگم به هوا)

2- و یا دو نفری، دست یکدیگر را گرفته باشند، یعنی هنگامی که یکی از آنها تحت تعقیب گرگ قرار گرفته و در گوشه ای از زمین به خطر افتاده، یکی از دوستانش می تواند با استقبال خطر به سویش برود و به او کمک کند (برادر کمکم کن). پس چنانچه فردی توسط گرگ لمس و یا از خط محدوده خارج شد بنابر نظر مربی یا معلم ورزش یا برکنار می گردد و یا به جای گرگ انجام وظیفه می نماید و اگر دو بازیکن همواره در کنار هم باشند از سوی مربی اخطار می گیرند.

وقتی گرگ، یکی از آنها را لمس کرد و یا زد، آن بازیکن، دستش را روی ناحیه لمس شده می گذارد و در معیت گرگ اصلی به شکار سایرین می پردازد.در ادامه بازی است که بر تعداد گرگها افزوده می شود و بازی تا آخرین نفر ادامه می یابد و فردی که بتواند از این مهلکه جان سالم بدر ببرد، برنده مسابقه است.

4- نام بازی : بشین و پاشو

اهداف کلی: تقویت عضلات پا

اهداف جزئی: تمرکز حواس و بهبود سرعت عمل ها

تعداد بازیکن: به تعداد افراد داوطلب

سن بازیکنان: 6 الی 13 ساله

ابزار لازم: ندارد

محوطه بازی: 10 × 10 متر

شرح بازی: بازیکنان در محوطه نزدیک به هم می ایستند.

مربی کلماتی مانند : بشین ، پاشو ، نشین ، پانشو را ادا می کند و آنها موظف به اجراءِ حرکات مربوطه هستند .

تأخیر و اشتباه در اجراء به منزله ی خطاست و بازیکن خاطی خود به خود از بازی خارج می شود . لازم به ذکر است که لفظ « نشین » مفهوم « پاشو یا ایستاده بمان » را و لفظ « پا نشو » مفهوم « بشین یا نشسته بمان » را می رساند.

نتیجه بازی: هماهنگی و تطبیق رفتاری را با یک گروه اجتماعی ایجاد نموده و کودک با انجام این گونه بازیها همیشه سعی در تقلیل خطاها دارد. (www.sporthome.com)

 

بازی های کلاسی  :

 با آمدن فصل سرما در مدارسی که سالن ورزشی موجود نیست زنگ ورزش به کلاس یا نماز خانه منتقل می شود برای استفاده همکاران ابتدایی تعداد بازی کلاس جمع آوری کرده ام امیدوارم مورد استفاده قرار گیرد.

 

1- نام بازی: دوچرخه سواری

 اهداف پرورشی: استقامت و بردباری و تقویت عضلات ران و شکم و کتف.

ابزارلازم: میزهای کلاس

سن بازیکنان : 9تا 13 سال

شکل بندی:دلخواه

شرح بازی: تعدادی از دانش آموزان در فواصل بین میزهای کلاس قرار می گیرند و پس از فرمان مربی دست خود را بر روی طرفین دو میز کناری می گذارند و پاها را از زمین باند کرده و حرکتی شبیه پا زدن دوچرخه سوار را تقلید می نمایند. دربین افراد مزبور شخصی که استقامت و بردباری بیشتری از خود نشان دهد و از سایر افراد بیشتر پا بزند برنده خواهد بود . بازی دوچرخه سوار را می توان در گروههای مختلف اجرا کرد و نفر نهایی کلاس را از طریق رقابت بین نفرات اول گروهها مشخص کرد .

2- نام بازی: قایق بادی

اهداف پرورشی: استقامت و افزایش حجم دستگاه تنفسی

ابزارلازم:قایق کاغذی یاتوپ پینگ پنگ یاهرشی دیگر

سن بازیکنان: 8تا 18 سال

شکل بندی:به شکل اطراف میز

شرح بازی: مربی بر روی میز تحریر یک قایق کاغذی قرار می دهد و از دانش آموزانی که پیرامون آن قرار گرفته اند می خواهد که با فوت کردن قایق را بسوی منطقه دیگران برانند. دانش آموزان همزمان با اینکه قایق را از خود دورمی کنند ضمنا مانع از آن می شوند که از منطقه آنها به پایین سقوط کند. سقوط قایق از هرمنطقه منجر به خارج شدن شخص مربوطه می گردد. بازی به همین ترتیب ادامه پیدا می کند تا نفر نهایی هرگروه مشخص گردد. با رقابت بین نفرات اول گروهها بازیکن ممتاز کلاس شناخته خواهد شد. مربی می تواند به جای استفاده از قایق کاغذی از اشیای دیگری مانند توپ پینگ پنگ استفاده کند

3- نام بازی: انداختن توپ به سبد

هدف: دقت وتمر کزحواس ، هماهنگی چشم بادست

ابزارلازم : به تعدا گروه ها سبد وتوپ یاحلقه پلاستیکی

سن بازیکنان: 7تا 18 سال

شکل بندی:به صورت خطی

شرح بازی:دانش آموزان بصورت گروههای چهار یا شش نفر تقسیم میکنیم .درکنار دیوار دو عدد سبد قرار داده از گروهها می خواهیم که توپ ها را داخل سبد بیندازند. هرگروهی که بیشترین توپ را داخل سبد بیندازد تشویق وبرنده محسوب می شود . بعد گروههای بعدی به همان صورت باز ی را ادامه می دهند.

نمی توان به جای انداختن توپ ازحلقه پلاستیکی هم استفاده کردبه این صورت که حلقه هابه داخل یک میله انداخته شوند.

4-نام بازی : بلند شدن و نشستن

هدف:تقویت قدرت شناخت وسرعت عکس العمل

ابزارلازم: ماژیک یاهرشی دیگر

سن بازیکنان: 8تا 18 سال

شکل بندی:دلخواه

شرح بازی : به بچه ها گفتم هر وقت شنیدید یک، دست راستتون رو بلند کنید، با شنیدن عدد دو، دست چپتون رو بلند کنید، با شنیدن عدد سه، بلند بشوید و با شنیدن عدد چهار بشینیدکه گه گداری که حواسشون نبود و یا این که ناخودآگاه بعضی ها از جاشون بلند می شوند، این بازی رو اجرا می کنند و بچه ها هم به همدیگه تذکر می دهند که عدد ها رو اشتباه نکنید (چون بین دو ردیف مسابقه می گذریم که کدوم ردیف دیر تر دچار اشتباه میشه.) این از بازی اول بازی دیگری که در بخش نشستن و بلند شدن قرار می گیرد و به صورت رقابتی اجرا گردد، نشستن و بلند شدن با نگاه کردن به ماژیک هستدو ماژیک، یکی در دست راست (آبی) و دیگری در دست چپ(قرمز) گرفتم و به بچه ها گفتم اگه سر ماژیک دست راست رو بلند کردم دستهاتون رو ببرید بالا و اگه سر ماژیک دست راست(آبی) رو پایین آوردم دست هاتون رو بیارید پایین و اگه سر ماژیک دست چپ (قرمز) رو بالا بردم، خودتون بلند بشید و اگه پایین آوردم، بشینیدضمن این که اگه هر دو ماژیک بلند بودند، بچه ها هم باید دستشون رو بالا می گرفتند و هم خودشون در حالت ایستاده باقی می موندند و در این بین در هر ردیف بعضی از بچه ها که دچار اشتباه می شدند و نوعی نشاط در کلاس حاکم می شد

5- نام بازی: این کار را بکن این کار را نکن

اهداف پرورشی : دقت و هوشیاری و تبعیت از سخنان مربی و بهبود عکس العمل

شرح بازی : در حالیکه دانش آموزان در جای خود نشسته اند معلم یک سری نرمشهای سرعتی ارائه داده و پی در پی الفاظ «این کار را بکن » و یا «این کار را نکن» را بر زبان می آورد. دانش آموزان در زمانیکه لفظ «این کار را بکن» را می شنوند باید از مربی تبعیت کنند و زمانیکه «این کار را نکن» را می شنوند نیاید حرکت را اجرا کنند. در غیر این صورت از بازی خارج می شوند .

6 - نام بازی: رد کردن کیف امدادی

اهداف پرورشی : همکاری و تعاون ، حس رقابت و بهبود سرعت

ابزارلازم:شنی یاکیفی بزرگ توپ مدیسینبال ویاکیسه  

سن بازیکنان :محدودیت سنی ندارد.

شکل بندی:به صورت نیمکت های کلاس

شرح بازی: دانش آموزان را به تعداد ردیف نیمکتهای کلاس به چند گروه مساوی تقسیم می کنیم . توپی نسبتا سنگین (مدیسنبال) کیفی بزرگ و یا کیسه ای شنی را به اولین نفرات هرگروه داده و از آنها میخواهیم که با رد کردن شئ مزبور به افراد گروه خود بازی را بصورت امدادی شروع کنند . گروهی که توپ را سریعتر به آخرین نفر خود را برساند یک امتیاز خواهد گرفت . تیمی که در مدت زمان کمتری مجموع امتیازاتش به حد مشخصی برساند به عنوان گروه برنده شناخته خواهد شد .

7-نام بازی : رد کردن کلاه

اهداف پرورشی : دقت و هوشیاری و بهبود سرعت

ابزارلازم:کلاه یاهرشی دیگرمثل شال گردن

سن بازیکنان:محدودیت سنی ندارد.

شکل بندی:به صورت نیمکت های کلاس یابه دلخواه معلم به صورت ایستاده

شرح بازی: مربی کلاهی را بر سر اولین نفر ردیف جلویی کلاس قرار می دهد و از او می خواهد که پس از شروع بازی کلاه را بر سر شخص کناری قرار دهد و ...  پس از گذشتن وقت مشخصی (مثلا 20ثانیه) کلاه بر سر هر بازیکنی باشد او از بازی خارج می شود بازی تا مشخص شدن نفر نهایی ادامه دارد. مربی میتواند به جای اخراج بازیکن از او بخواهد که مثلا 10 شنای پرس انجام دهد.

۸-نام بازی: بچه های گمشده

اهداف پرورشی: دقت و هوشیاری و پرورش تفکر در دانش آموزان

شرح بازی: یکی از دانش آموزان از کلاس خارج می شود و مربی جای چندنفر را تعویض می کند. سپس شخص مزبور به داخل کلاس خوانده می شود تا تغییرات ایجاد شده را دریابد و هریک از دانش آموزان را به محل خود راهنمایی کند. در شکل پیچیده تر بازی مربی تغییراتی در محل اشیا موجود در کلاس و یا لباس بازیکنان و ... ایجاد می کند.

۹-نام بازی:کی صندلی داره

هدف:تقویت چابکی وتمرکزوسرعت عکس العمل

ابزارلازم:تعدادی صندلی

سن بازیکنان: 7تا 18 سال     

شکل بندی:دایره وار

شرح بازی: دراین بازی نیمکت یاصندلی های کلاس رابه شکل دایره نزدیک هم می چینیم. تعداد دانش آموزان رابه گونه ای انتخاب میکنیم که یک نفربیشترازتعداد صندلی ها باشد.باصدای دست یاگفتن کلمه شروع دانش آموزان شروع به دویدن به دورصندل ی هامی کنندزمانی که صدای دست مجددمعلم شنیده شد دانش آموزان باید سریع روی صندلیها بنشینند هرکس که بدون صندلی بماندازدورمسابقه خارج می شود.باخارج شدن هرفردازدورمسابقه یکی ازصندلی هاهم کم می شودتاجایی که تعدادصندل ی هابه ی ک عددبرسدکه دراین صورت هرکس زودترروی آن صندلی بنشیندبرنده بازی خواهدبود. نکته:برای سخت ترکردن بازی میتوان تعداددانش آموزان را 2یا 3نفربیشترازتعدادصندلی هادرنظرگرفت.

10-نام بازی : خط روی خط

هدف:تقویت قدرت انفجاری عضلات پشت ساق پا

ابزارلازم:گچ ؛سوت

سن بازیکنان :7 تا 18 سال

شکل بندی:به صورت خطی

معلم در کلاس با گچ یک خط راست می کشد وازدانش آموزان می خواهد در یک صف کنار یکدیگر بایستند . بعد پایین خط و بالای خط و روی خط را برای آنها مشخص می کند . پس از آن به دانش آموزان می گوید اگر یک بار صدای سوت را شنیدید همه به صورت جفت پاروی خط بپرید ، اگر دوبار صدای سوت را شنیدید بالای خط و اگر سه بار صدا ی سوت را شنیدید ، همه پایین خط بپرید. در دفعات اول معلم یک سوت م ی زند و خودش می گوید روی خط . دو سوت می زند و می گوید بالای خط و ... پس از چند بار تمرین معلم فقط سوت می زند و بچه ها باید عمل کنند . در مرحله ی آخر بازی معلم سوت ها را به صورت های نامرتب به صدا در می آورد و دانش آموزان باید عمل کنند.نکته:برای ایجادتنوع دربازی می توان حرکت جهش رابه صورت لی لی هم انجام داد.

11-نام بازی : حلقه و شانس

هدف: تقویت فاکتورهای آمادگی جسمانی افزایش دامنه حرکتی مفصل مچ دست-ایجادنشاط وهیجان

ابزارلازم: گچ ’ توپ پینگ پنگ ’ دانش آموزان

سن بازیکنان: 7تا 13 سال

شکل بندی:به صورت گروه های چندنفری

شرح بازی : با استفاده از گچ 5 دایره روی زمین می کشیم . به طوری که دایره ها روی یک خط مستقیم بگیرد و فاصله های بین آن ها 20 سانتیمتر باشد . عددها را با اختلاف 5 تا فاصله می نویسیم .سپس دانش آموزان را در گروه های 4 نفری تقسیم می کنیم و به ترتیب از هر گروه می خواهیم تا در فاصله ی یک متری پشت حلقه اول قرار بگیرد . بعد توپ را به او می دهیم و او آن را بدون حرکت تمام دست و فقط با حرکت مچ دست درون یکی از دایره ها می اندازد درون هردایره یک قرعه قرارمی دهیم که قرعه هامی توانندبنابه خواست معلم چندحرکت ورزشی یاانجام شیرین کاری باشد. پس از محاسبه ی امتیازها توسط یکی از اعضای گروه هر گروهی که بالاترین امتیاز را کسب کرده باشد برنده است (www.robattb.blogfa.com) .

12-نام بازی : زود جواب بده

هدف : پرورش دقت ، سرعت انتقال و افزایش معلومات عمومی

کلاس : دوم تا ششم

تعداد : همه ی کلاس در دو گروه یا بیشتر

وسیله : -

شکل بندی نشسته سرجای خود

شرح بازی : مربی در جلوی هر دو گروه ایستاده ، توضیح می دهد که هر گروه باید در عرض پنج شماره جواب بدهد وگر نه امتیازی کسب نخواهد کرد . بعد از این توضیح بازی را شروع می کند . بدین ترتیب که از گروه اول می خواهد که در عرض پنج شماره شهری را نام ببرد که مثلا با حرف ب شروع شود و بلافاصله شروع به شمارش کرده ، می گوید1 ، 2 ، 3 ، 4، 5 ، گروه مزبور باید در این فاصله باید بتواند بگوید ، مثلا بهشهر ، که در این صورت گروه دارای یک امتیاز می گردد که روی تخته نوشته می شود بعد نوبت گروه دوم می رسد . بازی تا پایان وقت معین ادامه می یابد . در آخر وقت گروهی که دارای امتیاز بیشتری است ، برنده محسوب می گردد . مربی برای احتراز از تبعیض ، از هر دو گروه سوال مشابهی بنماید .

13-به من زود بگو روی میز چی بود

هدف : پرورش دقت و سرعت انتقال

کلاس : دوم تا ششم

تعداد : همه ی کلاس

وسیله : مداد و کاغذ

شکل بندی : نشسته سر جای خود

شرح بازی : مربی قبلا اشیایی مثل ناخن گیر ، مداد ، پاککن ، زنجیر ، ساعت و چیزهای کم حجم دیگر را بر روی میز چیده و روی آن ها را می پوشاند . بعد توضیحات لازم و جلب توجه آن ها ، روپوش اشیا را بر می دارد و اجازه می دهد که بچه ها به مدت 10تا 15 ثانیه به اشیا نگاه کنند بعد از اتمام وقت معین ، مربی بلافاصله روی آن ها را پوشانده و از بچه ها می خواهد که در عرض یک دقیقه نام اشیایی را که دیده و به خاطر سپرده اند روی کاغذ یادداشت کنند . بعد از پایان وقت داده شده مربی می گوید بس یا ایست . بچه ها باید کاغذ های خود را بالا نگاه دارند. بعد از جمع آوری و شمارش ، مربی اسم نفری را که از همه بیشتر نوشته است اعلام و مورد تشویق قرار دهد این بازی در پنج نوبت انجام می گیرد . به نفری مکه بتواند در مجموع سه نوبت از پنج نوبت برنده شود جایزه ای تعلق می گیرد .

14- نام بازی : امداد بیشتر نویسی

هدف : پرورش دقت ، سرعت انتقال و افزایش معلومات عمومی

کلاس :دوم تا ششم

تعداد : همه ی گروه در دو کلاس یا بیشتر

وسیله : مداد و کاغذ به تعداد افراد

شکل بندی : نشسته سر جای خود

شرح بازی : گروه بندی به صورتی انجام می شود که در هر گروه دانش آموزان پایه های مختلف حضور داشته باشند سپس مربی از گروهها می خواهد که در وقت معین مثلا سی ثانیه یا بیشتر ، نام شهرها ، حیوانات ، افراد و یا اشیای دیگری را که با که با حرف مشخصی مثلا با (م)شروع می شود بنویسند . با فرمان مربی رقابت شروع و پس از پایان وقت تعیین شده و شنیدن کلمه ایست معلم ، هیچ کس حق نوشتن نخواهد داشت ( همه باید کاغذ هایشان را در هوا نگه دارند ) . مربی پاسخ خا را جمع کرده و به هر پاسخ صحیح یک امتیاز می دهد . بازی در پنج نوبت انجام می گیرد . گروهی که در جمع پنج نوبت امتیاز بیشتری کسب نماید برنده محسوب خواهد شد .( دکتر محرم آقازاده و رخساره فضلی ، راهنمای آموزش در کلاس های چند پایه)

بازی های پنج دقیقه ای در کلاس :

بازی های کوتاه و به قول معروف پنج دقیقه ای، راه های مناسبی برای شروع یا خاتمه یک درس می باشند. با انجام آنها در آغاز کلاس، می توانید یک فضای مثبت، ایجاد کرده و در خاتمه کلاس می توانید احساس هیجان از درسی را که خواندند، در کودکان ایجاد کنید.

بهترین این بازی ها، آنهایی هستند که برای انجام شان نیاز به زمینه چینی طولانی و وسایل بخصوص نباشد. در اینجا به چند نوع از این بازی ها اشاره می کنیم:

 1-در گوشی گفتن

کودکان را به دو گروه تقسیم کنید و هر گروه به صف بایستند، طوری که رو به کلاس باشند. در گوش هر یک از نفرات اول هر ردیف، یک کلمه زمزمه کنید. حال جلوی کلاس بایستید و مسابقه را شروع کنید: " حرکت " اولین نفر هر ردیف برگشته و همان کلمه / جمله را در گوش پشت سری خود زمزمه می کند. او نیز برگشته و به نفر پشتی خود می گوید. به همین ترتیب تا آخرین نفر. به محض اینکه آخرین نفر، آن کلمه / جمله را شنید، به سمت معلم می دود و آن را به او می گوید. اولین گروهی که این کار را تمام کند برنده است.

2-نوشتن با پا

این بازی را ابتدا خودتان انجام دهید تا کودکان یاد بگیرند. یک قسمتی از جلوی کلاس که در دید همگان است را انتخاب کنید. حال بپرسید: " این چه حرفی از الفبا است؟ "

سپس به حالت آن حرف الفبا راه بروید کودکان حدس بزنند: حرف " ر " است؟ یا حرف " و " است؟ حال از داوطلبان بخواهید به جلوی کلاس آمده و همان حرکت را برای بقیه بچه ها انجام دهند.

3-گمشده را پیدا کن

این بازی برای تمرین صفات مطلق، صفات تفضیلی و عالی، مناسب است. کودکان را به گروه های کوچک تقسیم کنید. حال هر گروه در مورد یک شی موجود در کلاس، جملاتی بیان می کند. به عنوان مثال: " اون شی کوچکتر از یک میز است- اون آبی است. اون بزرگترین شی در طبقه کتابخانه است. وقتی گروه ها آماده شدند، به ترتیب جملات خود را بیان می کنند. بقیه کلاس با سوالاتی که می پرسند سعی در پیدا کردن آن شی مورد نظر می کنند " آیا اون، جعبه است؟ آیا اون کتاب داستان است؟ "

4-نقاشی در هوا

این بازی را ابتدا خود انجام دهید با انگشت اشاره خود یک حیوان در هوا بکشید. کودکان با دقت نگاه می کنند و حدس می زنند: " اون نهنگه؟ " اولین کسی که درست حدس بزند، به جلوی کلاس آمده و بازی را ادامه می دهد.

5-لب خوانی کردن

تعدادی کلمه / جمله بنابر سطح درسی کودکان انتخاب کنید و آنها را با آنها تمرین کنید. حال یکی از آن کلمات / جملات را بدون صدا و با حرکت لب ها ادا کنید. از کودکان بخواهید که حدس بزنند آن چیست. حال از بقیه بخواهید به نوبت همین کار را انجام دهند. (www.akairan.com)

6-موش برو تله بسته شد

نصف کودکان در دایره ای دست به دست هم می ایستند. بقیه کودکان با فاصله 5/1 متر از محیط دایره اول دور آنها قرار می گیرند.   با سوت مربی کودکان در دو دایره و در جهت مخالف هم دور می زنند و می خوانند :

منم موش منم موش               منم حیوان باهوش

پیشی دشمن جونم                همه اش ورد زبونم

از گربه گله دارم                 هراس از تله دارم

با یک لقمه پنیرم                  به هر دامی اسیرم

شعر که تمام شد و به کلمه اسیرم رسیدند کودکان ( تله ) دستهای خود را بالا می برند و کودکان دایره بیرونی ( موش ها ) از فاصله بین کودکان تله به داخل تله می روند و ادای موش ها را در می آورند.

پس از لحظلاتی مربی فرمان بسته شدن تله را می دهد . دست کودکان تله به هم قفل می شود. اگر کودکی در تله مانده جزء تله می شود و از تعداد موش ها کم می شود این بازی ادامه می یابد تا همه موشها به تله بیفتند.

7-زور آزمایی بوسیله فوت کردن                               

هر یک دانش آموز در کنار میز آموزگار روبه روی هم و یک توپ کوچک دروسط  قرار می گیرند .با سوت معلم  شروع به فوت کردن می کنند .هر کس بتواند توپ را بیشتر به طرف حریف مقابل ببرد یا دروازه بزند برنده است .تمام دانش آموزان دوبه دو با هم بازی می کنند .

8-کامل کردن تصاویر با چشم بسته :   

یک شکلی در تخته کلاس رسم میکنیم .به دانش آموزان می گوییم که با چشم بسته بقیه شکل را کامل کند با دانش آموز دقت در آن محلی شکل کشیده می شود بکند . این بازی باعث خنده ونشاط در دانش آموزان می شود.

 

9-بازی نگاه کن وبگو : تصویری را به دانش آموزان نشان می دهیم ،تصویر را برداشته واز آنها می خواهیم ،آنچه را در تصویر دیده اند روی کاغذ یا تخته سیاه بنویسند .این بازی رامی توان بصورت انفرادی یا گروهی انجام داد .هر گروهی که بیشتر ودقیقتر بنویسد گروه برنده خواهد بود .

 

مشکلات درسی در کلاس های چند پایه

 

1 ) از مشکلات آموزشی کلاس های چند پایه کمبود وقت را شرح داده و راحل هایی برای آن ارائه دهید:

کمبود وقت: برابر جدول دروس مصوب وزارت آموزش و پرورش  هر پایه ابتدایی 24 ساعت در هفته درس دارد.اگر کلاس پنج پایه باشد ، معلم باید 120 ساعت فعالیت آموزشی و تدریس را در قالب 24 ساعت برنامه ریزی کند.، در واقع  فرصت های یاددهی و یادگیری در یک کلاس پنج پایه به یک پنجم کاهش می یابد.

راه حل 1:

کاهش دادن پایه ها:با توجه به این که معمولاً معلمان کلاس های چند پایه در محل خدمت خود بیتوته می کنند ، می توانند برنامه ی آموزش و تدریس خود را برمبنای 3 پایه در صبح و 2 پایه در بعدازظهر طرح ریزی کنند. به این معنا ضمن این که همه           دانش آموزان تحت تعلیم در مدرسه حضور دارند ، در نوبت صبح فقط سه پایه به عنوان محور در کار یادگیری شرکت دارند و دو پایه دیگر به انجام تکالیف ، فعالیت های پژوهشی ، دست ورزی ، فعالیت های هنری و تربیت بدنی و ... مشغولند.این روش علاوه بر افزایش 40 درصدی وقت در فرایند آموزشی ، در صورت نزدیک بودن پایه ها به همدیگر ، ازلحاظ روانی منجر به احساس آرامش دانش آموزان می شودو مدیریت کلاس را تسهیل می نماید.

راه حل 2:

تفاوت زمان استراحت: در مدارس ابتدایی بعد  از هر 45 دقیقه آموزش ، 15 دقیقه برای استراحت برنامه ریزی شده است که  هر کلاس در طول روز  3  بار از فرصت استراحت استفاده می کند. اگر زمان استراحت طوری تنظیم شود که دانش آموزان به طور متناوب از این فرصت بهره گیرند، به میزان قابل ملاحظه ای در زمان صرفه جویی خواهد شد. با این روش فقط معلم کلاس مربوطه دچار مشکل می شود که می تواند با برنامه ریزی دقیق این نقیصه را جبران نماید.

 3:

استفاده از وجود شاگرد معلم: استفاده از برخی دانش آموزان برای تدریس به بعضی دیگر ، پدیده جدیدی نیست. این روش آموزش که با عنوان های مختلف مانند شاگرد معلم ، معلمیار ، خلیفه و... نامیده می شود برای اولین بار پیش از قرن هیجدهم  در انگلستان برای مبارزه با نابرابری های آموزشی مطرح شد و در مدارس مونته سوری نیز مورد استفاده قرار گرفت. سابقه این نوع از آموزش در ایران به مکتب خانه های قدیم بر می گردد.این روش در حال حاضر در کشورهای اروپایی از جمله انگلستان ، فرانسه ، سوئد ، بلژیک و روسیه مورد استفاده قرار می گیرد.                                                                   

در این روش از دانش آموزان مستعدتر پایه های بالاتر در جهت نظارت بر گروه های خود آموز استفاده می شود. از مزایای این روش می توان به جبران کمبود ساعات آموزشی ، آموزش انفرادی به دانش آموزان ضعیف از لحاظ عاطفی و اجتماعی و درسی ، ایجاد اعتماد به نفس و  نگرش مثبت به خود در دانش آموزان معلم یار و تقویت احساس استقلال و عدم وابستگی و ...

جهت رفع موانع موجود بر سر راه اجرای این روش می توان با عوض کردن هر ماه یک بار شاگرد معلم ، از افت تحصیلی او جلوگیری به عمل آورد و از دانش آموزان مستعد دیگردر زمینه درسی برای این منظور استفاده کرد .راهکار مفید دیگری که نگارنده این جملات سال ها از آن استفاده نموده ، شاگرد معلم هم پایه است. به این صورت که از هر پایه یکی از دانش آموزان برتر نقش معلم را در برنامه خود آموزی ایفا می کند.

2 )  از مشکلات آموزشی کلاس های چند پایه فقدان تجهیزات آموزشی را شرح داده و راحل هایی برای آن ارائه دهید:

فقدان تجهیزات آموزشی: اثرات استفاده از تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی در تعمیق یادگیری بر کسی پوشیده نیست.  اما متاسفانه کلاس های چندپایه به دو دلیل فاقد آن هستند :

1- پایین بودن سرانه دانش آموزی

2- در اولویت قرار نداشتن مدارس چند پایه در هنگام توزیع وسایل آموزشی رایگان از جانب اداره .

راه حل ها

1- تهیه پاره ای از این وسایل در زنگ هنر توسط دانش آموزان مانند دسته های ده تایی ، چرتکه آموزشی و... به عنوان کاردستی

2- برنامه ریزی و تدوین پاره ای از فعالیت ها برای یک روز مشخص و امانت گرفتن این گونه وسایل از مدارس برخوردار.

3- دعوت از آزمایشگاه سیّار در روزی که برنامه اجرای چند فعالیت و آزمایش تدوین گردیده است.

4- طرح مشکل با انجمن اولیا و مربیان و ارائه راهکارهای لازم از جانب معلم جهت تهیه و ساخت وسایل آموزشی.

3 ) برای جلو گیری از حواس پرتی دانش آموزان در کلاس های چند پایه چه اقداماتی لازم است؟

1 ) شیوه های صحیح مطالعه و کارگروهی و آرام صحبت کردن را به آنها آموزش دهید.

2 ) به دانش آموزان بگویید هنگام تدریس به پایه ای دیگر با حرکات غیرکلامی و بدون سروصدا با هم دیگر ارتباط برقرار کنند.

3 ) استفاده از رویکرد تلفیقی: یعنی قبل از ورود به کلاس درس موضوعات درسی چندپایه را باهم تلفیق کنید و براساس طرح درس تلفیقی به آموزش چندپایه به صورت همزمان بپردازید. از دانش آموزانی که در محور تدریس نیستند بخواهید پوشه کار همدیگر را بررسی کنند تا از این طریق به فعالیت هدفمندمشغول شوند. همه دانش آموزان را در فرایند تدریس سهیم کنید.

4 )  از مشکلات غیر آموزشی کلاس های چندپایه چند مورد را نام ببرید:

1- عدم مشارکت و رسیدگی اولیا ی دانش آموزان در امر تحصیل فرزندان خود

2- فقر مالی اولیا

3- سنگینی حجم کار مدیر آموزگاران در مدارس دارای کلاس های چند پایه

4- بی ثباتی نیروی انسانی

5- سوء تغذیه

6- غیبت بیش از حد دانش آموزان

7- پایین بودن سرانه دانش آموزی در مدارس چندپایه

 

 

 

 



1.kinsey                                                                                                                                                                                       

1.quranic multigrade schooling                                                                                                                                                

2.boyle                                                                                                                                                                                          

3.rizk                                                                                                                                                                                            

 

1.Martin Combrinck                                                                                                                                                                  

2.Hamilton                                                                                                                                                                                   

1.Thomas and Show& miller                                                                                                                                                     

                                                                                                                                      2.Mason & stimson

3.Koklu                                                                                                                                                                                         

4.Veenman                                                                                                                                                                                   

1.hargreaves                                                                                                                                                                                

2.gupta and bala                                                                                                                                                                        

3.ocak                                                                                                                                                                                           

1.Mulryan_kyne                                                                                                                                                                          

نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیکی :
وب / وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد